"เลือกตั้งใหม่" เร็วสุด-ช้าสุด วันไหน หลังยุบสภา เผยพื้นที่สู้รบเลือกได้ไหม?

เปิดข้อกฎหมายหลังยุบสภา เลือกตั้งเร็วสุด–ช้าสุดวันไหน? เช็กกรอบ กกต. ต้องประกาศภายใน 5 วัน 

หลังพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎรมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2568 ความสนใจของประชาชนจำนวนมากพุ่งไปที่คำถามสำคัญว่า การเลือกตั้งครั้งใหม่จะถูกกำหนดให้จัดขึ้นเมื่อใด ล่าสุด ดร.ธนกฤต วรธนัชชากุล อาจารย์พิเศษจากหลายสถาบัน ได้อธิบายผ่านเฟซบุ๊กถึงผลทางกฎหมายโดยละเอียด ซึ่งชี้ชัดว่ากรอบเวลาการเลือกตั้งถูกกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญอย่างชัดเจน

กฎหมายกำหนดไว้ชัด: ต้องเลือกตั้งภายใน 45–60 วันหลังประกาศยุบสภา

ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 103 อำนาจยุบสภาเป็นอำนาจของพระมหากษัตริย์ โดยเมื่อพระราชกฤษฎีกายุบสภามีผล สมาชิกภาพของ สส. สิ้นสุดลงทันที และ กกต. ต้องประกาศวันเลือกตั้งภายใน 5 วันหลังจากนั้น

ดังนั้น เมื่อการยุบสภามีผลตั้งแต่วันที่ 12 ธันวาคม 2568 กกต. จำเป็นต้องประกาศวันเลือกตั้งภายในวันที่ 17 ธันวาคม 2568 โดยวันเลือกตั้งต้องอยู่ในช่วง 45–60 วันหลังยุบสภา ซึ่งหมายความว่า

• เร็วที่สุด: 26 มกราคม 2569
• ช้าที่สุด: 10 กุมภาพันธ์ 2569

ทั้งนี้ ธรรมเนียมปฏิบัติของไทยมักกำหนดให้วันเลือกตั้งตรงกับวันอาทิตย์ ทำให้วันที่มีความเป็นไปได้มากที่สุด คือ วันอาทิตย์ที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 หรือ 9 กุมภาพันธ์ 2569

ผลตามกฎหมายที่เกิดขึ้นทันทีหลังการยุบสภา

นอกจากการสิ้นสุดสมาชิกภาพของ สส. แล้ว การยุบสภายังทำให้:

• ประธาน–รองประธานสภาฯ สิ้นสุดตำแหน่ง
• ร่างกฎหมายที่ยังไม่ผ่านรัฐสภาถือว่า “ตกไป” ทันที
• คณะรัฐมนตรีทั้งคณะพ้นจากตำแหน่ง และทำหน้าที่ “รัฐบาลรักษาการ”

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลรักษาการต้องปฏิบัติตามข้อจำกัดตามรัฐธรรมนูญมาตรา 169 ได้แก่ ไม่อนุมัติโครงการใหญ่ ไม่โยกย้ายข้าราชการระดับสูง ไม่ใช้งบฉุกเฉิน และไม่ใช้ทรัพยากรของรัฐเอื้อประโยชน์การเลือกตั้ง

กรณีพื้นที่ชายแดนปะทะ อาจกระทบการจัดเลือกตั้ง

ด้านนายโสภณ ซารัมย์ รองนายกรัฐมนตรี และ สส.บุรีรัมย์ พรรคภูมิใจไทย ระบุว่า สถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชาที่ยังมีการอพยพประชาชนในบางพื้นที่ อาจเป็นอุปสรรคสำคัญ เพราะกฎหมายกำหนดให้ต้องจัดเลือกตั้งพร้อมกันทั้ง 400 เขต หากพื้นที่ชายแดนยังไม่สงบ เป็นหน้าที่ของ กกต. ที่ต้องพิจารณาความเหมาะสม

ทั้งนี้ ต้องรอประกาศวันเลือกตั้งจาก กกต. ซึ่งจะชัดเจนภายในไม่กี่วันข้างหน้า โดยตามกรอบเวลาแล้ว ประชาชนทั่วประเทศจะสามารถทราบวันไปใช้สิทธิเลือกตั้งอย่างเป็นทางการก่อนวันที่ 17 ธันวาคมนี้