เช็กข่าวชัวร์ : ขนหมา-ขนแมว หลุดเข้าไปสะสมในปอดได้จริงหรือไม่? มีคำตอบ

เช็กข่าวชัวร์ : ขนหมา-ขนแมว หลุดเข้าไปสะสมในปอดได้จริงหรือ? เหล่าทาสควรต้องรู้

ในโลกออนไลน์มีการแชร์ข้อมูลที่สร้างความกังวลใจให้กับกลุ่มคนรักสัตว์ โดยเฉพาะผู้ที่เลี้ยงสุนัขและแมวภายในบ้าน เกี่ยวกับประเด็นที่ว่า "ขนสัตว์" สามารถหลุดรอดเข้าไปสะสมในปอดของมนุษย์จนเกิดอันตรายร้ายแรงได้ ข้อมูลดังกล่าวถูกส่งต่อจนเกิดความสับสนว่าเป็นเรื่องจริงหรือเป็นเพียงความเชื่อที่ผิด จากการตรวจสอบข้อมูลดังกล่าวตามหลักสุขอนามัยและสรีรวิทยาของมนุษย์ เพื่อชี้แจงข้อเท็จจริงให้ทราบ

คำถาม

มีการแชร์ข้อมูลว่า ขนสุนัขและขนแมวสามารถหลุดรอดผ่านระบบทางเดินหายใจ เข้าไปสะสมในปอดของมนุษย์ได้ จนนำไปสู่ปัญหาสุขภาพร้ายแรง จริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

จากการตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์และหลักการทำงานของระบบทางเดินหายใจ พบว่าร่างกายของมนุษย์มีกลไกการป้องกันสิ่งแปลกปลอมที่มีประสิทธิภาพสูงหลายขั้นตอน ซึ่งทำให้โอกาสที่ขนสัตว์จะเดินทางเข้าไปถึงปอดนั้นเป็นไปได้ยากมาก หรือแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในสภาวะปกติ

ด่านป้องกันของร่างกายทำงานอย่างไร?

เมื่อมนุษย์หายใจเอาฝุ่นละอองหรือสิ่งแปลกปลอมที่มีขนาดใหญ่ เช่น ขนสัตว์ เข้าไป ร่างกายจะทำงานดังนี้:

• ขนจมูกและเยื่อเมือก: ทำหน้าที่เป็นด่านแรกในการดักจับสิ่งแปลกปลอมไม่ให้ผ่านเข้าไปลึกกว่าโพรงจมูก
• การไอและการจาม: หากสิ่งแปลกปลอมหลุดรอดไปถึงลำคอ ร่างกายจะมีปฏิกิริยาตอบสนองอัตโนมัติ คือการไอหรือจาม เพื่อขับสิ่งนั้นออกมา หรือกลืนลงกระเพาะอาหารแทนที่จะลงสู่หลอดลม
• ขนาดของขนสัตว์: ขนสัตว์โดยทั่วไปมีขนาดใหญ่เกินกว่าจะผ่านระบบกรองของร่างกายเข้าไปถึงถุงลมปอดได้ ซึ่งต่างจากฝุ่น PM2.5 หรือเชื้อโรคขนาดเล็กที่มองไม่เห็น

สิ่งที่อันตรายกว่าเส้นขน คือ "สารก่อภูมิแพ้"

แม้ขนสัตว์จะไม่เข้าไปสะสมในปอด แต่สิ่งที่ผู้เลี้ยงสัตว์ควรระวังคือ "สารก่อภูมิแพ้" ที่แฝงมากับตัวสัตว์ ซึ่งประกอบไปด้วยโปรตีนจากน้ำลาย ปัสสาวะ หรือรังแคของสัตว์เลี้ยงที่แห้งและเกาะติดอยู่ตามขน

เมื่อสูดดมสารก่อภูมิแพ้เหล่านี้เข้าไป อาจกระตุ้นให้เกิดอาการระคายเคือง เช่น จาม คันตา น้ำมูกไหล หรือผื่นคัน และในผู้ป่วยโรคหอบหืด อาจทำให้อาการกำเริบได้ นอกจากนี้ ขนสัตว์ที่ไม่สะอาดอาจเป็นพาหะนำเชื้อโรคหรือแบคทีเรียเข้าสู่ร่างกายได้ หากเจ้าของละเลยเรื่องสุขอนามัย

ข้อเท็จจริง

"เป็นความเชื่อที่ผิด" ข้อมูลที่ระบุว่าขนสัตว์เข้าไปสะสมในปอดได้นั้น ไม่เป็นความจริงตามหลักสรีรวิทยาปกติ เนื่องจากระบบทางเดินหายใจของมนุษย์สามารถดักจับและกำจัดสิ่งแปลกปลอมขนาดใหญ่เช่นขนสัตว์ได้ก่อนที่จะลงลึกถึงปอด อย่างไรก็ตาม ผู้เลี้ยงควรระมัดระวังเรื่อง "รังแคสัตว์และสารก่อภูมิแพ้" ซึ่งเป็นสาเหตุที่แท้จริงของปัญหาระบบทางเดินหายใจในคนเลี้ยงสัตว์ และควรหมั่นทำความสะอาดบ้าน รวมถึงดูแลสุขอนามัยของสัตว์เลี้ยงอย่างสม่ำเสมอ

อ้างอิง

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล