ปากลอก-ร้อนในบ่อย ต้นเหตุอาจซ่อนอยู่ใน "ยาสีฟัน" เรื่องใกล้ตัวที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

แปรงฟันแล้ว "ปากลอก" เป็นแผลบ่อย? รู้จัก SLS สารสร้างฟองในยาสีฟัน ตัวการที่คนแพ้ง่ายต้องระวัง

เคยสังเกตไหมว่า บางครั้งหลังแปรงฟันแล้วรู้สึกว่าริมฝีปากแห้งแตก หรือมีแผ่นเยื่อขาวๆ ลอกออกมาจากกระพุ้งแก้ม หรือแม้แต่เป็น "ร้อนใน" ซ้ำซากไม่หายสักที? ล่าสุดมีบล็อกเกอร์และชาวเน็ตจำนวนมากออกมาแชร์ประสบการณ์ว่า อาการเหล่านี้อาจเกิดจากส่วนผสมยอดฮิตในยาสีฟันที่ชื่อว่า SLS

วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับเจ้าสารตัวนี้ว่ามันคืออะไร ทำไมถึงใส่มาในยาสีฟัน และใครบ้างที่ควรหลีกเลี่ยง เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้น

SLS คืออะไร? ทำไมต้องมีฟอง?

SLS ย่อมาจาก Sodium Lauryl Sulfate (โซเดียม ลอริล ซัลเฟต) หรือภาษาไทยเรียกว่าสารลดแรงตึงผิว หน้าที่หลักของมันคือการ "ทำให้เกิดฟอง" เมื่อเราแปรงฟัน ฟองฟูๆ เหล่านี้จะช่วยชะล้างคราบสกปรก คราบพลัค และเศษอาหารให้ออกไปได้ง่ายขึ้น

ด้วยต้นทุนที่ถูกและประสิทธิภาพในการทำความสะอาดที่สูง SLS จึงไม่ได้มีแค่ในยาสีฟัน แต่ยังเป็นส่วนผสมหลักในแชมพู สบู่ โฟมล้างหน้า และน้ำยาทำความสะอาดแทบทุกชนิด

ด้านมืดของ "ฟอง" ที่ทำร้ายปาก

แม้จะทำความสะอาดได้ดี แต่สำหรับบางคน SLS อาจ "แรงเกินไป" จนกลายเป็นตัวทำลายสมดุลในช่องปาก ก่อให้เกิดปัญหาตามมาดังนี้:

• กระตุ้นให้เกิด "ร้อนใน" (Canker Sores): งานวิจัยหลายชิ้นระบุว่า SLS อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดแผลร้อนใน หรือทำให้แผลหายช้าลง และเจ็บปวดมากขึ้น ในทางกลับกัน การเปลี่ยนไปใช้ยาสีฟันที่ไม่มี SLS (SLS-free) ช่วยลดจำนวนและความเจ็บปวดของแผลร้อนในได้อย่างมีนัยสำคัญ
• เยื่อบุช่องปากลอก (Oral Peeling): เนื่องจาก SLS มีฤทธิ์ขจัดไขมัน มันจึงอาจเผลอไปทำลาย "ชั้นไขมันปกป้องผิว" (Lipid layer) ภายในช่องปาก ทำให้เยื่อบุระคายเคืองจนหลุดลอกออกมาเป็นแผ่นขาวๆ หรือเยื่อเมือกหลังแปรงฟัน
• ปากแห้งและระคายเคือง: สารนี้อาจรบกวนการผลิตน้ำลาย ทำให้ปากแห้ง ซึ่งเป็นสาเหตุของกลิ่นปากและการระคายเคืองบริเวณมุมปากได้

เช็กด่วน! ใครบ้างที่ควรเลี่ยง SLS

โดยปกติแล้ว SLS ในปริมาณ 0.5% - 2% ที่ผสมในยาสีฟันถือว่าปลอดภัยสำหรับคนทั่วไป แต่หากคุณจัดอยู่ในกลุ่มต่อไปนี้ การเปลี่ยนไปใช้ยาสีฟันสูตร "SLS-Free" หรือสูตรไร้ฟอง อาจเป็นทางออกที่ดีกว่า:

• ผู้ที่เป็นร้อนในบ่อยๆ หรือเป็นแผลในปากเรื้อรัง
• ผู้ที่มีอาการเยื่อบุช่องปากลอกเป็นขุยหลังแปรงฟัน
• ผู้ที่มีภาวะปากแห้ง (Dry Mouth)
• ผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย เป็นโรคผิวหนังอักเสบ หรือมุมปากอักเสบง่าย

สรุป: เลือกยาสีฟันให้เหมาะกับตัวเอง

ปริมาณ SLS ในยาสีฟันอยู่ในระดับที่ถือว่าปลอดภัยตามมาตรฐาน FDA และ EU อาการแพ้ SLS “ไม่ได้เกิดกับทุกคน” หากคุณใช้ยาสีฟันทั่วไปแล้วไม่มีอาการผิดปกติ ก็สามารถใช้ต่อไปได้ไม่มีปัญหา แต่หากใครที่กำลังเผชิญปัญหาร้อนในกวนใจ หรือปากลอกไม่หาย ลองพลิกกล่องยาสีฟันอ่านส่วนประกอบ หากเจอคำว่า Sodium Lauryl Sulfate ลองเปลี่ยนยี่ห้อดู อาจช่วยให้สุขภาพช่องปากของคุณกลับมาดีดังเดิม