ย้อนรอย "ภูผาเหล็ก" พิพาทไทย-กัมพูชา จากแผลเก่าที่ยังไม่ปิด ถึงปะทะล่าสุด : ใครเริ่มก่อน?

รู้จัก "ภูผาเหล็ก-พลาญหินแปดก้อน" พื้นที่พิพาทปะทะซ้ำซาก! เปิดปมทำไมชายแดนไทย-กัมพูชาถึงตึงเครียด?

"ภูผาเหล็ก" ย้อนรอยความขัดแย้งไทย-กัมพูชา จากแผลเก่าที่ยังไม่หาย ถึงเหตุปะทะล่าสุด 7 ธ.ค.68 : ใครเริ่มก่อน?

จากเหตุปะทะดุเดือดล่าสุดเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2568 บริเวณ "ภูผาเหล็ก-พลาญหินแปดก้อน" อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ทำให้พื้นที่นี้กลับมาเป็นจุดสนใจของคนไทยทั้งประเทศอีกครั้ง บทความนี้จะพาไปเจาะลึกข้อมูลพื้นฐาน เพื่อให้เข้าใจที่มาของความขัดแย้งและบทเรียนจากอดีตอย่างรอบด้าน

เปิดพิกัด "ภูผาเหล็ก" คือที่ไหน?

"ภูผาเหล็ก" (Phu Pha Lek) ตั้งอยู่ในอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาพนมดงรัก ใกล้แนวชายแดนไทย-กัมพูชา และอยู่ห่างจากปราสาทพระวิหารเพียงไม่กี่กิโลเมตร

จุดเด่นคือ "พลาญหินแปดก้อน" ลักษณะเป็นหินก้อนใหญ่เรียงกันคล้าย 8 ก้อน (พิกัดประมาณ 14.43°N 104.81°E) ด้วยความที่เป็นที่สูงและมองเห็นได้ไกล จึงกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ทั้งสองฝ่ายต้องการควบคุม

ย้อนรอยความขัดแย้ง : แผลเก่าที่ยังไม่หาย

ต้นตอปัญหามาจากยุคอาณานิคม สนธิสัญญาฝรั่งเศส-สยาม พ.ศ. 2447 และ 2450 ที่กำหนดให้สันปันน้ำเป็นเส้นเขตแดน แม้ศาลโลก (ICJ) จะตัดสินในปี 2505 ให้ตัวปราสาทพระวิหารเป็นของกัมพูชา แต่พื้นที่รอบนอกจำนวนมากรวมถึง “ภูผาเหล็ก” ยังคงมีความคลุมเครือและไม่เคยเกิดการปะทะใหญ่มาแล้วหลายครั้ง

• ปี 2551–2552: ปะทะรอบปราสาทพระวิหารและพื้นที่ใกล้เคียง มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 20–34 ราย (รวมทหารและพลเรือนทั้งสองฝ่าย)
• ปี 2554: การสู้รบขยายวงกว้างที่สุด ใช้ปืนใหญ่ จรวดหลายลำกล้อง และระเบิดแยก ชาวบ้านนับหมื่นต้องอพยพนับหมื่นคน

สรุปเหตุปะทะล่าสุด 7 ธ.ค. 2568 : ใครเริ่มก่อน?

เวลา 14.15–14.16 น. เกิดการปะทะกันระหว่างหน่วยลาดตระเวนไทย (พัน.ร.13 ฉก.1) กับทหารกัมพูชา บริเวณภูผาเหล็ก

• ฝ่ายไทยระบุ: ทหารกัมพูชารุกล้ำเข้ามาในเขตไทยขณะที่ไทยกำลังปรับปรุงเส้นทางลาดตระเวน และเป็นฝ่ายยิงก่อนด้วยปืนเล็กยาว ตามด้วยปืนไร้แรงสะท้อนถัง (recoilless rifle) กองทัพบกไทยยืนยันมีภาพถ่ายดาวเทียมและภาพจากโดรนเป็นหลักฐานชัดเจน
• ฝ่ายกัมพูชาระบุ: ทหารไทยเป็นฝ่ายยิงก่อนในพื้นที่ที่กัมพูชาถือว่าเป็นของตน (เรียกว่า Phlan Thom) และทหารกัมพูชาไม่ได้โต้ตอบ

การปะทะยุติลงเวลา 14.50 น. ใช้เวลาเพียง 35 นาที
ผลกระทบ: ทหารไทยบาดเจ็บ 2 นาย (ปลอดภัยทั้งคู่)
• ส.อ.อนุชาติ เรือนคำ ถูกยิงที่ขา
• พลฯ พรชัย จำปาจุม ถูกยิงที่เสื้อเกราะหน้าอก (แน่นหน้าอกแต่ไม่ทะลุ)

บทเรียนและสถานการณ์ปัจจุบัน (ข้อมูล ณ วันที่ 7 ธ.ค. 2568)

เหตุการณ์ครั้งนี้เป็นเครื่องเตือนใจว่าพื้นที่ทับซ้อนที่ยังไม่มีการปักปันเขตแดนอย่างชัดเจน คือระเบิดเวลาที่พร้อมปะทุได้ทุกเมื่อ

รัฐบาลไทยสั่งให้กองทัพตรึงกำลังเข้มงวด และแจ้งเตือนประชาชนใน 4 จังหวัดชายแดนใต้ของภาคอีสาน (ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ อุบลราชธานี) ให้เตรียมความพร้อมอพยพและติดตามข่าวสารจากทางราชการอย่างใกล้ชิด

ขณะเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายได้ใช้กลไก JBC (Joint Boundary Committee) และการพูดคุยระหว่างผู้บัญชาการระดับภาคเพื่อลดความตึงเครียดแล้ว

หากสถานการณ์กลับสู่ภาวะปกติ ภูผาเหล็กและพลาญหินแปดก้อน ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และธรรมชาติที่สวยงามมากแห่งหนึ่ง อยู่ใกล้ผืนป่าดงพญาเย็น-เขาไผ่สีทอง และเป็นส่วนหนึ่งของมรดกวัฒนธรรมขอมโบราณที่ทั้งไทยและกัมพูชาต่างภาคภูมิใจ 

•  สหรัฐฯ วิเคราะห์แรง! ศึกชายแดนไม่ใช่บังเอิญ คือแผนปั่นภาพผู้นำเขมร ไทยเดินเกมสุขุมแม่นยำ
• ไม่ใช่แค่ฟอลคอน! ครั้งอยุธยา 3 ชาติใหญ่ ได้ทิ้งชุมชน "ร่องรอยรัก" มรดกอาหารไว้ในสยาม

ท้ายที่สุดอาจกล่าวได้ว่า ภูผาเหล็กคือสัญลักษณ์ของความตึงเครียดชายแดนไทย-กัมพูชาที่สะสมมานานกว่า 100 ปี แต่ก็เป็นเครื่องเตือนใจให้ทั้งสองฝ่ายหาทางออกร่วมกัน

ขณะนี้ประชาชนควรติดตามข่าวจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ เพื่อความปลอดภัยและเข้าใจสถานการณ์ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น