7 สาเหตุ "ตะคริวกินน่อง" จนสะดุ้งตื่นกลางดึก เปิดวิธีแก้ไม่ให้รบกวนการนอน

7 สาเหตุ "ตะคริวกินน่อง" จนต้องสะดุ้งตื่นกลางดึก เพราะเจ็บปวดขาแข็งเป็นก้อน เปิดวิธีแก้ไม่ให้รบกวนการนอน 

เชื่อว่าหลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นขึ้นมากลางดึกเพราะอาการ "ตะคริว" ที่น่อง กล้ามเนื้อกระตุกเกร็งจนแข็งเป็นก้อน ความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันทำให้ต้องสะดุ้งตื่น และบางครั้งกว่ากล้ามเนื้อจะคลายตัวก็กินเวลานานหลายนาที จนทำให้เสียสุขภาพจิตและรบกวนการนอนหลับอย่างรุนแรง

บ่อยครั้งเมื่อเกิดอาการตะคริว เรามักจะได้รับคำแนะนำว่า "เป็นเพราะขาดแคลเซียม" แต่ในความเป็นจริงแล้วอาการตะคริวตอนกลางคืนมีสาเหตุที่ซับซ้อนกว่านั้น เพราะ อาการตะคริวขณะนอนหลับส่วนใหญ่มักไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด (Idiopathic) แต่มีปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดขึ้นได้บ่อยขึ้นตามช่วงวัยและพฤติกรรม

กลุ่มเสี่ยงที่มักเกิดตะคริวตอนกลางคืน

จากการรวบรวมข้อมูลของสถานพยาบาลและผู้เชี่ยวชาญ พบว่ากลุ่มคนที่มีโอกาสเกิดตะคริวขณะหลับได้สูงมีดังนี้:

• ผู้สูงอายุ: เมื่ออายุมากขึ้น มวลกล้ามเนื้อจะลดลง การทำงานของระบบประสาทสั่งการกล้ามเนื้อเปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการไหลเวียนเลือดที่ช้าลงหรือมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน และโรคหลอดเลือดส่วนปลาย
• สตรีมีครรภ์: ยิ่งอายุครรภ์มากขึ้น อัตราการเกิดตะคริวที่น่องจะสูงขึ้น โดยในไตรมาสที่ 3 อาจพบได้สูงถึง 50-65%
• ผู้ที่ออกกำลังกายหนัก: การใช้กล้ามเนื้ออย่างรุนแรงในช่วงกลางวันส่งผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อในช่วงกลางคืน

7 สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดตะคริวตอนกลางคืน

ข้อมูลจาก Science China ระบุว่าสาเหตุของการเกิดตะคริวในขณะที่ร่างกายพักผ่อนสามารถแบ่งออกเป็นปัจจัยต่างๆ ดังนี้:

• ความล้าของกล้ามเนื้อและกระแสไฟฟ้าประสาทผิดปกติ: การออกกำลังกายหนักหรือยืนนานเกินไป ทำให้กล้ามเนื้อไม่ได้พักผ่อนเพียงพอ เมื่อนอนหลับระบบประสาทอาจยังตื่นตัวและสั่งการให้กล้ามเนื้อหดตัวฉับพลัน
• ภาวะสมดุลเกลือแร่ผิดปกติ: ระดับแคลเซียม แมกนีเซียม หรือโพแทสเซียมในเลือดต่ำ ส่งผลให้ไวต่อการกระตุ้นของกระแสประสาทและเกิดตะคริวได้ง่าย
• ภาวะขาดน้ำ: เมื่อร่างกายขาดน้ำ เลือดจะหนืดขึ้น การไหลเวียนเลือดลดลง ทำให้การกำจัดของเสียในเซลล์กล้ามเนื้อและการขนส่งสารอาหารทำได้ไม่ดี
• ความเย็นและการนอนผิดท่า: การสัมผัสอากาศเย็นจัดในตอนกลางคืน หรือการนอนในท่าเดิมนานๆ จนกดทับการไหลเวียนเลือด
• การตั้งครรภ์: เกิดจากการสูญเสียแคลเซียม น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น และมดลูกที่ขยายใหญ่ไปกดทับระบบไหลเวียนเลือดช่วงล่าง
• ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ (ทำให้เสียสมดุลเกลือแร่), ยาลดไขมันกลุ่มสแตติน, ยาลดความดัน หรือยาคุมกำเนิด
• ขาดการออกกำลังกาย: การขาดกิจกรรมทางกายทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแอ ระบบไหลเวียนเลือดและระบบประสาทสั่งการเสื่อมประสิทธิภาพลง

วิธีแก้ไขและบรรเทาอาการตะคริวอย่างถูกวิธี

เมื่อเกิดอาการตะคริวขึ้นกลางดึก ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู แนะนำขั้นตอนการปฏิบัติตัวเพื่อบรรเทาอาการอย่างเร่งด่วนไว้ดังนี้:

1. ห้ามเกร็งสู้หรือขดตัว: ให้ค่อยๆ นวดบริเวณที่เกร็ง โดยนวดจากจุดกึ่งกลางของตะคริวไล่ไปทางปลายทั้งสองข้างเพื่อผ่อนคลายเส้นใยกล้ามเนื้อ
2. ยืดกล้ามเนื้อน่อง: เหยียดขาให้ตรง แล้วกระดกปลายเท้าขึ้นเข้าหาลำตัวให้ได้มากที่สุด ท่านี้จะช่วยบังคับให้กล้ามเนื้อน่องที่หดเกร็งอยู่คลายตัวออก
3. ประคบร้อน: ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบบริเวณที่เป็นตะคริว 10-15 นาที หรืออาบน้ำอุ่นเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
4. ปรึกษาแพทย์เรื่องยา: หากมีอาการปวดรุนแรงอาจใช้ยากลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร

สรุปคือตะคริวตอนกลางคืนไม่ได้เกิดจากการขาดแคลเซียมเพียงอย่างเดียว หากปรับพฤติกรรมแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการขาบวมและปวดเรื้อรังร่วมด้วย ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กความผิดปกติของระบบหลอดเลือดหรือเส้นประสาทเพิ่มเติม