พรมแดนของโลกมายา - คนลากรถ

เรื่องราวของ คนลากรถ นามว่า มัตซึโกโระ ที่ชาวบ้านรู้จักกันดีในฉายา คนแหกกฎ ในยุคสมัยเมจิปีที่ 13 ณ เมืองโคคุระ ตอนเริ่มเรื่องหนังได้สะท้อนพฤติกรรมของเขาให้เห็นชัดในฉากที่เขากับเพื่อนเข้าไปชมละคร ยกเตาถ่านเข้าไปทำอาหาร จนมีเรื่องทะเลาะวิวาทถึงขั้นลงไม้ลงมือกัน แต่สุดท้ายมีผู้ใหญ่เข้ามาไกล่เกลี่ย เขาก็ก้มหน้ายอมรับผิดขอโทษแต่โดยดี ชะตากรรมชักนำเขามาพบกับครอบครัวหนึ่ง ด้วยการช่วยเหลือนำตัวเด็กชายวัยประมาณ 10 ขวบ บาดเจ็บจากการปีนต้นไม้ไปส่งที่บ้าน เป็นครอบครัวนายทหารสามคนพ่อแม่ลูก ครอบครัวนี้ให้ความรักและเอ็นดูเขา คุณนายเมียนายทหารเป็นผู้หญิงหน้าตาดีกิริยามารยาทเป็นกุลสตรีทุกกระเบียดนิ้ว

จุดเปลี่ยนมาถึงเมื่อสามีคุณนายตายจากไป เป็นโอกาสที่มัตซึโกโระได้เข้ามาใกล้ชิดกับคุณนายเสมือนคนในครอบครัว เธอฝากฝังให้เขาดูแลลูกชาย อยากให้แข็งแกร่งเหมือนพ่อของเขา หลายครั้งที่มัตซึโกโระได้เข้าไปแก้ปัญหาให้เจ้าหนูโตชิโอะ ให้กำลังใจตอนที่เด็กร้องไห้แสดงความอ่อนแอ เล่าเรื่องที่เขาเคยร้องไห้ครั้งเดียวในวัยเด็กให้เจ้าหนูฟัง ความใกล้ชิดสนิทสนมของเขากับครอบครัวนี้ เสมือนว่าเขามาทดแทนความเป็นพ่อของเด็ก หนังได้เน้นให้เห็นถึงความกล้าแสดงออก ความเข้มแข็ง ความเป็นลูกผู้ชาย ในฉากที่มัตซึโกโระลงวิ่งแข่งขัน การให้กำลังใจและฝึกให้เจ้าหนูของเขาร้องเพลง เพื่อแสดงในงานกิจกรรมโรงเรียน

คนทำหนังใช้สัญลักษณ์ของกงล้อรถลากสะท้อนภาพวันเวลาที่ผ่านในแต่ละช่วง

เจ้าหนูโตเป็นหนุ่มเรียนชั้นมัธยม คุณนายยังครองความเป็นหญิงม่ายเช่นเดิม รักและห่วงใยลูก พอรู้ข่าวว่าเจ้าหนูจะไปมีเรื่องต่อยตีกันกับนักเรียนจากโรงเรียนคู่อริ เธอก็ไปตามให้มัตซึโกโระช่วยดูแล และก็เช่นเคยเขาแสดงความเป็นชายนักสู้ให้เห็นอีกครั้ง ล้อรถลากหมุนต่อไปเจ้าหนูต้องจากไปเรียนต่อในเมืองใหญ่ นี่คือจุดหักเหในชีวิตของมัตซึโกโระ เงื่อนไขในการเข้าไปใกล้ชิดกับคุณนายหมดไปแล้ว เขาจมอยู่กับการดื่มเหล้าเมาพิษรัก เพื่อนเก่าแนะนำให้เขาหาเมียเป็นตัวเป็นตน เขาปฏิเสธเสียงแข็ง เอาแต่จ้องภาพหญิงสาวบนฝาผนังในร้านเหล้า เขาสารภาพว่าอยากได้เมียสวยเหมือนหญิงสาวในภาพนั้น

มัตซึโกโระมีชีวิตชีวาอีกครั้งเมื่อคุณนายแวะมาเยี่ยมพร้อมแจ้งข่าวว่า ลูกชายของเธอจะกลับมาเยี่ยมบ้านพาอาจารย์มาเที่ยวงานเทศกาลตีกลอง มัตซึโกโระอาสาขึ้นไปตีกลองแบบโบราณดั้งเดิมให้แขกเมืองได้ชม เสียงกลองระดมถี่ยิบเท่าใด ยังไม่เท่าเสียงหัวใจของเขาที่ร่ำร้องกระซิบหาความรัก วงล้อหมุนต่อไปมัตซึโกโระไปหาคุณนายครั้งสุดท้าย เธอชวนให้เขาดูดอกไม้ไฟบานสะพรั่งบนท้องฟ้า เขาชมว่าเธอดูสวยมาก เธอเลี่ยงไปพูดถึงลูกชาย ต่อให้โตแค่ไหนก็ยังเป็นห่วง เขารู้สึกผิดนั่งร้องไห้ต่อหน้าภาพสามีคุณนาย ตอนนี้เธอคงรู้ความในใจของเขาแล้ว

ภาพล้อรถลากหมุนถี่ขึ้น สุดท้ายมัตซึโกโระจบชีวิตของเขาด้วยความปวดร้าว เดียวดายกลางดงหิมะ ทิ้งจดหมายระบายความในใจและเงินอีก 500 เยนให้คุณนายและลูกชาย เขาเป็นคนดีกว่าที่คิดไว้มาก คุณนายร่ำไห้อาลัยในตัวเขา

วีระศักดิ์ สุนทรศรี