ทัณฑ์บนความประพฤติของคู่สมรส

เดิมสามีเป็นคนรักลูกรักเมีย แต่ตอนนี้กลายเป็นคนติดเหล้า พอเมาก็ขี้โมโหชอบเตะดิฉันเป็นประจำ ดิฉันอายญาติ พี่น้องและเบื่อนิสัยอย่างนี้มาก ประมาณ เดือน พ.ค. นี้ เราไปโรงพักเพื่อตกลงเลิกกันแต่มีคนช่วยเกลี้ยกล่อมไว้ จนดิฉันใจอ่อน จึงได้แค่ลงบันทึกประจำวันไว้ที่โรงพัก แต่ผ่านไปไม่ถึงเดือนก็เหมือนเดิม ดิฉันต้องการหย่า สามีท้าให้ไปฟ้องหย่าเอาเอง ที่เล่ามานี้พอจะมีเหตุฟ้องหย่าได้ หรือไม่

ปราณี

ส่วนใหญ่หญิงชายเมื่อแรกรักกันก็มักจะแสดงภาพที่ดีต่อกัน แต่เมื่อตกลงแต่งงานกันแล้ว มีคู่สมรสเป็นจำนวนมากที่อาจแสดงนิสัยไม่ดี ทำให้คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเดือดร้อน อับอายหรือรู้สึกเบื่อหน่าย คู่สมรสจึงสามารถที่จะทำทัณฑ์บนเกี่ยวกับความประพฤติ ซึ่งอาจเป็นข้หนดให้กระทำ หรืองดเว้นกระทำ

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 (8) ได้รองรับเรื่องนี้ไว้ว่า สามีหรือภริยาผิดทัณฑ์บนที่ทำไว้เป็นหนังสือในเรื่องความประพฤติ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้

ทัณฑ์บนที่สามีภริยาทำไว้ต่อกันนั้นจะต้องทำเป็นหนังสือ จะตกลงกันด้วยวาจาไม่ได้ ทั้งนี้เพราะการตกลงกันเอง เฉย ๆ ย่อมเห็นได้ว่าคู่สมรสไม่มุ่งหมายให้มีผลผูกพันกันหรือเห็นว่าไม่ใช่ที่เป็นสาระสำคัญ และคู่สมรสฝ่ายไหนเป็นคนทำทัณฑ์บน คู่สมรสฝ่ายนั้นก็จะเป็นผู้ลงชื่อไว้แต่ฝ่ายเดียว หรืออาจจะทำเป็นข้อตกลงหรือสัญญาโดยลงชื่อทั้งสองฝ่ายก็ได้

อย่างไรก็ตาม ในการฟ้องหย่าโดยอาศัยเหตุแห่งการผิดทัณฑ์บนตามมาตรา 1516 (8) นั้น ถ้าศาลเห็นว่าความประพฤติ ของสามี/ภริยา อันเป็นเหตุให้ทำทัณฑ์บนนั้นเป็นเหตุเล็กน้อย หรือไม่สำคัญเกี่ยวแก่การอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยาโดยปกติสุข ศาลจะไม่พิพากษาให้หย่าก็ได้

ดังนั้น บันทึกประจำวันที่โรงพักซึ่งสามีลงชื่อไว้นั้น ถือเป็นหนังสือทัณฑ์ บน อย่างหนึ่ง ที่สามีลงชื่อว่าจะไม่ทำหรือ ประพฤติเช่นนั้นอีก เมื่อมีการผิดทัณฑ์บนดังกล่าวจึงนำมาเป็นเหตุฟ้องหย่าได้ แต่ผู้ฟ้องจะต้องแสดงให้ศาลเห็นด้วยว่าความประพฤติของสามีดังกล่าวไม่ใช่เหตุเล็กน้อย หรือความประพฤติดังกล่าวถือเป็นเรื่องสำคัญของผู้ฟ้องในการอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยาโดยปกติสุข.