วิธีสังเกตอาการ "ไวรัสนิปาห์" ร่างกายส่งสัญญาณเตือนอย่างไรถ้าเราติดเชื้อ?

เช็กด่วน! 3 ระยะอาการไวรัสนิปาห์ ภัยร้ายจากสัตว์สู่คน ที่ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน

นาทีนี้ทั่วโลกกำลังจับตามองสถานการณ์ในประเทศอินเดีย (โดยเฉพาะรัฐเกรละและเบงกอลตะวันตก) หลังมีการพบผู้ติดเชื้อ "ไวรัสนิปาห์" และมีรายงานผู้เสียชีวิต จนต้องมีการสั่งกักตัวผู้สัมผัสเสี่ยงสูงนับร้อยคน ความน่ากลัวของไวรัสชนิดนี้คือ อัตราการเสียชีวิตที่สูงถึง 40-75% และที่สำคัญคือ "ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน"

แม้ในประเทศไทยจะยังไม่มีรายงานผู้ป่วย (ข้อมูล ณ มกราคม 2569) แต่ด้วยความที่เป็นโรคติดต่ออันตรายที่แพร่จากสัตว์ (ค้างคาวแม่ไก่) สู่คนได้ง่าย การเตรียมพร้อมที่ดีที่สุดคือการ "สังเกตอาการให้เป็น" เพื่อรักษาได้ทันท่วงทีครับ

โรคไวรัสนิปาห์ คืออะไร?

โรคติดเชื้อไวรัสนิปาห์ จัดเป็น โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic Disease) โดยมีพาหะหลักคือ "ค้างคาวแม่ไก่" และยังเป็น 1 ใน 13 โรคติดต่ออันตรายที่รัฐบาลให้ความสำคัญอย่างมาก

สาเหตุและการแพร่เชื้อ

เชื้อไวรัสชนิดนี้มีวงจรการแพร่กระจายที่น่าสนใจและต้องระวัง ดังนี้:

1. จากค้างคาวสู่สัตว์อื่น: สัตว์พาหะ เช่น หมู ม้า แมว หรือแพะ ได้รับเชื้อจากการสัมผัสสิ่งคัดหลั่งของค้างคาว
2. จากสัตว์สู่คน: คนได้รับเชื้อจากการสัมผัสสารคัดหลั่งของสัตว์ที่ติดเชื้อ
3. จากคนสู่คน: สามารถติดต่อกันได้ผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งโดยตรง เช่น เลือด หรือน้ำลาย

วิธีสังเกตอาการ "ไวรัสนิปาห์"

การติดเชื้อไวรัสนิปาห์มีความน่ากลัวตรงที่อาการเริ่มต้นอาจดูเหมือนโรคทั่วไป แต่สามารถพัฒนาไปสู่สภาวะวิกฤตได้อย่างรวดเร็ว โดยมีลำดับอาการที่ต้องเฝ้าสังเกตดังนี้ครับ:

1. ระยะเริ่มต้น (คล้ายไข้หวัดใหญ่)

หากคุณมีประวัติสัมผัสสัตว์หรืออยู่ในพื้นที่เสี่ยง และมีอาการเหล่านี้ในช่วงแรก อย่าชะล่าใจ:

• มีไข้สูง ตัวร้อนจัด
• ปวดเมื่อยตามร่างกาย อ่อนเพลีย
• มีอาการไอ เจ็บคอ (คล้ายไข้หวัดทั่วไป)

2. ระยะรุนแรง (ระบบทางเดินหายใจ)

เมื่อเชื้อเริ่มส่งผลต่ออวัยวะภายใน อาการจะเด่นชัดขึ้นที่ระบบทางเดินหายใจ:

• ปอดบวม
• หายใจลำบาก หอบเหนื่อย หรือรู้สึกแน่นหน้าอก

และหลังจากระยะนี้ ตัวไวรัสก็จะทำให้สมองเกิดการอักเสบ และส่งผลอันตรายถึงชีวิตได้

"ไวรัสนิปาห์" ป้องกันอย่างไร?

เราสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยวิธีง่ายๆ ดังนี้:

1. ล้างมือบ่อยๆ: ฟอกสบู่ทุกครั้งหลังจากสัมผัสสัตว์
2. เลือกกินผลไม้ที่สะอาด: หลีกเลี่ยงการกินผลไม้ที่ตกอยู่กับพื้น หรือผลไม้ที่มีรอยกัดแทะของสัตว์
3. เลี่ยงการสัมผัสสัตว์ป่วย: ไม่ควรสัมผัสสัตว์ที่ดูผิดปกติหรือตายโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน

สุดท้ายนี้ แม้สถานการณ์ในประเทศไทยจะยังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้และยังไม่พบผู้ติดเชื้อ แต่การ 'ไม่ประมาท' คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดครับ หากใครที่มีอาการสงสัยหรือเพิ่งกลับจากพื้นที่เสี่ยง อย่ารอช้าที่จะไปพบแพทย์เพื่อความปลอดภัยของตัวคุณเองและคนที่คุณรักนะครับ

ขอบคุณข้อมูลจาก

1. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
2. WOAH - องค์การอนามัยสัตว์โลก