เปิดบันทึกทูตฝรั่งเศสยุคอยุธยา เผยชาวสยาม "ขี้อาย" แม้แต่งกาย "เกือบเปลือย" เหตุผลสุดเอ็นดู

เปิดบันทึก "ลา ลูแบร์" ราชทูตฝรั่งเศส เผยคนสยามสมัยอยุธยา "ขี้อายอย่างยิ่ง" แม้แต่งกายน้อยชิ้น

ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ (Simon de La Loubère) ราชทูตฝรั่งเศสที่เดินทางมายังกรุงศรีอยุธยา ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้บันทึกวิถีชีวิตของคนสยามในยุคนั้นไว้อย่างน่าสนใจ หนึ่งในนั้นคือมุมมองของเขาต่อความ "ขี้อาย" ของคนกรุงเก่าฯ

มุมมองชาวตะวันตกต่อการแต่งกายคนสยาม

ในสายตาของ ลา ลูแบร์ เขาแสดงความเห็นอย่างตรงไปตรงมาว่า คนสยาม "ไม่ใคร่จะพอใจหุ้มห่อกายตัวนัก" โดยให้เหตุผลว่าอาจเป็นเพราะอากาศที่ร้อนจัด ทำให้ชาวสยามดูเหมือน "พอใจประพฤติอนาจารเปลือยกายมากกว่าปกคลุมด้วยเสื้อผ้า"

เขายังบันทึกด้วยว่า คนสยามมักจะเดินเท้าเปล่า ศีรษะก็ไม่ได้สวมใส่อะไร โดยจะ "ปิดบังที่อุจาดเท่านั้น" ซึ่งสะท้อนความแตกต่างทางวัฒนธรรมการแต่งกายระหว่างตะวันตกและตะวันออกในยุคนั้น

แม้ดู "เปลือย" แต่กลับ "ขี้อายอย่างยิ่ง"

อย่างไรก็ตาม แม้ ลา ลูแบร์ จะมองว่าคนสยามแต่งกายน้อยชิ้น แต่เขาก็เน้นย้ำว่า แท้จริงแล้วคนสยามกลับ "เต็มไปด้วยความละอาย" และไม่ยอมให้ชาวต่างชาติเห็นเรือนร่างของตนง่ายๆ

ลา ลูแบร์ เล่าถึงเหตุการณ์ที่น่าสนใจว่า แม้แต่ "ผู้หญิงที่เปลือยอกนั่งเอ้เตมาในเรือ" เมื่อเห็นขบวนแห่ของราชทูตฝรั่งเศส "ยังต้องนั่งผินหลังให้ขบวนแห่" เขาสังเกตว่าเป็นการยากมากที่ชาวต่างชาติจะได้เห็นเรือนร่างของสตรีสยามเกินกว่าแขนของเธอ

ความละอายในกิจวัตรประจำวัน

ความขี้อายของคนสยามยังสะท้อนผ่านกิจวัตรอื่นๆ ด้วย เช่น ลา ลูแบร์ ระบุว่า "ชาวสยามไม่ยอมเปลื้องผ้าปกกายในเวลานอน" หรืออย่างน้อยก็จะผลัดเปลี่ยนเป็นผ้านุ่งที่นุ่มนวลกว่า

นอกจากนี้ การอาบน้ำในแม่น้ำลำคลองซึ่งเป็นกิจวัตรปกติ ก็จะมีการผลัดเปลี่ยนผ้านุ่งสำหรับอาบน้ำ ไม่มีการเปลือยกายอาบน้ำ แตกต่างจากชาวยุโรปที่อาจมองการอาบน้ำเป็นความสำราญ

ที่สำคัญ ลา ลูแบร์ ยังชื่นชมที่คนสยามระมัดระวังเรื่อง "อุจาดหู" ยิ่งกว่า "อุจาดตา" โดยระบุว่ากฎหมายสยามมีการห้ามร้องเพลงที่มีเนื้อหาสัปดนอย่างโจ่งแจ้ง เช่นเดียวกับกฎหมายของจีน

สรุปบันทึก ลา ลูแบร์

บันทึกของ ลา ลูแบร์ จึงเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญ ที่สะท้อนมุมมองของชาวต่างชาติต่อคนสยามในสมัยอยุธยา และยืนยันถึงจารีตประเพณีเรื่องความสุภาพและความละอาย (ความขี้อาย) ที่มีมาแต่โบราณ แม้การแต่งกายจะแตกต่างจากยุโรปก็ตาม