ฝุ่น PM 2.5 ส่งผลต่อระบบประสาท-อันตรายต่อสมองเด็ก : เช็กข่าวชัวร์

เช็กให้ชัด ฝุ่น PM 2.5 ส่งผลต่อระบบประสาทและพัฒนาการสมองของเด็ก จริงหรือไม่?

ในปัจจุบันปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ยังคงเป็นประเด็นที่สร้างความกังวลในวงกว้าง โดยเฉพาะผลกระทบที่มีต่อกลุ่มเปราะบางอย่างเด็กเล็ก ล่าสุดมีการแชร์ข้อมูลระบุว่าการสูดดมฝุ่นละอองเหล่านี้อาจส่งผลร้ายแรงถึงขั้นทำลายระบบประสาทและขัดขวางพัฒนาการทางสมองของเด็ก จนนำไปสู่การตั้งคำถามถึงความถูกต้องของข้อมูลดังกล่าวว่าเป็นการกล่าวอ้างที่เกินจริงหรือเป็นเรื่องที่ได้รับการยืนยันทางวิทยาศาสตร์แล้ว

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2569 พบว่าประเด็นนี้ได้รับความสนใจอย่างมาก เนื่องจากมีความเชื่อมโยงกับรายงานการศึกษาในต่างประเทศและคำเตือนจากหน่วยงานสาธารณสุขในประเทศไทย เพื่อเป็นการให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ประชาชนและป้องกันการตระหนกหรือความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เราจึงได้รวบรวมข้อเท็จจริงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมานำเสนอดังนี้

คำถาม

จริงหรือไม่ที่ฝุ่น PM 2.5 ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบประสาทและความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างสมองในเด็ก รวมถึงส่งผลต่อพัฒนาการและสติปัญญาในระยะยาว?

การตรวจสอบ

จากการตรวจสอบข้อมูลร่วมกับสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข พบว่าข้อความดังกล่าวเป็น "ข่าวจริง" โดยมีหลักฐานสนับสนุนจากการศึกษาทางวิชาการในระดับสากล โดยเฉพาะโครงการ ABCD Study (Adolescent Brain Cognitive Development) ในสหรัฐอเมริกา ช่วงปี ค.ศ. 2016–2018 ที่ทำการติดตามกลุ่มตัวอย่างเด็กอายุ 9–10 ปี จำนวนมากกว่า 7,600 คน

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าเด็กที่สัมผัสกับฝุ่น PM 2.5 ในปริมาณมาก มีความเชื่อมโยงอย่างมีนัยสำคัญกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางจุลภาคของเนื้อเยื่อสมองสีขาว (White Matter) ซึ่งทำหน้าที่สำคัญในการเชื่อมต่อและส่งสัญญาณระหว่างสมองส่วนต่าง ๆ นอกจากนี้ ฝุ่น PM 2.5 ยังถูกจัดเป็นสารพิษต่อระบบประสาท (Neurotoxicant) ที่สามารถเล็ดลอดเข้าสู่กระแสเลือดและเดินทางไปถึงสมองได้โดยตรง

กระบวนการดังกล่าวจะเข้าไปกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในสมอง โดยเฉพาะในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์ การสร้างความจำ และกระบวนการเรียนรู้ ซึ่งหากเด็กได้รับสารพิษนี้สะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงระดับสติปัญญา (IQ) และพฤติกรรมเมื่อเติบโตขึ้น แม้ว่าในปัจจุบันจะยังคงมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเพื่อระบุกลไกที่ชัดเจนที่สุด แต่ข้อมูลเบื้องต้นจากกุมารแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ยืนยันตรงกันว่าคุณภาพอากาศที่แย่ส่งผลเสียต่อสมองเด็กจริง

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลดังกล่าวเป็นข่าวจริง ฝุ่น PM 2.5 ส่งผลกระทบต่อระบบประสาทและพัฒนาการทางสมองของเด็กจริง โดยสามารถทำให้เกิดการอักเสบในสมองและเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเนื้อเยื่อสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และหน่วยความจำ ผู้ปกครองจึงควรเฝ้าระวังและป้องกันเด็กจากการสัมผัสฝุ่นในช่วงที่มีค่ามลพิษสูง

อ้างอิง

1. กรมการแพทย์