"สามัญพระนาม (ชื่อเล่น)" ของพระมหากษัตริย์ไทย รัชกาลที่ 1–9 คือพระนามว่าอะไร?

สามัญพระนามของพระมหากษัตริย์ไทย รัชกาลที่ 1–9 คือพระนามว่าอะไร?

คนไทยคุ้นกับพระปรมาภิไธยเต็มของพระมหากษัตริย์ เช่น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) แต่ก่อนที่จะเสด็จขึ้นครองราชย์ พระเจ้าแผ่นดินแต่ละพระองค์มักมี "สามัญพระนาม" หรือชื่อที่ใช้เรียกกันในราชสำนักและในครอบครัวระหว่างยังมิได้ครองราชย์

อะไรคือ "สามัญพระนาม"?

แม้คนไทยจะคุ้นเคยกับพระนามเต็มของพระมหากษัตริย์แต่ละรัชกาล แต่ก่อนที่แต่ละพระองค์จะเสด็จขึ้นครองราชย์ ยังมี “สามัญพระนาม” ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้ภายในราชสกุลและวงในเท่านั้น

ชื่อเหล่านี้สะท้อนทั้งความผูกพันในครอบครัวและบริบทในสมัยนั้น จึงเป็นข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์ที่หลายคนอาจไม่เคยทราบมาก่อน

สรุปสามัญพระนาม รัชกาลที่ 1–9

1. รัชกาลที่ 1 — ทองด้วง
2. รัชกาลที่ 2 — ฉิม
3. รัชกาลที่ 3 — ทับ
4. รัชกาลที่ 4 — ทูลกระหม่อมฟ้าพระองค์ใหญ่ (เรียกย่อว่า ทูลกระหม่อมใหญ่ หรือ เจ้าฟ้าใหญ่)
5. รัชกาลที่ 5 — ใหญ่
6. รัชกาลที่ 6 — โต
7. รัชกาลที่ 7 — เอียดน้อย
8. รัชกาลที่ 8 — (เรียกในครอบครัวว่า) นันท
9. รัชกาลที่ 9 — เล็ก

ข้อสังเกตที่น่าสนใจ

• บางพระนามเป็นคำเรียกกันในราชสำนักเท่านั้นและไม่ปรากฏในเอกสารสาธารณะทั่วไป โดยเฉพาะรัชกาลที่ 4 ซึ่งสามัญพระนามปรากฏในบันทึกและความทรงจำของเจ้านายชั้นสูง
  
  
• สามัญพระนามมักสะท้อนลักษณะหรือลำดับ เช่น "ใหญ่" "เล็ก" หรือชื่อที่คุ้นหูในครอบครัวสกุลพระราชวงศ์
  
  
• ชื่อเหล่านี้เลือนหายหรือหยุดใช้เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์ แต่ยังเป็นข้อมูลที่น่าสนใจสำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมราชสำนักไทย

บทสรุป

สามัญพระนามเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ส่วนบุคคลของพระมหากษัตริย์ไทย ช่วยให้เราเห็นความใกล้ชิดเชิงมนุษย์เบื้องหลังพระนามอันยิ่งใหญ่เมื่อขึ้นครองราชย์