เช็กข่าวชัวร์: "น้ำประปาต้มซ้ำหลายครั้ง" ทำให้เกิดสารซิลเวอร์ไนไตรท์ ก่อมะเร็งจริงหรือไม่?

เช็กข่าวชัวร์: "น้ำประปาต้มซ้ำหลายครั้ง" เกิดสารซิลเวอร์ไนไตรท์ ก่อมะเร็งจริงหรือไม่?

ในโลกออนไลน์มีการส่งต่อข้อมูลเตือนภัยสุขภาพ โดยระบุว่าห้ามนำน้ำประปามาต้มเดือดซ้ำๆ หลายครั้ง เพราะจะทำให้สารซิลเวอร์ไนเตรท (Silver Nitrate) ที่ปนเปื้อนอยู่ เปลี่ยนสภาพกลายเป็นสารซิลเวอร์ไนไตรท์ (Silver Nitrite) ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกาย ก่อมะเร็ง ข้อมูลดังกล่าวได้สร้างความสับสนให้กับผู้บริโภค จากการตรวจสอบข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ในประเด็นดังกล่าวแล้ว พบว่าเป็น ข้อมูลเท็จ

คำถาม

จริงหรือไม่ที่ "ต้มน้ำประปาซ้ำๆ หลายครั้ง" มีสารซิลเวอร์ไนเตรทปนเปื้อน และการต้มเดือดซ้ำจะเปลี่ยนสภาพสารดังกล่าวให้กลายเป็นสารพิษอันตราย?

การตรวจสอบ

จาการตรวจสอบข้อมูลกระบวนการผลิตน้ำประปา พบว่าข้อกล่าวอ้างในโลกออนไลน์นั้นมีความคลาดเคลื่อนจากหลักความจริงในหลายประเด็น ดังนี้

ประการแรก ในกระบวนการผลิตน้ำประปามาตรฐาน ไม่ได้มีการใส่สาร "ซิลเวอร์ไนเตรท" (Silver Nitrate) ลงไป สารเคมีชนิดนี้เป็นสารเฉพาะทางที่มีราคาสูง ซึ่งมักใช้ในห้องปฏิบัติการหรืออุตสาหกรรมเฉพาะ หากมีสารนี้ปนเปื้อนในน้ำประปาจริง จะถือเป็นเรื่องผิดปกติอย่างมาก การผลิตซิลเวอร์ไนเตรทต้องอาศัยการนำธาตุเงินมาทำปฏิกิริยากับกรดไนตริก จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะพบสารนี้เจือปนอยู่ในน้ำประปาทั่วไป

ประการที่สอง ในแง่ของปฏิกิริยาเคมี ความร้อนจากการต้มน้ำให้เดือดซ้ำๆ ไม่สามารถเปลี่ยนซิลเวอร์ไนเตรทให้กลายเป็น "ซิลเวอร์ไนไตรท์" (Silver Nitrite) ได้ตามที่กล่าวอ้าง การจะเกิดซิลเวอร์ไนไตรท์ได้นั้น ต้องอาศัยปฏิกิริยากับสารกลุ่มอัลคาไลน์ไนไตรท์ (เช่น โซเดียมไนไตรท์) นอกจากนี้ ซิลเวอร์ไนไตรท์ยังมีคุณสมบัติละลายน้ำได้ยากและมักจะตกตะกอนออกมา

อย่างไรก็ตาม แม้ความกังวลเรื่องสารเคมีดังกล่าวจะเป็นเรื่องไม่จริง แต่ในเชิงสุขอนามัย การหมั่นล้างทำความสะอาดกาต้มน้ำและเปลี่ยนน้ำใหม่เป็นประจำยังคงเป็นสิ่งที่ควรทำ เพื่อลดการสะสมของตะกอนแร่ธาตุธรรมชาติหรือสิ่งสกปรกอื่นๆ ที่อาจปนเปื้อนจากภาชนะ แต่ไม่ใช่เพราะความกังวลเรื่องการกลายสภาพของสารเคมีตามข่าวลือ

ข้อเท็จจริง

ข่าวปลอม ข้อมูลดังกล่าวไม่เป็นความจริง น้ำประปาไม่ได้มีส่วนผสมของซิลเวอร์ไนเตรท และการต้มน้ำซ้ำไม่ได้ก่อให้เกิดปฏิกิริยาเคมีที่เปลี่ยนเป็นสารซิลเวอร์ไนไตรท์แต่อย่างใด ประชาชนสามารถใช้น้ำประปาต้มสุกเพื่อการบริโภคได้ตามปกติ

อ้างอิง

• อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์
• ข้อมูลคุณสมบัติทางเคมีของ Silver Nitrate และ Silver Nitrite