รอยเท้าคาร์บอน

มาดูคำถามของคุณคีตาเกี่ยวกับสำนวน carbon footprint (คาร์บัน ฟุทผริ่นท) ต่อนะครับ

คุณคีตาเข้าใจว่าความหมายของสำนวนนี้คือ มลพิษที่เกิดจากการปล่อยก๊าซคาร์บอนออกมาสู่สภาพแวดล้อม ซึ่งก็ใกล้เคียงครับ แต่จริง ๆ แล้ว ความหมายของมันคือผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ที่ทำให้เกิดก๊าซเรือนระจกเพิ่มขึ้นในบรรยากาศของโลก

ก๊าซเรือนกระจกหรือก๊าซคาร์บอนที่ว่านี้หลัก ๆ ก็มีเช่น carbon dioxide (CO2), carbon monoxide (CO) และ methane (CH4) แล้วก็ยังมีพวก chlorofluorocarbons (CFCs) อีก

ที่ผมบอกว่าใกล้เคียงก็อย่าหาว่าผมจู้จี้เลยนะครับ ผมอาจจะทำตัวจู้จี้น่ารำคาญ แต่ก็เพราะความหวังดี คือเห็นว่าคุณเป็นนักแปลอาชีพ จึงต้องพิถีพิถันกับคุณมากกว่าคนธรรมดาทั่วไป

จริงๆ แล้ว สภาพแวดล้อม กับ บรรยากาศ เป็นสิ่งที่มีบางอย่างร่วมกันแต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน เนื่องจากบรรยากาศเป็น subset ของสภาพแวดล้อม ถ้าเราปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกสู่สภาพแวดล้อมแต่มันไม่ลอยสู่บรรยากาศ (เช่นอาจถูกพืชดูดซึมหมดก่อนหรือถูกขังไว้ในหินใต้ดิน) ก็ถือว่าไม่ได้เป็นการทำให้เกิด carbon footprint = รอยเท้าคาร์บอน

และถ้าเป็นการปล่อยก๊าซคาร์บอนสู่บรรยากาศที่ไม่ได้เกิดจากือมนุษย์ ก็ไม่เข้าข่าย carbon footprint เช่นกัน นอกจากว่าเราจะพูดถึงกิจกรรมของพืชหรือสัตว์โดยธรรมชาติที่ก่อให้เกิดการเพิ่มของก๊าซคาร์บอนในบรรยากาศ เช่นการปล่อยก๊าซ methane (มี้เถ่น หรือ เม็ทเถ่น โดยตัว ถ.ถุงในที่นี้ออกเสียงเป็น th แข็ง) จากท้องวัวซึ่งเลี้ยงโดยมนุษย์ (ก๊าซนี้จะออกทางปากวัวนะครับ ไม่ได้ออกจากท้ายวัว)

อีกประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับ carbon footprint คือมันสามารถวัดได้ตั้งแต่ระดับประเทศ บริษัท องค์กร จนกระทั่งลงไปถึงรายบุคคล ว่าฝาก รอยเท้าคาร์บอน ไว้กับโลกมากน้อยเพียงใด ซึ่งเปิดโอกาสให้ทุกคน องค์กร หรือประเทศ ตัดสินใจได้ว่าจะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนอย่างไรเพื่อช่วยโลกให้รอดจากภัยของการมีคาร์บอนในบรรยากาศมากเกินไป

ถ้าเราต้องการจะ minimize = ทำให้มีน้อยที่สุด หรือ neutralize = ทำให้มีค่าเป็นกลาง รอยเท้าคาร์บอนของเรา วิธีที่นิยมมากที่สุดคือแนวทางที่เรียกว่า carbon offset = การชดเชยคาร์บอน เช่น ถ้าเราปล่อยคาร์บอนปริมาณเท่านั้นเท่านี้ เราก็ต้องดำเนินกิจกรรมชดเชย เช่น โดยการปลูกป่า

ผมไม่ทราบครับว่าภาษาไทยมีคำแปลที่ใช้สื่อความหมายของ carbon footprint หรือไม่ แต่ถึงจะมีผมก็ไม่แน่่าผู้อ่านหรือผู้ฟังจะเข้าใจหรือเปล่าว่ามันคืออะไร เพราะในภาษาอังกฤษก็ต้องอธิบายเหมือนกัน ไม่ใช่ว่าพูดปั๊บแล้วทุกคนร้องอ๋อ แต่ขอให้ทุกคนเข้าใจว่ามันเกิดจากฝีมือมนุษย์และสามารถลดได้ด้วยฝีมือมนุษย์ก็น่าจะพอแล้ว.

ควักเนื้อค่าส่งได้อีกไม่นานคงจะต้องขึ้นราคาแล้วครับ แต่ตอนนี้หนังสือ ฟอไฟฟุดฟิดอังกฤษอเมริกัน เล่ม 1-6 รวมซีดี ลดจาก 600 เหลือ 520 บาท หรือถ้าไม่เอาซีดีก็เพียง 450 บาท ส่ง EMS ฟรี ส่งธนาณัติสั่งจ่าย นายเสาวพจน์ ศรีวลี 20/1 ซอยอินทามระ 7 ป.ณ.สามเสนใน กท. 10400 หรือเข้าบัญชี ธ.กรุงเทพ หมายเลข 111-4-02764-0 แฟกซ์ใบสั่งจ่ายไปที่ 0-2616-8215 อย่าลืมเขียนชื่อ-ที่อยู่นะครับ