กุมอำนาจเบ็ดเสร็จ แต่ทำไม "โจโฉ" ยืนกรานไม่ตั้งตนเป็น "ฮ่องเต้" เฉลยปริศนา 2 พันปี!!

เปิดปริศนาสามก๊ก! "โจโฉ" กุมอำนาจล้นฟ้า แต่ทำไมชั่วชีวิตถึงไม่ยอมตั้งตนเป็น "ฮ่องเต้"?

คำถามที่ว่า ทำไมจอมคนผู้ยิ่งใหญ่อย่าง "โจโฉ" ถึงยอมอยู่ใต้เงาของฮ่องเต้ตลอดชีวิต ยังคงเป็นปริศนาที่ยิ่งใหญ่ในหน้าประวัติศาสตร์จีนเสมอมา

ในยุคโกลาหลปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ไม่มีใครมีอำนาจเหนือกว่าโจโฉ เขาควบคุมราชสำนัก กุมอำนาจทหาร และเชิด "พระเจ้าเหี้ยนเต้" ราวกับหุ่นเชิด แต่ทว่าตลอดชีวิตของเขา กลับหยุดอยู่เพียงตำแหน่ง "วุยอ๋อง" และไม่ยอมก้าวขึ้นสู่บัลลังก์มังกรเพื่อเป็นฮ่องเต้ด้วยตัวเอง

จากคนธรรมดา สู่ผู้กุมชะตาแผ่นดิน

โจโฉมาจากครอบครัวขุนนางระดับกลาง แต่มีสติปัญญาและความทะเยอทะยานที่เหนือธรรมดา เขาฉวยโอกาสจากความวุ่นวายที่ "ตั๋งโต๊ะ" ก่อขึ้น เพื่อสร้างฐานอำนาจทีละน้อย หลังจากตั๋งโต๊ะถูกสังหาร โจโฉเชื่อคำแนะนำของกุนซือคู่ใจอย่างซุนฮกและเทียหยก ไปรับตัวพระเจ้าเหี้ยนเต้มาประทับที่เมืองฮูโต๋ในปี ค.ศ. 196 การกระทำนี้ทำให้เขาได้ถือไพ่เหนือกว่าใคร นั่นคือ "ความชอบธรรม" ในการอ้างราชโองการปราบกบฏ

ภายใต้ธง "เชิดชูโอรสสวรรค์ บัญชาเหล่าขุนศึก" โจโฉปราบปรามขุนศึกต่างๆ ทั้งลิโป้ อ้วนเสี้ยว และเตียวลู รวบรวมแผ่นดินภาคเหนือเกือบทั้งหมดให้เป็นปึกแผ่น จนนำไปสู่การแบ่งแยกแผ่นดินเป็นสามก๊ก (วุย, จ๊ก, ง่อ)

ปากบอก "ไม่แย่ง" แต่การกระทำ "ยิ่งกว่าใช่"

เมื่ออำนาจพุ่งถึงขีดสุด โจโฉได้เผยแพร่คำประกาศเพื่อยืนยันว่าตนไม่มีเจตนาแย่งชิงบัลลังก์ โดยระบุว่าความตั้งใจเดิมคือการทำให้แผ่นดินสงบสุข และ "หากไม่มีข้า ราชวงศ์ฮั่นคงล่มสลายไปนานแล้ว" เพื่อพิสูจน์ความจริงใจ เขายังคืนเมืองศักดินา 3 อำเภอ และขอรับเพียงพื้นที่เล็กๆ เท่านั้น

แต่ในความเป็นจริง โจโฉคุมอำนาจเบ็ดเสร็จในราชสำนัก พระเจ้าเหี้ยนเต้เป็นเพียงหุ่นเชิด ใครที่กล้าต่อต้าน ไม่ว่าจะเป็นเชื้อพระวงศ์อย่างพระนางฮกเฮา หรือพระสนมตัง กุ้ยเฟย ล้วนถูกกำจัดสิ้น

ในปี ค.ศ. 213 โจโฉบีบให้ฮ่องเต้อวยยศตนเป็น "วุยแห่งก๋ง" (Wei Duke) ได้รับเครื่องยศเก้าประการ (Cửu tích) ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุดรองจากฮ่องเต้ สามปีต่อมา เขาเลื่อนขั้นเป็น "วุยอ๋อง" (King of Wei) และแต่งตั้งโจผีเป็นรัชทายาท แม้จะมีอำนาจและบารมีเทียบเท่าจักรพรรดิ เขาก็ยังปฏิเสธที่จะขึ้นครองราชย์

ไม่ขอเป็น "กบฏ" ในหน้าประวัติศาสตร์

นักประวัติศาสตร์วิเคราะห์ว่า สาเหตุลึกๆ อยู่ที่ความคิดและนิสัยของโจโฉ เขาเคยยกย่องยอดคนในยุคชุนชิวอย่าง "ฉีหวนกง" และ "จิ้นเหวินกง" ที่แม้จะมีอำนาจล้นฟ้า แต่ก็ยังให้เกียรติราชวงศ์โจว ทำให้ชื่อเสียงได้รับการยกย่องสืบมา

โจโฉมองคนเหล่านี้เป็นแบบอย่าง เขาตระหนักดีว่าหากตั้งตนเป็นฮ่องเต้ ประวัติศาสตร์จะจารึกชื่อเขาว่าเป็น "กบฏผู้แย่งชิงบัลลังก์" แต่หากเขายังคงสถานะขุนนางผู้ภักดี (ในนาม) คนรุ่นหลังอาจยกย่องเขาเป็นยอดขุนนางผู้กอบกู้แผ่นดิน ในใจของโจโฉ เขาต้องการเป็นผู้ปกป้องแผ่นดิน ไม่ใช่ผู้ปล้นชิง

นอกจากนี้ ค่านิยมขงจื๊อเรื่องความจงรักภักดีที่หยั่งรากลึกในสังคมจีน ก็มีผลต่อการตัดสินใจ การรักษาภาพลักษณ์ความชอบธรรมจึงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า เพื่อเลี่ยงคำครหาจากคนรุ่นหลัง

"ข้าขอเป็นเพียง โจวเหวินหวาง"

ในบันทึกประวัติศาสตร์ โจโฉเคยกล่าวประโยคสำคัญว่า "หากลิขิตสวรรค์กำหนดมาแล้ว ข้าขอเป็นเพียงโจวเหวินหวางอีกคนก็พอ"

ประโยคนี้สะท้อนความคิดของเขาได้ชัดเจนที่สุด "โจวเหวินหวาง" (จีชาง) ในอดีตคือกษัตริย์ที่มีอำนาจครองแผ่นดินส่วนใหญ่ แต่ยังคงจงรักภักดีต่อพระเจ้าติ้วอ๋องแห่งราชวงศ์ซาง จนกระทั่งลูกชายของเขาคือ "โจวอู่หวาง" ได้ลุกฮือขึ้นโค่นล้มราชวงศ์ซางและก่อตั้งราชวงศ์โจว แล้วจึงย้อนกลับมาสถาปนาพ่อเป็นกษัตริย์ย้อนหลัง

โจโฉวางตำแหน่งตัวเองไว้เช่นนั้น คือเป็น "ผู้ปูทาง" ไม่ใช่ผู้แย่งชิง และก็เป็นไปตามที่เขาคาดการณ์ หลังจากโจโฉเสียชีวิตในปี ค.ศ. 220 "โจผี" บุตรชายได้บีบให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละราชสมบัติ และสถาปนาราชวงศ์วุย (Wei) ขึ้นแทนที่ราชวงศ์ฮั่น พร้อมกับยกย่องโจโฉย้อนหลังเป็น "จักรพรรดิไท่จู่" (ปฐมกษัตริย์แห่งวุย)

แม้โจโฉจะถูกมองว่าเป็น "โจรขบถ" หรือ "ทรราช" ในสายตาใครหลายคน แต่เขาคือผู้ที่เข้าใจศิลปะแห่งอำนาจอย่างลึกซึ้ง เขาเลือกที่จะเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดหลังบัลลังก์ ดีกว่าเป็นกษัตริย์องค์แรกที่ถูกตราหน้าว่าแย่งชิงราชสมบัติ

การตัดสินใจนี้เองที่ทำให้ชื่อของ "โจโฉ" ยังคงเล่าขานมานับพันปี ทั้งในฐานะยอดคนสมองเพชร และเจ้าของวาทะอมตะที่ว่า "ข้ายอมทรยศคนทั้งโลก ดีกว่าให้คนทั้งโลกทรยศข้า"

• โซเชียลตื่น! AI เผยรูปลักษณ์จริง "จักรพรรดิคนดัง" ไม่เหมือนในซีรีส์ แต่คล้ายดาราใหญ่คนนี้
• เฉลยแล้ว! กษัตริย์ "โจโฉ" ตัวจริงในประวัติศาสตร์ คือคนเดียวกับใน "สามก๊ก" ใช่หรือไม่?