"ไกรทอง" เป็นวรรณคดีกัมพูชา ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากประเทศไทย จริงหรือไม่? : เช็กข่าวชัวร์

ในโลกออนไลน์มีการเผยแพร่ข้อความและเนื้อหาที่พยายามนำเสนอประเด็นด้านวัฒนธรรม โดยอ้างว่า "ไกรทอง" ซึ่งเป็นวรรณคดีและนิทานพื้นบ้านที่คนไทยคุ้นเคย แท้จริงแล้วเป็นวรรณคดีของประเทศกัมพูชา และไม่ได้มีต้นกำเนิดมาจากประเทศไทย

ข้อมูลดังกล่าวถูกส่งต่อและวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2569 จนสร้างความสับสนให้แก่ผู้รับสารในสื่อสังคมออนไลน์

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับที่มาของวรรณคดีเรื่องดังกล่าว เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์และวรรณคดีวิจารณ์ ป้องกันการแพร่กระจายของข่าวบิดเบือนและข่าวปลอม (Fake News) ที่อาจส่งผลกระทบต่อความเข้าใจทางวัฒนธรรมระหว่างประเทศ

คำถาม

มีการแชร์ข้อมูลว่า "ไกรทอง" เป็นวรรณคดีที่มีต้นกำเนิดจากประเทศกัมพูชา และไม่ใช่ของประเทศไทยจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบข้อมูลจากหลักฐานทางวรรณคดีและฐานข้อมูลทางประวัติศาสตร์ พบว่าเรื่อง "ไกรทอง" มีสถานะเป็นนิทานพื้นบ้าน (Folklore) ที่แพร่หลายในแถบลุ่มแม่น้ำภาคกลางของประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดพิจิตร ซึ่งมีสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับตำนาน เช่น ถ้ำชาละวัน ปรากฏอยู่จริงตามความเชื่อท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

ในเชิงหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษร พบว่าในสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้ทรงนำเนื้อเรื่องจากนิทานพื้นบ้านดังกล่าวมาทรงพระราชนิพนธ์เป็น "บทละครนอกเรื่องไกรทอง" เพื่อใช้ในการแสดงละคร ซึ่งถือเป็นการยกระดับจากมุขปาฐะสู่ลายลักษณ์อักษรและศิลปะชั้นสูงของไทยอย่างชัดเจน

จากการตรวจสอบเอกสารวิชาการและงานวิจัยด้านไทยคดีศึกษา ไม่ปรากฏหลักฐานทางประวัติศาสตร์หรือเอกสารโบราณในกัมพูชาที่ยืนยันว่าไกรทองมีต้นกำเนิดจากที่นั่น การกล่าวอ้างในลักษณะนี้มักเป็นการตีความเชิงวัฒนธรรมร่วมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่อาจมีนิทานคล้ายคลึงกัน แต่สำหรับโครงเรื่อง ตัวละคร และฉากทัศน์ของ "ไกรทอง" ที่เป็นที่รู้จักกันทั่วโลกนั้น มีรากฐานและหลักฐานการสร้างสรรค์ที่ชัดเจนในประเทศไทย

นอกจากนี้ กองบรรณาธิการขอยืนยันว่า ข้อมูลที่มีการอ้างอิงชื่อ Sanook News ในบางแพลตฟอร์มเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับประเด็นนี้นั้น ไม่เป็นความจริง ทาง Sanook.com ไม่เคยเผยแพร่เนื้อหาที่ยืนยันว่าไกรทองมีต้นกำเนิดจากกัมพูชาในลักษณะที่เป็นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลดังกล่าวเป็นข่าวปลอมและเป็นการบิดเบือนข้อมูลทางวัฒนธรรม "ไกรทอง" เป็นนิทานพื้นบ้านไทยที่มีหลักฐานการปรากฏอยู่ของสถานที่ในท้องถิ่นไทย และมีหลักฐานทางวรรณคดีที่พระมหากษัตริย์ไทยทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นอย่างชัดเจนในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ ยังไม่พบหลักฐานทางวิชาการใดที่ยืนยันว่ามีต้นกำเนิดจากประเทศกัมพูชาตามที่มีการกล่าวอ้าง