เฉลยแล้ว! จังหวัดที่อยู่ "กึ่งกลางประเทศไทย" จริงๆ หลายคนตอบผิด ไม่ใช่กรุงเทพ?

13 มี.ค. 69 (20:45 น.) พิมพ์

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

เฉลยแล้ว! จังหวัดที่อยู่ “กึ่งกลางประเทศไทย” จริงๆ หลายคนตอบผิด ไม่ใช่กรุงเทพฯ

เมื่อพูดถึงคำว่า “กึ่งกลางประเทศไทย” หลายคนมักนึกถึง กรุงเทพมหานคร เพราะเป็นเมืองหลวงและศูนย์กลางด้านเศรษฐกิจ การปกครอง และการคมนาคมของประเทศ แต่ในความเป็นจริง หากพิจารณาในเชิงภูมิศาสตร์แล้ว กรุงเทพฯ ไม่ได้เป็นศูนย์กลางของพื้นที่ประเทศไทยอย่างที่หลายคนเข้าใจ

นักภูมิศาสตร์อธิบายว่า การระบุว่า “กึ่งกลางประเทศ” สามารถตีความได้หลายแบบ เช่น ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่ประเทศ (Centroid) กึ่งกลางเมื่อดูจากตำแหน่งบนแผนที่ หรือจุดศูนย์กลางที่ใช้ในการกำหนดพิกัดแผนที่ในอดีต ซึ่งแต่ละแนวคิดอาจชี้ไปยังสถานที่ที่แตกต่างกัน

1. ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทย (Centroid)

หากพิจารณาตามหลักภูมิศาสตร์โดยคำนวณจากรูปร่างพื้นที่ของประเทศไทยทั้งหมด หรือที่เรียกว่า Centroid of Thailand’s Area การวิเคราะห์ทางภูมิศาสตร์หลายแหล่งมักระบุว่า จุดศูนย์กลางของพื้นที่ประเทศไทยโดยประมาณอยู่บริเวณจังหวัดลพบุรีหรือพื้นที่ใกล้เคียงในภาคกลางตอนบน

บริเวณดังกล่าวอยู่ในตำแหน่งที่ระยะทางกระจายไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศค่อนข้างสมดุล ทั้งภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันตก จึงมักถูกอ้างถึงในเชิงภูมิศาสตร์ว่าเป็นพื้นที่ที่อยู่ใกล้ศูนย์กลางของประเทศมากที่สุด

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยไม่ได้มีการประกาศตำแหน่งศูนย์กลางประเทศอย่างเป็นทางการ จึงมักกล่าวถึงเป็นเพียงบริเวณโดยประมาณที่อยู่ใกล้จุดกึ่งกลางของพื้นที่ประเทศเท่านั้น

2. กึ่งกลางประเทศไทยเมื่อดูจากแผนที่

หากพิจารณาจากตำแหน่งบนแผนที่ประเทศไทย หลายการวิเคราะห์มักชี้ว่า จังหวัดลพบุรีและพื้นที่ใกล้เคียง อยู่ใกล้จุดกึ่งกลางของประเทศมากที่สุด เนื่องจากตำแหน่งของจังหวัดตั้งอยู่บริเวณตอนบนของภาคกลาง ซึ่งอยู่ระหว่างภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันตก

ลักษณะภูมิประเทศของประเทศไทยที่มีพื้นที่ยื่นยาวลงไปทางภาคใต้ ทำให้จุดศูนย์กลางของพื้นที่ประเทศไม่ได้อยู่ที่กรุงเทพฯ แต่จะขยับขึ้นมาทางภาคกลางตอนบนแทน

ด้วยเหตุนี้ จังหวัดลพบุรีจึงมักถูกกล่าวถึงในแง่ของจังหวัดที่อยู่ใกล้ ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทย มากที่สุดเมื่อพิจารณาจากตำแหน่งบนแผนที่

3. “สะดือเมือง” จุดศูนย์กลางการกำหนดแผนที่ในอดีต

แม้กรุงเทพมหานครจะไม่ได้เป็นศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของประเทศ แต่ในอดีตกรุงเทพฯ เคยถูกใช้เป็น จุดอ้างอิงสำคัญในการกำหนดพิกัดแผนที่ของประเทศ

จุดดังกล่าวเรียกว่า “สะดือเมือง” ซึ่งอยู่บริเวณ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร (ภูเขาทอง) ใกล้กับ เสาชิงช้า ในกรุงเทพมหานคร โดยจุดนี้ถูกใช้เป็นจุดอ้างอิงในการสำรวจและจัดทำแผนที่ของสยามในอดีต

ดังนั้น แม้กรุงเทพฯ จะเป็นศูนย์กลางด้านการปกครองและเศรษฐกิจของประเทศ แต่หากพูดถึง ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่ประเทศไทย พื้นที่บริเวณจังหวัดลพบุรีหรือพื้นที่ใกล้เคียงกลับอยู่ใกล้ตำแหน่งดังกล่าวมากกว่า

สรุป: ศูนย์กลางประเทศไทยมีมากกว่าหนึ่งความหมาย

คำว่า “กึ่งกลางประเทศไทย” จึงไม่ได้มีคำตอบเพียงแบบเดียว เพราะขึ้นอยู่กับมุมมองที่ใช้พิจารณา หากมองในเชิงภูมิศาสตร์ จุดศูนย์กลางของพื้นที่ประเทศไทยมักถูกอธิบายว่าอยู่บริเวณ จังหวัดลพบุรีหรือพื้นที่ใกล้เคียงในภาคกลางตอนบน

แต่หากพูดถึงจุดศูนย์กลางที่ใช้เป็นจุดอ้างอิงในการกำหนดแผนที่ในอดีต หรือที่เรียกว่า สะดือเมือง จะอยู่ที่บริเวณ ภูเขาทอง วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร ใกล้เสาชิงช้า กรุงเทพมหานคร

นั่นจึงทำให้หลายคนอาจเข้าใจผิดว่า กรุงเทพฯ คือกึ่งกลางประเทศไทย ทั้งที่ในเชิงภูมิศาสตร์แล้ว พื้นที่บริเวณจังหวัดลพบุรีและพื้นที่ใกล้เคียงต่างหากที่อยู่ใกล้จุดศูนย์กลางของพื้นที่ประเทศมากที่สุด