ภูเขาไฟปะทุ..กระเทือนถึงประเทศไทย

ทำความรู้จักกับภูเขาไฟ รศ.ดร.ปัญญา จารุศิริ หัวหน้าหน่วยวิจัยธรณีวิทยาแผ่นดินไหวและธรณีแปรสัณฐาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับภูเขาไฟ โดยแบ่งประเภทของภูเขาไฟไว้ 2 แบบ ได้แก่ 1.ภูเขาไฟที่ระเบิดรุนแรง เช่น ภูเขาไฟกรากะตัว ประเทศอินโดนีเซีย ภูเขาไฟเซนท์เฮเลน ในอเมริกา ภูเขาไฟประภเทนี้เป็นภูเขาไฟที่เกิดจากแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่มาชนกันหรือมุดเข้าหากัน 2.ภูเขาไฟที่ระเบิดไม่รุนแรง อย่างภูเขาไฟไอซ์แลนด์ ตั้งอยู่ในบริเวณที่แผ่นเปลือกโลกแยกตัวออกจากกัน หรือเกิดจากการปะทุขึ้นมาของจุดร้อน (hot spot) ใต้โลก เช่น ภูเขาไฟฮาวาย ซึ่งแม้ตามลักษณะการแปรสัณฐานของ ภูเขาไฟ Eyjafjallajokull จะเข้าข่ายลักษณะของภูเขาไฟที่ระเบิดไม่รุนแรง แต่กลับมีปัจจัยเสริม ซึ่งก็คือธารน้ำแข็งบริเวณปล่องภูเขาไฟ ธารน้ำแข็งที่เพิ่มแรงปะทุ การระเบิดของภูเขาไฟในประเทศไอซ์แลนด์ครั้งนี้ ถือเป็นกรณีพิเศษ คือ เป็นภูเขาไฟที่อยู่ใต้ธารน้ำแข็งซึ่งเป็นชั้นน้ำแข็งที่หนามากมาปิดทับปล่องด้านบนอยู่ จึงทำให้เกิดการสะสมพลังงานความร้อนและแรงดันจำนวนมหาศาลอยู่ภายใน กระทั่งวันหนึ่งเมื่อพลังงานที่สะสมใต้โลกมีมากจนเกินรับไหว จึงเกิดแรงดันจนน้ำแข็งที่ปิดทับอยู่ถูกดันให้แตกออกจนเกิดการระเบิดอย่างรุนแรง เถ้าถ่านร้อนที่อยู่ในหินละลายลาวาก็ฟุ้งกระจายไปทั่ว นอกจากนี้แรงดันและพลังงานความร้อนที่ปะทุออกมายังมีผลทำให้น้ำแข็งบริเวณรอยแยกกลางเกาะไอซ์แลนด์ละลายอย่างรุนแรงและรวดเร็ว ซึ่งเมื่อน้ำแข็งและน้ำเย็นไหลมาผสมกับหินละลาย ก็ก่อให้เกิดเถ้าภูเขาไฟจำนวนมาก โดยเถ้าภูเขาไฟขนาดใหญ่จะฟุ้งกระจายไม่นานและตกลงในมหาสมุทร ขณะที่เถ้าภูเขาไฟขนาดเล็กจะฟุ้งและเคลื่อนตัวไปได้ไกลมาก ผลกระทบ การระเบิดของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ประกอบกับอิทธิพลของลมที่เคลื่อนที่ไปทางทิศตะวันออกทำให้เถ้าภูเขาไฟถูกพัดฟุ้งกระจายไปทางทิศตะวันออกเป็นส่วนใหญ่ เป็นเหตุให้หลายประเทศในแถบยุโรปตะวันตกได้รับผลกระทบค่อนข้างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจการบิน เพราะเถ้าเหล่านี้ไม่เพียงทำลายทัศนวิสัย แต่ยังมีผลให้เครื่องจักรต่างๆ ในเครื่องบินเสียหายด้วย โดยในส่วนของเศรษฐกิจยุโรป คาดว่าจะได้รับผลกระทบอย่างมาก วาเนสซ่า รอสซีนักเศรษฐศาสตร์อาวุโสของชาธัม เฮาส์ ประเมินว่า เป็นไปได้ที่เศรษฐกิจยุโรปจะตกลงประมาณ 1-2% นั่นหมายความว่าประเทศยุโรปส่วนใหญ่จะไม่เติบโตเลยในปีนี้ การปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น การบิน ท่องเที่ยว โรงแรม การขนส่งทางอากาศ การค้าผักและผลไม้ อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ โดยเฉพาะธุรกิจการบินซึ่งสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ประเมินเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2553 ว่าวงการสายการบินต้องสูญเสียรายได้วันละกว่า 200 ล้านดอลลาร์ ภาคท่องเที่ยวสูญเสียรายได้สูงถึง 5-10 พันล้านดอลลาร์ต่อสัปดาห์ แม้จะไม่มีผลกระทบโดยตรงด้านสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อม แต่แวดวงการบินของไทยกลับได้รับผลกระทบไปไม่น้อย อย่างไรก็ตามนายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เปิดเผยถึงสถานการณ์ภูเขาไฟระเบิดที่ประเทศไอซ์แลนด์ ว่า ขณะนี้สถานการณ์เริ่มคลี่คลายแล้ว สถานการณ์การบินสู่ประเทศทางฝั่งยุโรปเริ่มเข้าสู่ภาวะปกติ สามารถทำการบินได้ตามตารางบินแล้ว โดยจะมีการเพิ่มเที่ยวบินในลอนดอน เพื่อรับผู้โดยสารคนไทยที่ติดค้างอยู่ประมาณ 2,000 คน ขณะที่กรุงปารีส นครแฟรงเฟิร์ต อยู่ระหว่างการขออนุญาตทำการบิน ส่วนความเสียหายเบื้องต้น จากการที่การบินไทยต้องงดเที่ยวบิน 109 เที่ยวบิน เป็นเวลา 6 วันนั้น คิดมูลค่าความเสียหาย 600 ล้านบาท ถ้าจะว่ากันไปแล้ว ภัยพิบัติต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นมานั้น จะส่งผลกระทบทันทีต่อภาคธุรกิจ ไม่ยกเว้นว่าจะเป็นภาคส่วนใดของโลก อีกทั้งยากแก่การควบคุมและคาดเดาได้ ธุรกิจแรกที่ได้รับผลกระทบทุกครั้งมักเเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว ซึ่งถือเป็นรายได้หลักของหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย ถึงกระนั้นการปะทุของจุดร้อนบนแก่นโลก ก็คงไม่ร้อนแรงและทนทานเท่ากับอารมณ์ที่ปะทุอยู่กลางใจของผู้ไม่รักชาติ ขาดความรักสามัคคี สร้างความบอบช้ำทางใจให้กับคนไทยไปอีกนาน