ไขปริศนา! ทำไมขวดเบียร์ต้องเป็น "สีน้ำตาล" หรือ "สีเขียว" เฉลยความจริงที่คนชอบดื่มต้องรู้!

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

ทำไมขวดเบียร์ต้อง "สีน้ำตาล" หรือ "สีเขียว"? ไม่ใช่แค่เรื่องดีไซน์ แต่คือสงครามระหว่าง "วิทยาศาสตร์" และ "แสงแดด"

เวลาเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านสะดวกซื้อ เคยสงสัยไหมครับว่าทำไมขวดเบียร์ส่วนใหญ่ถึงมีแค่ "สีน้ำตาล" หรือ "สีเขียว"? ทำไมเราแทบไม่เห็นขวดเบียร์ใสแจ๋วเหมือนขวดน้ำเปล่าเลย?

หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องของการตลาด หรือเพื่อให้ดูเท่ดูคูล แต่ความจริงแล้ว เบื้องหลังสีขวดเหล่านี้คือเรื่องราวทางวิทยาศาสตร์และประวัติศาสตร์ที่น่าทึ่ง เพื่อปกป้อง "รสชาติ" ของเบียร์จากศัตรูตัวฉกาจที่ชื่อว่า "แสงแดด" ครับ

ศัตรูตัวร้ายที่ชื่อว่า "แสง" และปรากฏการณ์เบียร์เหม็น

ก่อนจะไปเรื่องสีขวด ต้องเข้าใจก่อนว่าหัวใจสำคัญของรสชาติเบียร์คือ "ดอกฮอปส์" (Hops) ซึ่งให้ความขมและกลิ่นหอมเฉพาะตัว แต่ดอกฮอปส์มีจุดอ่อนที่สำคัญมาก คือมันแพ้แสงครับ!

ในดอกฮอปส์มีสารที่เรียกว่า Iso-alpha acids เมื่อสารนี้โดนแสงยูวี (UV) จากดวงอาทิตย์ หรือแม้แต่แสงไฟนีออนในตู้แช่ มันจะเกิดปฏิกิริยาเคมีเปลี่ยนโครงสร้างกลายเป็นสารใหม่ที่ชื่อว่า MBT (3-methyl-2-butene-1-thiol)

เจ้าสาร MBT นี้มีโครงสร้างทางเคมีคล้ายกับ "สเปรย์ป้องกันตัวของตัวสกั๊งค์" (Skunk) เป๊ะๆ! ผลก็คือเบียร์จะเสียรสชาติและมีกลิ่นเหม็นตุๆ หรือที่ฝรั่งเรียกว่าปรากฏการณ์ "Skunking" นั่นเอง และเชื่อไหมครับว่า ปฏิกิริยานี้เกิดขึ้นได้ภายในเวลาไม่กี่นาทีที่โดนแสง!

ฮีโร่ขวดสีน้ำตาล: เกราะป้องกันที่ดีที่สุด

ย้อนกลับไปในศตวรรษที่ 19 ผู้ผลิตเบียร์ค้นพบว่าเบียร์ในขวดใสเสียเร็วมากเมื่อวางตากแดด พวกเขาจึงทดลองและพบว่า "ขวดแก้วสีน้ำตาล" คือคำตอบ

สีน้ำตาลทำหน้าที่เหมือนแว่นกันแดดชั้นดีที่ช่วยกรองแสงยูวีและแสงสีฟ้าออกไปได้เกือบหมด ทำให้รสชาติเบียร์ยังคงความสดใหม่ได้นานขึ้น นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมขวดสีน้ำตาลถึงเป็นมาตรฐานหลักของวงการเบียร์มาจนถึงปัจจุบัน

แล้ว "ขวดสีเขียว" มาจากไหน? (ในเมื่อกันแสงสู้สีน้ำตาลไม่ได้)

ถ้าสีน้ำตาลดีที่สุด ทำไมแบรนด์ดังระดับโลกหลายเจ้าถึงใช้สีเขียว? คำตอบอยู่ที่ "ประวัติศาสตร์ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2" ครับ

ในช่วงสงคราม แก้วสีน้ำตาลขาดแคลนอย่างหนัก ผู้ผลิตเบียร์จึงต้องหาทางออกโดยหันมาใช้ "แก้วสีเขียว" แทน เพื่อให้แตกต่างจากขวดแก้วใสราคาถูก แม้ว่าสีเขียวจะกันแสงได้ไม่ดีเท่าสีน้ำตาล แต่ก็ยังดีกว่าขวดใส

จุดพีคคือ หลังจบสงคราม แบรนด์เบียร์พรีเมียมเหล่านั้นยังคงใช้ขวดสีเขียวต่อไป จนกลายเป็นภาพจำของผู้บริโภคว่า "ขวดเขียว = เบียร์พรีเมียม/เบียร์นำเข้า" ดูหรูหรากว่าขวดน้ำตาลทั่วไป (แม้ในทางวิทยาศาสตร์จะกันแสงได้น้อยกว่าก็ตาม)

*เกร็ดเล็กน้อย: ปัจจุบันผู้ผลิตเบียร์ขวดเขียวมักใช้สารสกัดฮอปส์ที่ปรับปรุงโครงสร้างแล้ว หรือเคลือบสารกันยูวีที่ขวด เพื่อแก้ปัญหาเรื่องแพ้แสง

ยุคใหม่: ทำไม "กระป๋อง" ถึงอาจจะดีที่สุด?

สังเกตไหมว่าเดี๋ยวนี้ คราฟต์เบียร์ (Craft Beer) หันมาใส่กระป๋องอลูมิเนียมกันเยอะมาก? ไม่ใช่แค่เพราะลดต้นทุนขนส่ง แต่ในทางวิทยาศาสตร์ "กระป๋อง" คือเกราะที่สมบูรณ์แบบที่สุด เพราะแสงไม่สามารถทะลุผ่านโลหะได้เลย 100% แถมยังปิดผนึกอากาศได้ดีกว่าฝาจีบ ทำให้เบียร์ในกระป๋องคงรสชาติ "สด" ได้ดีที่สุดนั่นเอง

ครั้งต่อไปที่หยิบเบียร์ขวดสีน้ำตาลหรือสีเขียวขึ้นมาดื่ม คุณจะรู้แล้วว่า นี่ไม่ใช่แค่ภาชนะใส่น้ำเมา แต่คือผลลัพธ์ของการต่อสู้ยาวนานนับร้อยปีเพื่อปกป้องรสชาติที่ดีที่สุดมาสู่ลิ้นของคุณ!