รายงานพิเศษ : การเต้นวาเคียะในประเพณีกินวอ หรือประเพณีขึ้นปีใหม่ของชาวเขาเผ่าลีซอ

รายงานพิเศษ การเต้นวาเคียะในประเพณีกินวอ หรือประเพณีขึ้นปีใหม่ของชาวเขาเผ่าลีซอ ที่บ้านเสาแดง ในพื้นที่ตำบลแจ่มหลวง อำเภอที่จะเกิดใหม่ในจังหวัดเชียงใหม่ เสน่ห์ที่อยู่ในพื้นที่ ท่วงทำนองของซึง เครื่องดนตรีประจำเผ่าลีซอในการเต้นวาเคียะผสมกับเสียงของกระทบกันของเครื่องเงินดังเป็นจังหวะ ที่ชาวเขาเผ่าลีซอจัดขึ้นในช่วงเทศกาลปีใหม่หรืองานกินวอ หนุ่มสาว เด็กและผู้ใหญ่ในหมู่บ้านจะแต่งกายด้วยชุดประจำเผ่าประดับด้วยเงินทั้งตัว มูลค่าตัวละประมาณ 30,000-60,000 บาท มาร่วมเต้นวาเคียะอวยพรรอบต้นไม้ปีใหม่ ซึ่งเป็นไม้เกี๊ยะหรือไม่สน ที่มีของเซ่นไหว้บรรพบุรุษและผีเจ้าป่าเจ้าเขาอยู่กลางวง ท่ามกลางเสียงประทัดที่จุดดังตลอดเวลา อันหมายถึงช่วงเวลาแห่งศักราชใหม่เริ่มขึ้นแล้ว คณะของเราได้มีโอกาสไปชมและร่วมเต้นวาเคียะกับชาวเขาเผ่าลีซอที่บ้านเสาแดง ตำบลแจ่มหลวง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ท่ามกลางการต้อนรับอย่างมิตรไมตรีของเจ้าของบ้านที่นำสุรากลั่นพื้นบ้าน ที่เรียกกันว่า ดาวลอย อันมีผักกาดดองรสชาติดีมาต้อนรับ นายสัตบรรณ เลาว้าง ผู้ใหญ่บ้านเสาแดง เล่าว่า การเต้นวาเคียะในประเพณีกินวอของชาวเขาเผ่าลีซอนั้น เป็นการเปิดโอกาสให้หนุ่มสาวได้มีโอกาสใกล้ชิดและถูกเนื้อต้องตัวกันได้ในวงเต้นวาเคียะ ขณะที่ตลอดทั้งปีไม่สามารถทำได้ ส่วนผู้ใหญ่นั้นแสดงให้เห็นถึงความรัก สามัคคี กลมเกลียว โดยจะมีจังหวะการเดินเท้าไปข้างหน้า 1 ก้าวและถอยหลังหนึ่งก้าว ตามจังหวัดเสียงซึงที่มีท่วงทำนอง ทั้งเชื่องช้าและรวดเร็วสลับกันตลอดระยะเวลา 7 วัน 7 คืน โดยอาหารที่นิยมทำรับประทานคือหมูต้มสุก และข้าวปุ๊กหรือข้าวเหนียวตำกับงา รับประทานวันในอากาศหนาว ๆ ในวันกินวอ ขณะที่นางสาวอัครณี ตะวันโชติกุล เด็กรุ่นใหม่วัยรุ่นชาวเขาเผ่าลีซอนั้น มีความภาคภูมิใจในถิ่นกำเนิดและชาติพันธุ์ของตน โดยเห็นว่าประเพณีการเต้นวาเคียะนั้น ควรค่าแก่การอนุรักษ์ และไม่รู้สึกอับอายเมื่อนักท่องเที่ยวต่างถิ่นมาเฝ้ามองด้วยความสนใจ กลับมีความรู้สึกอยากบอกเล่าให้เขาเหล่านั้นได้รับรู้และจะร่วมอนุรักษ์ให้คงอยู่ต่อไป การเต้นวาเคียะ ที่บ้านเสาแดง ตำบลแจ่มหลวง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นหนึ่งในอีกหลายสิ่งที่ซุกซ่อนอยู่ในอำเภอวัดจันทร์เฉลิมพระเกียรติ อำเภอที่จะเกิดใหม่ของจังหวัดเชียงใหม่ ที่รอให้นักท่องเที่ยวเข้าไปสัมผัส โดยคาดหวังให้เกิดการอนุรักษ์และจรรโลงให้เป็นเสน่ห์ของท้องที่ต่อไป