หมุนกล้องวงจรปิดจับภาพพื้นที่สาธารณะ "มีโทษปรับ 1 ล้านบาท" จริงหรือไม่? : เช็กข่าวชัวร์

จากกรณีที่มีการเผยแพร่ข้อมูลในโลกออนไลน์ระบุว่า การติดตั้งหรือหมุนกล้องวงจรปิดไปจับภาพในพื้นที่สาธารณะ มีความผิดตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA และมีโทษปรับสูงถึง 1,000,000 บาท ข้อมูลดังกล่าวสร้างความตื่นตระหนกให้กับเจ้าของอาคารบ้านเรือนที่ติดตั้งกล้องวงจรปิดเพื่อรักษาความปลอดภัยเป็นอย่างมาก

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้เร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงกับข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากข้อมูลที่ส่งต่อกันมีความคลาดเคลื่อนในรายละเอียด ซึ่งอาจทำให้ประชาชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ในการใช้งานกล้องวงจรปิด รวมถึงขอบเขตของบทลงโทษที่แท้จริงตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) ตรวจสอบข้อมูลล่าสุดวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569

คำถาม

การหมุนกล้องวงจรปิดจับภาพพื้นที่สาธารณะมีโทษปรับทางปกครอง 1,000,000 บาท ตามกฎหมาย PDPA เสมอไปจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

จากการตรวจสอบพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 กองบรรณาธิการพบว่า ข้อมูลดังกล่าวมีทั้งส่วนที่ถูกต้องและส่วนที่นำเสนอไม่ครบถ้วนจนอาจสื่อความหมายผิดไปจากเจตนารมณ์ของกฎหมาย โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้

1. ข้อยกเว้นเพื่อประโยชน์ส่วนตน: มาตรา 4 (1) ของกฎหมาย PDPA ระบุชัดเจนว่า ไม่บังคับใช้กับการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อประโยชน์ส่วนตน หรือเพื่อกิจกรรมในครอบครัวของบุคคลนั้นเท่านั้น ดังนั้นการติดกล้องในบ้านเพื่อความปลอดภัยปกติจึงได้รับยกเว้น

2. การส่องกล้องไปพื้นที่สาธารณะ: แม้จะติดเพื่อความปลอดภัย แต่หากมีการหมุนกล้องไปจับภาพบุคคลอื่นในพื้นที่สาธารณะ หรือจงใจส่องไปยังบ้านผู้อื่นโดยไม่มีเหตุอันควร และมีการนำภาพเหล่านั้นไปเผยแพร่จนสร้างความเสียหาย หรือใช้งานเกินขอบเขต "ประโยชน์ส่วนตน" อาจทำให้เข้าข่ายต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของ PDPA

3. บทลงโทษ: โทษปรับทางปกครองตามมาตรา 82 (ไม่เกิน 1 ล้านบาท) และมาตรา 83 (ไม่เกิน 3 ล้านบาท) มีอยู่จริงในกฎหมาย แต่เป็นการลงโทษสำหรับการฝ่าฝืนข้อบังคับในกรณีที่มีความผิดชัดเจน เช่น การนำข้อมูลไปใช้ผิดวัตถุประสงค์โดยปราศจากฐานทางกฎหมายรองรับ ซึ่งคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญจะเป็นผู้พิจารณาจากพฤติการณ์และวัตถุประสงค์เป็นกรณีไป ไม่ใช่การปรับทันทีที่กล้องจับภาพติดพื้นที่สาธารณะ

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลดังกล่าว "ให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน" การติดกล้องวงจรปิดเพื่อความปลอดภัยส่วนตัวได้รับยกเว้นตามกฎหมาย PDPA แต่หากหมุนกล้องไปละเมิดสิทธิผู้อื่นหรือนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์จนส่งผลกระทบต่อเจ้าของข้อมูล อาจมีความผิดและมีโทษปรับทางปกครองจริงตามมาตรา 82 และ 83 ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยพฤติการณ์เป็นรายกรณี