เจาะขุมทรัพย์ "เวเนซุเอลา" มหาอำนาจน้ำมัน แหล่งทองคำ แร่ยุทธศาสตร์ของโลก

เจาะขุมทรัพย์เวเนซุเอลา จากมหาอำนาจน้ำมันสู่แหล่งแร่ยุทธศาสตร์ของโลก

เวเนซุเอลาเป็นประเทศที่ตั้งอยู่บนชายฝั่งตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ และถูกยกให้เป็นหนึ่งในดินแดนที่อุดมด้วยทรัพยากรธรรมชาติมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ความมั่งคั่งของประเทศนี้ผูกพันกับทรัพยากรใต้ดินมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะ “น้ำมันดิบ” ที่เคยเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ จนทำให้เวเนซุเอลาเคยก้าวขึ้นเป็นประเทศที่ร่ำรวยที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคละตินอเมริกา

อย่างไรก็ตาม ทรัพยากรของเวเนซุเอลาไม่ได้จำกัดอยู่เพียงทองคำดำเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงโลหะมีค่า แร่สำคัญต่ออุตสาหกรรม และแร่ยุทธศาสตร์ที่โลกกำลังต้องการในยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนผ่าน ซึ่งทำให้ประเทศนี้ยังคงมีบทบาทสำคัญบนเวทีเศรษฐกิจและการเมืองโลก แม้ต้องเผชิญความท้าทายภายในประเทศมาอย่างต่อเนื่อง

ประวัติศาสตร์ “ทองคำดำ” แหล่งน้ำมันสำรองอันดับ 1 ของโลก

เวเนซุเอลาถูกค้นพบว่ามีแหล่งน้ำมันขนาดใหญ่ตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะบริเวณลุ่มน้ำมาราไคโบ (Maracaibo Basin) การค้นพบครั้งนั้นเปลี่ยนประเทศจากสังคมเกษตรกรรมสู่ประเทศอุตสาหกรรมในเวลาอันรวดเร็ว และทำให้น้ำมันกลายเป็นรายได้หลักของชาติ

ข้อมูลจากหน่วยงานพลังงานระหว่างประเทศระบุว่า เวเนซุเอลาเป็นประเทศที่มีปริมาณน้ำมันดิบสำรองพิสูจน์แล้วมากที่สุดในโลก แซงหน้าซาอุดีอาระเบีย โดยแหล่งน้ำมันสำคัญอยู่ในเขตโอริโนโก (Orinoco Belt) อย่างไรก็ตาม น้ำมันส่วนใหญ่เป็นน้ำมันดิบชนิดหนักมาก (Extra-heavy crude) ซึ่งต้องใช้เทคโนโลยีและต้นทุนสูงในการสกัดและกลั่น

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ความผันผวนทางการเมือง การบริหารจัดการภายใน และมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจจากนานาชาติ ส่งผลให้กำลังการผลิตน้ำมันของเวเนซุเอลาลดลงอย่างมีนัยสำคัญ แม้เช่นนั้น ปริมาณสำรองมหาศาลยังคงถูกมองว่าเป็น “ทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์” ที่รอการฟื้นฟูในอนาคต

ขุมทรัพย์แร่ยุทธศาสตร์ของเวเนซุเอลา

นอกเหนือจากน้ำมัน เวเนซุเอลายังมีพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษด้านเหมืองแร่ที่เรียกว่า “Mining Arc of the Orinoco” หรือ Arco Minero del Orinoco ซึ่งรัฐบาลประกาศอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี 2016 ครอบคลุมพื้นที่กว่า 111,000 ตารางกิโลเมตรทางตอนใต้ของประเทศ

พื้นที่ดังกล่าวอุดมไปด้วยทรัพยากรแร่หลายชนิด ทั้งทองคำ เพชร แร่เหล็ก บอกไซต์ และแร่สำคัญต่ออุตสาหกรรมเทคโนโลยี ซึ่งทำให้เวเนซุเอลาถูกจับตามองในฐานะแหล่ง “แร่ยุทธศาสตร์” ที่น่าจับตามองของโลก

แร่สำคัญที่พบในเวเนซุเอลา

โคลแทน (Coltan) เป็นแร่ที่ประกอบด้วยแทนทาลัมและไนโอเบียม ใช้ในการผลิตตัวเก็บประจุของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น สมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์ แม้ไม่จัดอยู่ในกลุ่มแรร์เอิร์ธ แต่ถือเป็น “แร่สำคัญเชิงยุทธศาสตร์” ที่มีความต้องการสูงในตลาดโลก

ทองคำและเพชร เวเนซุเอลามีแหล่งทองคำและเพชรจำนวนมาก ซึ่งถูกใช้เป็นแหล่งรายได้เสริมของประเทศในช่วงที่อุตสาหกรรมน้ำมันซบเซา อย่างไรก็ตาม การทำเหมืองจำนวนไม่น้อยยังเป็นเหมืองผิดกฎหมาย และก่อให้เกิดข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อมและสิทธิมนุษยชน

ทอเรียม มีรายงานการพบแร่ที่เกี่ยวข้องในภูมิภาคอเมริกาใต้ แม้จะถูกมองว่ามีศักยภาพต่อพลังงานนิวเคลียร์ในอนาคต แต่ในกรณีของเวเนซุเอลา ยังไม่มีการยืนยันการพัฒนาเชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม

วิกฤติเศรษฐกิจของเวเนซุเอลา

แม้เวเนซุเอลาจะเป็นประเทศที่อุดมสมบูรณ์ด้วยทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะน้ำมันดิบ แต่ประเทศกลับเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจรุนแรงต่อเนื่องจากหลายปัจจัย ทั้งการพึ่งพารายได้จากน้ำมันเพียงด้านเดียว ราคาน้ำมันโลกที่ผันผวน ปัญหาการบริหารจัดการภายในประเทศ และมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจจากนานาชาติ

สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้เวเนซุเอลาประสบภาวะเงินเฟ้อสูงในระดับรุนแรง การขาดแคลนสินค้าอุปโภคบริโภค และระบบสาธารณูปโภคที่ถดถอย จนนำไปสู่การอพยพของประชาชนหลายล้านคนออกนอกประเทศ และทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนที่ยังอาศัยอยู่ภายในประเทศลดลงอย่างมีนัยสำคัญ