แพทย์เตือน "อ้วน" ทำ "สมองเสื่อม" ก่อนวัย สัญญาณอัลไซเมอร์ตั้งแต่วัย 30 แนะอาหารชนิดหนึ่งช่วยได้

"โรคอ้วน" ทำ "สมองเสื่อม" ก่อนวัย งานวิจัยชี้คนอ้วน ในวัย 30+ พบผลเลือดคล้ายผู้ป่วยอัลไซเมอร์

ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท เตือนว่า โรคอ้วนทำสมองเสื่อมก่อนวัย หลังงานวิจัยล่าสุดพบสัญญาณความเครียดและการทำลายเซลล์สมองในกลุ่มวัยรุ่นปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้นที่มีค่า BMI เกิน 30 แม้ไม่ได้มีอาการความจำผิดปกติ โดยผลเลือดสะท้อนความเสี่ยงคล้าย "ผู้ป่วยอัลไซเมอร์" ซึ่งแสดงว่าสมองอาจเริ่มเสื่อมโดยไร้อาการเตือนล่วงหน้าได้

เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยา โพสต์ให้ความรู้ผ่านเพจ “สาระสมองกับอจ.สุรัตน์” ระบุว่า โรคอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ไม่เพียงแต่เพิ่มโอกาสเกิดโรคหลอดเลือด หัวใจ และเบาหวาน แต่ยังทำให้เกิดภาวะดื้ออินซูลินในสมอง ส่งผลให้การทำงานของเซลล์ประสาทผิดปกติและเร่งให้สมองเสื่อมก่อนวัย

งานวิจัยที่ศึกษากลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 33.6 ปี พบว่าผู้ที่มีค่า BMI เกิน 30 มีระดับโปรตีน Neurofilament light (NfL) ในเลือดสูงขึ้น ซึ่งเป็นตัวชี้วัดการทำลายของเซลล์สมองและความเสี่ยงต่อโรคอัลไซเมอร์ แม้กลุ่มตัวอย่างยังไม่มีอาการผิดปกติด้านความจำ แต่ผลเลือดแสดงสัญญาณเสื่อมชัดเจน หมายความว่าสมองอาจเริ่มเสื่อมก่อนที่ผู้ป่วยจะรับรู้ได้

นอกจากนั้น งานวิจัยยังชี้ว่าในผู้มีภาวะอ้วนนั้น ระดับ โคลีน (สารอาหารที่สำคัญต่อการทำงานของสมอง) มักลดลง ซึ่งเร่งกระบวนการเสื่อมของสมอง และสัมพันธ์กับพฤติกรรมการกินของคนบางกลุ่มที่ได้รับโคลีนน้อยโดยธรรมชาติ

แหล่งอาหารที่มีโคลีนสูง

การเพิ่มโคลีนในอาหารเป็นหนึ่งในวิธีป้องกันที่แนะนำ แหล่งอาหารที่อุดมด้วยโคลีน ได้แก่ ไข่แดง, ตับ, ปลา โดยเฉพาะปลาแซลมอน, ถั่วเหลือง และผักตระกูลกะหล่ำ เช่น บรอกโคลีและกะหล่ำปลี การรับประทานอาหารกลุ่มนี้อย่างสม่ำเสมอ ช่วยส่งเสริมการทำงานของสมองและชะลอการเสื่อม

คำแนะนำในการป้องกันและดูแลสมองตั้งแต่ยังหนุ่มสาว

ผศ.นพ.สุรัตน์แนะนำแนวทางป้องกัน เช่น ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ ออกกำลังกายเพื่อลดภาวะดื้ออินซูลิน ลดการอักเสบในร่างกายด้วยการนอนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและงดแอลกอฮอล์ รวมถึงตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อตรวจค่าตับ น้ำตาล และไขมันในเลือดอย่างสม่ำเสมอ การดูแลพฤติกรรมตั้งแต่ยังหนุ่มสาวจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดสมองเสื่อมในอนาคต

“สมองเสื่อมไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในวัยสูงอายุ พฤติกรรมในวัยหนุ่มสาว การกิน การนอน ความเครียด ล้วนเป็นโซ่แห่งนิสัยที่สะสม และอาจทำให้สมองเสื่อมเร็วกว่าที่คิดเมื่อแก่ตัวไป” — ผศ.นพ. สุรัตน์ ตันประเวช

สรุป เพื่อชะลอการเกิด โรคอ้วนทำสมองเสื่อม ควรให้ความสำคัญกับการควบคุมน้ำหนัก รับประทานอาหารที่มีโคลีนเพียงพอ ออกกำลังกาย และตรวจสุขภาพเป็นประจำ ซึ่งการปฏิบัติเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงและส่งผลดีต่อสุขภาพสมองในระยะยาว