"ชาละวัน" ผงาดฟ้า "ไอเอยู" ตั้งเป็นชื่อดาวฤกษ์ "ตะเภาแก้ว-ตะเภาทอง" ดาวเคราะห์บริวาร

ตามที่สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (ไอเอยู) ซึ่งเป็นองค์กรสากลที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการกำหนดชื่อและนิยามต่าง ๆ ในทางดาราศาสตร์ ได้จัดตั้งโครงการ เนมเอกโซเวิลด์ส (NameExoWorlds) ซึ่งมีเป้าหมายในการจะตั้งชื่อสามัญให้แก่ดาวต่างระบบ จำนวน 20 ดวง โดยเปิดโอกาสให้ชาติต่างๆ เสนอชื่อเข้าไป และตัดสินด้วยการลงคะแนนเสียงออนไลน์จากทั่วโลก มีองค์กรทางดาราศาสตร์กว่า 584 องค์กรทั่วโลกร่วมเสนอชื่อ สมาคมดาราศาสตร์ไทยก็เป็นหนึ่งในนั้นด้วย
ซึ่งทางสมาคมดาราศาสตร์ไทยได้เลือกเอาชื่อ "ตะเภาแก้ว" ซึ่งเสนอโดย ด.ญ.ศกลวรรณ ตระการรังสี และคณะทำงานของสมาคมดาราศาสตร์ไทยเสนอให้เพิ่ม ชาละวัน และ ตะเภาทอง เข้าไปด้วย เพื่อเป็นชื่อให้แก่ระบบสุริยะของดาว 47 หมีใหญ่ (Ursae Majoris) เนื่องจากอยู่ในกลุ่มดาวที่ตรงกับดาวจระเข้ของไทยซึ่งสอดคล้องกับตัวละครในเรื่องไกรทองพอดี โดยให้ชื่อ ชาละวัน แก่ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์บริวาร 2 ดวงให้ชื่อตะเภาแก้วและตะเภาทอง นั้น
เวลา 16.00 น.วันที่ 15 ธันวาคม ไอเอยู ได้ออกแถลงการณ์ผ่านเว็บไซต์ www.nameexoworlds.iau.org ประกาศผลการคัดเลือก การตั้งชื่อดาวฤกษ์ ทั้ง 20 ดวง ได้แก่ ดาวเอปไซลอนวัว (epsilon Tauri), ดาวไอโอตามังกร (iota Draconis), ดาวแกมมาซีฟิอัส (gamma Cephei), ดาวแอลฟาปลาใต้ (alpha Piscis Austrini), ดาวบีตาคนคู่ (beta Geminorum), ดาวเอปไซลอนแม่น้ำ (epsilon Eridani), ดาวมิวแท่นบูชา (mu Arae), ดาวเทาคนเลี้ยงสัตว์ (tau Bo?tis), ดาวอิปไซลอนแอนดรอเมดา (upsilon Andromedae), ดาวไซนกอินทรี (xi Aquilae), ดาว 14 แอนดรอเมดา (14 Andromedae), ดาว 18 โลมา (18 Delphini), ดาว 42 มังกร (42 Draconis), ดาว 47 หมีใหญ่ (47 Ursae Majoris), ดาว 51 ม้าบิน (51 Pegasi), ดาว 55 ปู (55 Cancri), ดาวเอชดี 81688 (HD 81688), ดาวเอชดี 104985 (HD 104985), ดาวเอชดี 149026 (HD 149026), ดาวพีเอสอาร์ 1257+12 (PSR 1257+12) การลงคะแนนเพื่อคัดเลือกของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้เริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม 2558 สิ้นสุดเมื่อสิ้นเดือน 31 ตุลาคม 2558 ประกาศผล ให้ดาวชาละวัน-ตะเภาแก้ว-ตะเภาทอง ได้ชนะการคัดเลือก ได้เป็นชื่อสามัญของดาว 47 หมีใหญ่ อย่างเป็นทางการ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การลงคะแนนเพื่อคัดเลือกของไอเอยู ได้เริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม 2558 สิ้นสุดเมื่อสิ้นเดือน 31 ตุลาคม 2558 ก่อนที่จะประกาศผลออกมาว่า ดาวชาละวัน-ตะเภาแก้ว-ตะเภาทอง ได้ชนะการคัดเลือก ได้เป็นชื่อสามัญของดาว 47 หมีใหญ่ อย่างเป็นทางการ โดยก่อนหน้าที่จะมีการใช้ชื่อสามัญ ดาวชาละวัน มักรู้จักกันในชื่อ 47 หมีใหญ่ (47 Ursae Majoris) เป็นชื่อในระบบแฟลมสตีต ซึ่งระบุดาวโดยใช้เลขลำดับเข้าคู่กับชื่อกลุ่มดาว
โดย ดาวชาละวัน อยู่ที่ตำแหน่งไรต์แอสเซนชัน 10 ชั่วโมง 59 นาที 27.97 วินาที เดคลิเนชัน +40 องศา 25 ลิปดา 48.9 พิลิปดา อยู่ในกลุ่มดาวหมีใหญ่ ใกล้กับดาวจระเข้ของไทย เป็นดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ มีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์เล็กน้อย อยู่ห่างจากโลก 46 ปีแสง มีอันดับความสว่าง +5.03 ซึ่งพอมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่ต้องอยู่ในพื้นที่ที่ไม่มีแสงไฟรบกวน ในช่วงฤดูหนาวมองเห็นได้ง่ายในช่วงเช้ามืด
ผู้สื่อข่าวรายงานด้วยว่า ในปี 2539 นักดาราศาสตร์พบว่า ดาวดวงนี้มีดาวเคราะห์เป็นบริวารหนึ่งดวง มีชื่อว่า 47 หมีใหญ่บี (47 UMa b) ต่อมาในปี 2545 ก็มีการพบเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งดวง มีชื่อว่า 47 หมีใหญ่ซี (47 UMa c) และในปี 2553 ก็พบเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งดวง มีชื่อว่า 47 หมีใหญ่ดี (47 UMa d) ซึ่งนับจากนี้ไปดาวเคราะห์สองดวงของดาวชาละวัน คือ ดาว 47 หมีใหญ่บี จะมีชื่อว่า ตะเภาแก้ว และดาว 47 หมีใหญ่ซี จะมีชื่อว่า ตะเภาทอง ซึ่ง ตะเภาแก้วและตะเภาทอง เป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ทั้งคู่ มีมวล 2.5 เท่าและ 0.5 เท่าของดาวพฤหัสบดีตามลำดับ โคจรรอบดาวชาละวันเป็นวงเกือบกลม
ดาวน์โหลดสนุกแอปฟรี

