ควรเปลี่ยนเมื่อไรดี? "ฟองน้ำล้างจาน" อาจมีเชื้อโรคมากกว่า "ฝารองนั่งชักโครก" จริงเหรอ?

ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน? คำตอบจากผลวิจัยอาจทำให้หลายคนเซอร์ไพรส์

ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน เป็นคำถามที่หลายคนอาจไม่เคยคิดจริงจัง เพราะฟองน้ำคือของใช้พื้นฐานในครัวที่ถูกหยิบมาใช้งานทุกวัน หลายบ้านใช้ซ้ำไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะเปื่อยหรือขาด โดยไม่รู้ว่าพฤติกรรมนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเชื้อโรคและปัญหาสุขภาพในครอบครัว

หลายบ้านใช้ฟองน้ำ “จนกว่าจะพัง”

พฤติกรรมที่พบได้บ่อยคือ ใช้ฟองน้ำล้างจานซ้ำเป็นเวลานาน หลายคนเชื่อว่าเพียงล้างด้วยน้ำยาล้างจานทุกครั้งก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง ฟองน้ำที่ดูสะอาดภายนอก อาจกลายเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียโดยไม่รู้ตัว

งานวิจัยชี้ ฟองน้ำคือแหล่งเชื้อโรคชั้นดี

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Scientific Reports ภายใต้เครือ Nature ระบุว่า ฟองน้ำล้างจานมีโครงสร้างที่เต็มไปด้วย รูพรุน ซึ่งสามารถกักเก็บเศษอาหาร ความชื้น และคราบไขมันได้เป็นอย่างดี สภาพแวดล้อมลักษณะนี้เอื้อต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรียจำนวนมาก

นักวิจัยยังพบว่า ฟองน้ำล้างจานเพียงชิ้นเดียวอาจมีแบคทีเรียหลากหลายสายพันธุ์ และในบางกรณี ความหนาแน่นของเชื้อโรคสูงกว่าพื้นผิวในห้องน้ำบางจุด เช่น ฝารองนั่งชักโครกเสียอีก

คำตอบที่ถูกต้อง ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนเมื่อไร?

ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยตอบคำถามที่ว่า ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน? คำตอบคือ ทุก 1–2 สัปดาห์ แม้ว่าฟองน้ำจะยังดูใช้งานได้ตามปกติ โดยเฉพาะในบ้านที่ทำอาหารเป็นประจำ หรือมีการล้างภาชนะที่สัมผัสอาหารดิบ

นอกจากนี้ หากพบสัญญาณต่อไปนี้ ควรเปลี่ยนฟองน้ำทันที

- มีกลิ่นอับ แม้ล้างแล้ว
- สีเปลี่ยน หรือมีคราบฝังแน่น
- ฟองน้ำเปื่อยยุ่ย หรือเนื้อสัมผัสเปลี่ยนไป

ฟองน้ำเก่า เสี่ยงเชื้อกลับมาที่จาน

องค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (FDA) เตือนว่า ฟองน้ำล้างจานที่มีเชื้อสะสม สามารถถ่ายทอดแบคทีเรีย เช่น Salmonella และ E. coli กลับไปยังจาน ชาม และช้อนส้อมได้ แม้จะใช้น้ำยาล้างจานก็ตาม

โดยเฉพาะบ้านที่ใช้ฟองน้ำชิ้นเดียวล้างทั้งภาชนะดิบและภาชนะที่พร้อมรับประทาน ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงของการปนเปื้อนข้าม และอาจนำไปสู่อาการท้องเสียหรืออาหารเป็นพิษโดยไม่รู้ตัว

วิธีใช้ฟองน้ำล้างจานให้ปลอดภัยมากขึ้น

แม้จะต้องเปลี่ยนฟองน้ำเป็นประจำ แต่สามารถลดความเสี่ยงจากเชื้อโรคได้ด้วยวิธีง่ายๆ เช่น

- บีบน้ำออกจากฟองน้ำให้แห้งทุกครั้งหลังใช้งาน
- วางฟองน้ำในที่อากาศถ่ายเท ไม่อับชื้น
- แยกฟองน้ำสำหรับล้างของดิบและของสุก
- ฆ่าเชื้อเป็นระยะด้วยน้ำร้อนหรือน้ำส้มสายชู

เรื่องเล็กในครัวที่ไม่ควรมองข้าม

แม้ฟองน้ำล้างจานจะเป็นของใช้ราคาถูก แต่หากใช้ผิดวิธีหรือใช้นานเกินไป ก็อาจกลายเป็นต้นเหตุของปัญหาสุขภาพในครอบครัวได้

การรู้ว่า ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน? และเปลี่ยนให้ถูกเวลา จึงเป็นเรื่องเล็กๆ ที่ช่วยลดความเสี่ยงใหญ่ในชีวิตประจำวันได้อย่างคาดไม่ถึง