อุทาหรณ์ "ยาเม็ดฟู่" ชายกลืนทั้งเม็ดโดยไม่ละลายน้ำ สุดท้ายกลายเป็นฟองมรณะ

อุทาหรณ์อย่าหาทำ! ชายวัย 72 กลืน "ยาเม็ดฟู่" ติดคอจนฟู่ในหลอดลม เกือบสิ้นใจเพราะหายใจไม่ออก

กลายเป็นเคสเตือนใจที่น่ากลัวสำหรับผู้ที่ชอบความสะดวกหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เมื่อ เภสัชกรหง เจิ้งเซี่ยน ได้แบ่งปันกรณีศึกษาจากเอกสารทางการแพทย์เกี่ยวกับผู้ป่วยชายวัย 72 ปี ที่เกือบเอาชีวิตไม่รอดเพียงเพราะรับประทาน "ยาเม็ดฟู่" ผิดวิธี โดยการกลืนลงไปเหมือนยาเม็ดทั่วไป จนยาไปค้างอยู่ที่ลำคอและทำปฏิกิริยาฟู่ขึ้นมาในหลอดลม ส่งผลให้เกิดภาวะการหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน

เหตุการณ์เริ่มต้นจากผู้ป่วยรายนี้มีอาการป่วยเป็นหวัด จึงได้นำยาเม็ดฟู่ละลายเสมหะชนิด NAC (N-Acetylcysteine) มากลืนลงคอโดยไม่ได้ละลายน้ำก่อน ทันทีที่ยาติดอยู่ที่ลำคอ สารเคมีในยาได้ทำปฏิกิริยากับความชื้นในร่างกายจนเกิดฟองฟู่ขึ้นในทางเดินหายใจ ผู้ป่วยเริ่มมีอาการไออย่างรุนแรงก่อนจะเข้าสู่ภาวะขาดออกซิเจน หายใจลำบาก และถูกนำตัวส่งห้องฉุกเฉินในที่สุด

แพทย์พบสัญญาณ ภาวะหลอดลมตีบวิกฤต

เมื่อมาถึงโรงพยาบาล ทีมแพทย์พบว่าผู้ป่วยมีอาการหายใจหอบเหนื่อยอย่างรุนแรง มีเสียงวี้ดขณะหายใจ และระดับออกซิเจนในเลือดต่ำลงอย่างน่าตกใจ ผลการเอกซเรย์พบสัญญาณที่เรียกว่า "Pencil Tip Sign" หรือลักษณะหลอดลมตีบแคบจนแหลมเหมือนปลายดินสอ ซึ่งปกติมักพบในเด็กที่มีอาการหลอดลมอักเสบ (Croup) แต่พบได้ยากมากในผู้ใหญ่

จากการรายงานของทีมแพทย์ระบุว่า ผลการตรวจเลือดของผู้ป่วยพบภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งและเลือดเป็นกรด อัตราการเต้นของหัวใจพุ่งสูงถึง 135 ครั้งต่อนาที และเริ่มมีอาการซึมลงเนื่องจากสมองขาดออกซิเจน ทีมแพทย์ต้องรีบให้แก๊สออกซิเจนความเข้มข้นสูง ยาขยายหลอดลม และยาสเตียรอยด์เพื่อลดอาการบวมของทางเดินหายใจ ก่อนจะส่งตัวเข้าห้อง ICU เพื่อเฝ้าดูอาการอย่างใกล้ชิดนานหลายวันจนพ้นขีดอันตราย

ทำไมการกลืน "ยาเม็ดฟู่" โดยตรงถึงอันตรายถึงชีวิต?

เภสัชกรหง เจิ้งเซี่ยน อธิบายว่า อันตรายไม่ได้เกิดจากตัวยาโดยตรง แต่เกิดจาก "กลไกการแตกตัว" ของยาเม็ดฟู่ที่ออกแบบมาให้ทำปฏิกิริยากับน้ำภายนอกร่างกาย หากยาไปแตกตัวในลำคอหรือหลอดลมจะเกิดสิ่งต่อไปนี้:

• การระคายเคืองรุนแรง: สารเคมีที่ทำปฏิกิริยาจะกัดกร่อนเนื้อเยื่อ ทำให้เกิดอาการบวมน้ำใต้กล่องเสียง (Subglottic Edema)
• การอุดกั้นทางเดินหายใจ: อาการบวมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วจะเข้าไปปิดกั้นการไหลเวียนของอากาศ ทำให้ผู้ป่วยหายใจไม่ออกโดยสิ้นเชิง
• ปฏิกิริยาแพ้เฉียบพลัน: การสูดดมละอองยา NAC เข้าสู่ปอดโดยตรงอาจกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาคล้ายการแพ้อย่างรุนแรง ซึ่งในบางรายอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้

คำเตือนสำหรับผู้สูงอายุและผู้ดูแล

เภสัชกรย้ำเตือนว่า ยาเม็ดฟู่ทุกชนิดต้องละลายในน้ำสะอาดให้หมดฟองก่อนดื่มเท่านั้น ห้ามกลืน ห้ามอม หรือห้ามนำเข้าปากโดยตรงเด็ดขาด โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและผู้ที่มีปัญหาเรื่องการกลืนซึ่งมีความเสี่ยงสูง หากไม่มั่นใจในการใช้ยาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อเปลี่ยนไปใช้ยาในรูปแบบอื่น เช่น ยาเม็ดธรรมดาหรือยาน้ำ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจนำไปสู่ความสูญเสีย