จริงหรือไม่! ใช้มือถือกลางฝน เสี่ยงฟ้าผ่าได้ง่าย?

ทุกวันนี้สังเกตว่าการใช้งานมือถือมักเกิดได้ทุกที่อยู่แล้ว และยิ่งหน้าฝนแบบนี้หลายคนก็คงอาจจะสงสัยว่า แล้วมือถือเป็นตัวนำไฟฟ้าทำให้เราถูกฟ้าผ่าได้หรือไม่ ซึ่งจริงๆ เรื่องนี้มีคำตอบอยู่แล้วแต่วันนี้ Sanook Hitech จะมาย้ำให้คุณฟังอีกครั้งว่ามใช้มือถืออยู่กลางสายฝน เสี่ยงถูกฟ้าผ่าจริงไหม

ใช้มือถือขณะฝนตกเสี่ยงถูกฟ้าผ่าจริงไหม?

มีเรื่องของความเชื่อที่ว่าการใช้โทรศัพท์มือถือขณะฝนตกเป็นการล่อฟ้าผ่า และเพิ่มความเสี่ยงที่จะถูกฟ้าผ่านั้น ไม่เป็นความจริง โดยเรื่องนี้มีการยืนยันของหน่วยงานและผู้เชี่ยวชาญหลายแห่ง ได้ชี้แจงตรงกันว่าโทรศัพท์มือถือไม่ได้เป็นสื่อล่อฟ้า อย่างไรก็ตาม การอยู่ในที่โล่งแจ้งขณะเกิดพายุฝนฟ้าคะนองนั้นคือปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด

นักวิทยาศาสตร์หลายๆ คนได้พบว่าฟ้าผ่าเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดจากการปลดปล่อยประจุไฟฟ้าในบรรยากาศ โดยมักจะเกิดขึ้นกับวัตถุที่โดดเด่นและสูงที่สุดในบริเวณนั้น เช่น ต้นไม้สูง เสาไฟฟ้า หรือแม้กระทั่งตัวมนุษย์ที่ยืนอยู่ในที่โล่งแจ้ง

หน่วยงานอย่างสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และผู้เชี่ยวชาญได้ทำการทดลองและให้ข้อมูลที่ชัดเจนว่า คลื่นสัญญาณโทรศัพท์มือถือและส่วนประกอบที่เป็นโลหะในโทรศัพท์มีปริมาณน้อยมากและไม่มีคุณสมบัติในการเป็นสื่อล่อฟ้าได้แต่อย่างใด พลังงานของโทรศัพท์มือถือต่ำเกินกว่าที่จะสร้างช่องนำประจุไฟฟ้าในอากาศเพื่อล่อให้ฟ้าผ่าลงมาได้

ปัจจัยเสี่ยงที่แท้จริงของการถูกฟ้าผ่า คือ

• การอยู่ในที่โล่งแจ้ง: เช่น ทุ่งนา สนามกอล์ฟ สระว่ายน้ำ หรือชายหาด ทำให้ร่างกายกลายเป็นจุดที่สูงที่สุดในบริเวณนั้น
• การอยู่ใต้ต้นไม้สูง: แม้จะช่วยกันฝนได้ แต่ต้นไม้สูงเป็นเป้าหมายหลักของฟ้าผ่า และกระแสไฟฟ้าสามารถวิ่งลงมาตามลำต้นและแผ่กระจายออกมารอบๆ ได้
• การอยู่ใกล้กับวัตถุที่เป็นโลหะหรือตัวนำไฟฟ้า: เช่น รั้วโลหะ ราวเหล็ก หรือการกางร่มที่มีปลายโลหะแหลม

ข้อควรปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยเมื่อเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง

• หาที่หลบในอาคารที่ปลอดภัย: ควรเป็นอาคารที่มีโครงสร้างแข็งแรงและปิดมิดชิด
• หากอยู่ในรถยนต์: ให้จอดรถและอยู่ภายในรถ ปิดกระจกให้สนิท อย่าสัมผัสส่วนที่เป็นโลหะของตัวรถ
• หลีกเลี่ยงที่โล่งแจ้ง: หากจำเป็นต้องอยู่ในที่โล่ง ให้ทำตัวให้ต่ำที่สุดโดยการนั่งยองๆ และเก็บแขนขาให้ชิดลำตัว
• ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้า: เพื่อป้องกันความเสียหายจากไฟกระชากหากเกิดฟ้าผ่าลงบริเวณใกล้เคียง
• งดการใช้อุปกรณ์ที่เชื่อมต่อกับสายไฟ: แม้การใช้มือถือจะไม่ล่อฟ้า แต่การเสียบสายชาร์จทิ้งไว้ขณะฝนตก อาจเสี่ยงต่อการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรหรือไฟกระชากได้หากฟ้าผ่าลงระบบสายส่งไฟฟ้า

แม้ว่าการใช้โทรศัพท์มือถือกลางสายฝนจะไม่ใช่สาเหตุโดยตรงที่ทำให้ถูกฟ้าผ่า แต่การที่ฝนตกมักจะมาพร้อมกับพายุฝนฟ้าคะนอง ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูงอยู่แล้ว ดังนั้น การให้ความสำคัญกับการปฏิบัติตนให้ปลอดภัยในสภาวะอากาศดังกล่าวจึงเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด และไม่ควรไปยืนที่โล่งแจ้งนั่นเอง