การเรียนการสอนในระบบออนไลน์ ของมหาวิทยาลัยรังสิต

บทสัมภาษณ์ ผศ.ดร.กานดา ว่องไวลิขิต เกี่ยวกับการเรียนการสอนในระบบออนไลน์ ของมหาวิทยาลัยรังสิต
โดยบริษัท สามารถเทลคอม จำกัด เพื่อตีพิมพ์ในวารสาร SAMARTsolution
วันที่สัมภาษณ์ 11 มีนาคม 2554

1. แนวคิดในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยไซเบอร์และความสำคัญ

เป็นวิสัยทัศน์ของท่านอธิการบดี ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ค่ะ ซึ่งท่านประสงค์ให้การศึกษาทางไกลเป็นทางเลือกในการช่วยผู้ที่อยากเรียนได้สามารถเรียนโดยไม่มีพรหมแดนในการศึกษา ประกอบกับทางคณบดีคณะนิติศาสตร์ ขณะนั้น รศ.ทิวา เงินยวง ซึ่งเป็นนักกฎหมายที่ให้ความสำคัญกับการรู้กฎหมายของคนไทย ที่ผนวกความคิดกับท่านอธิการบดี แล้วเกิดเป็นหลักสูตรทางไกลภาษาไทยที่สมบูรณ์แบบหลักสูตรแรกของประเทศไทย เมื่อเปิดหลักสูตรได้แล้ว เพื่อให้การบริหารงานมีความคล่องตัว จึงมีการจัดตั้งคณะ RSU Cyber University เพื่อดูแลจัดการเกี่ยวกับการเรียนการสอนเพื่อให้ทุกหลักสูตรมีระบบ และมาตรฐานเดียวกัน

2. หลักสูตรการเรียนการสอน มีพัฒนาการมาอย่างไร ตั้งแต่แรกเริ่มจนถึงปัจจุบัน มีวิชาใดบ้าง

อย่างที่กล่าวแล้วนะคะ ว่า ท่านทิวา เงินยวง ท่านเป็นคณบดีคณะนิติศาสตร์ ดังนั้นหลักสูตรแรกที่เกิดขึ้นก่อนในมหาวิทยาลัยรังสิต จึงเป็นหลักสูตรนิติศาสตรบัณฑิต ซึ่งเน้นการศึกษาให้ผู้ที่มีวุฒิภาวะแล้ว เข้าศึกษาแบบได้ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายเพิ่ม ซึ่งสามารถใช้ความรู้เพื่อช่วยแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในการทำงาน จึงเป็นหลักสูตรทีรับสมัครผู้ที่จบปริญญาตรีมาแล้ว เพื่อเป็นการเรียนปริญญาตรีใบที่ 2 ใช้ความรู้ทางกฎหมายเพื่อช่วยแก้ปัญหาทางกฎหมายให้กับตัวเองและที่ทำงาน หลักสูตรเปิดตัวอย่างยิ่งใหญ่ เชิญนักข่าวมาร่วมการเปิดตัว ซึ่งได้รับความสนใจจากสื่อมวลชน และประชาชนทั่วไปมากมาย ยอดนักศึกษารุ่นแรกสูงเกินความคาดหวัง หลักสูตรเริ่มเปิดดำเนินการ ภาคการศึกษา 1/2549 แล้วจากนั้นมหาวิทยาลัยก็เปิดหลักสูตรในระดับปริญญาโท เพิ่มขึ้นอีก 2 หลักสูตร ได้แก่หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาผู้นำสังคม ธุรกิจและการเมือง ในภาค 2/2550 และหลักสูตรที่ 3 ได้แก่ หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการเทคโนโลยี ซึ่งเริ่มที่ภาค 1/2551 ปัจจุบันเรามีนักศึกษาที่จบหลักสูตรทั้งหมดรวม 126 คน

3. จุดเด่นที่แตกต่างของ RSU Cyber U. กับมหาวิทยาลัยที่มีหลักสูตรออนไลน์อื่นๆ

ต้องบอกว่าจุดเด่นของหลักสูตรใน RSU Cyber U. มีอยู่หลายประการ

ประการแรก ได้แก่การสนับสนุนของผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์ คือต้องทราบว่าผู้บริหารของเราสนับสนุนและผลักดัน ให้ความสำคัญกับการขยับเป็น e-university ดังนั้นภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนจึงผลักสู่ผู้ปฏิบัติงานให้ไม่หยุดนิ่ง ต้องปรับแก้ไขกลยุทธ์และรองรับสถานะการณ์ความต้องการของนักศึกษาในระบบเสมอ

ประการที่ 2 หลักสูตรได้รับการรองรับจาก สกอ. (สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ) และเราก็ดำเนินงานตามที่ สกอ. กำหนดหรือให้ความร่วมมือทุกประการ เช่นการจัดสอบแบบ face to face เพื่อให้คุณภาพของบัณฑิตมีมาตรฐาน การไม่ประชาสัมพันธ์เกินจริง เช่นการระบุเรื่องระยะเวลาการศึกษาว่าเรียนได้ในเวลา 1 ปี ที่เป็นข้อมูลเกินจริง เพราะความจริงต้องใช้อย่างน้อย 3 ภาคการศึกษาหรือยืดออกไปบ้างในช่วงการทำวิทยานิพนธ์ และสอบวิทยานิพนธ์ ซึ่งของเราประชาสัมพันธ์ตามจริงว่าจบได้ ปีครึ่ง

ประการที่ 3 จนมาถึงปัจจุบัน RSU Cyber U. ดำเนินการเปิดหลักสูตรออนไลน์มาเกือบครบ 5 ปี แล้ว มีบัณฑิตจบด้วยหลักสูตรออนไลน์ทั้ง 3 หลักสูตร รวม 126 คนแล้ว บัณฑิตที่จบไปแล้วที่เราภูมิใจนะคะ คือคุณหญิงกัลยา โสภณพนิช ซึ่งท่านเข้ามาเรียนนิติศาสตรบัณฑิต ตั้งแต่รุ่นแรก ๆ จบไปเมื่อปีการศึกษา 2551 นอกจากนี้ยังมีทั้งคุณหมอ และวิศวกร หลายท่าน เข้ามาเป็นลูกศิษย์ของเรามากมาย ประสบการณ์การดำเนินงาน แก้ไขจุดบกพร่องผ่านมาแล้ว 5 ปี ถือว่ามีประสบการณ์ เพียงพอที่จะประกาศว่าเราพร้อมสำหรับการเรียนการสอนในระบบนี้ อย่างมีคุณภาพ

ประการที่ 4 การจัดการระบบการเรียนการสอนทางไกล (learning Management System; LMS)ที่เราได้บริษัทที่มีมาตรฐานทางด้านเทคโนโลยี เป็นผู้เชี่ยวชาญอย่างบริษัท สามารถเทลคอม เป็นผู้ดูแลระบบ LMS ซึ่งทำให้นักศึกษาสามารถเข้าเรียนได้ง่าย ส่งการบ้าน ตรวจสอบคะแนน ฯลฯ ในระบบได้อย่างสะดวก มหาวิทยาลัยบริหารจัดการเรียนการสอนโดยไม่ต้องกังวลการล่มของระบบ ทำให้ช่วยกันผลักดันคำว่า "คุณภาพ" ได้อย่างเต็มที่

4. การเตรียมความพร้อมด้านครู อาจารย์ บุคลากร และนักเรียนนักศึกษาต่อการเรียนออนไลน์

ส่วนใหญ่การเรียนการสอนของเราในระบบออนไลน์จะใช้อาจารย์ผู้ที่สอนอยู่แล้วในระบบปกติ ทำบทเรียนในแต่ละวิชา ซึ่งหมายความว่าอาจารย์มีประสบการณ์การสอนในเรื่องนั้น ๆ อยู่แล้ว ไม่ใช่เป็นอาจารย์ใหม่เตรียมสอนใหม่ ดังนั้นเรื่องประสบการณ์ ก็สามารถไว้ใจได้ บางบทเรียนก็ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก (ที่เป็นอาจารย์พิเศษของมหาวิทยาลัย) บรรยายในบทเรียน ทั้งนี้เพื่อให้นักศึกษาได้สัมผัสการเรียนกับผู้เชียวชาญในเรื่องนั้น ๆ จริง ๆ และเมื่อเวลามีปัญหาในบทเรียนก็จะมีอาจารย์ประจำวิชานั้นให้รายละเอียดเพิ่มเติม
สำหรับบุคลากรที่รองรับการจัดการเรียนออนไลน์ มหาวิทยาลัยก็จัดตั้งหน่วยงาน RSU Cyber U. โดยเฉพาะ เพื่อให้บริหารจัดการเกี่ยวกับการเรียนการสอนออนไลน์โดยเฉพาะ ไม่ใช่ว่าเอาเจ้าหน้าที่ของคณะเจ้าของหลักสูตรดูแล ซึ่งปกติก็มีงานประจำจากหลักสูตรปกติล้นมืออยู่แล้ว จะเห็นว่ามหาวิทยาลัยรังสิตให้ความสำคัญกับการเรียนระบบออนไลน์มากกว่ามหาวิทยาลัยอื่น ในหลาย ๆ เรื่อง
สำหรับนักศึกษาในระบบ จะได้รับการติดต่อจากเจ้าหน้าที่ของเราเป็นระยะ เพื่อให้ทราบผลการเรียน การลงทะเบียน ช่วยวางแผนการเรียนเทอมต่อไป เพื่อช่วยเป็นพี่เลี้ยงแก่นักศึกษาซึ่งมีงานประจำทำ และไม่ค่อยมีเวลา ดังนั้นเมื่อเราบริการตรงนี้ จะลดจุดอ่อนของการเรียนของนักศึกษาได้

5. การติดตามความคืบหน้าและความสำเร็จของนักเรียน นักศึกษาที่จบการศึกษาไป

ที่ผ่านมาส่วนใหญ่นักศึกษาในระบบออนไลน์ของเราจะเป็นผู้ทีมีงานทำอยู่แล้ว และเรียนเพื่อเสริมวุฒิ ให้สามารถทำงานได้มีคุณภาพขึ้น ส่วนใหญ่จะบอกว่าการเรียนนั้นทำให้รู้จักเพื่อนเพิ่มขึ้น คือต้องบอกตรงนี้ก่อนว่า ไม่ใช่ว่าการเรียนแบบออนไลน์จะเรียนคนเดียวที่บ้านนะคะ ความจริงคือเมื่อเข้ามาในระบบก็จะรู้จักเพื่อน ๆ ในระบบ ช่วยกันเรียน มีการติวกันด้วย และส่วนใหญ่ทุกคนก็เป็นกลุ่มที่มีวุฒิภาวะ ได้ความรู้พร้อมรู้จักเพื่อนเพิ่มขึ้น แถมเป็นเพื่อนที่จัดได้ว่าเป็นระดับแนวหน้า ๆ มีกิจการของตัวเอง ก็เลยได้ประสบการณ์กับเพื่อนมีระดับ แตกต่างจากเพื่อในการเรียนแบบห้องเรียนทั่วไป นะคะ กล่าวได้ว่านักศึกษาสามารถเอาการเรียนรู้ไปเพิ่มการทำงานให้มีคุณภาพเพิ่มได้ แน่นอน

6. แนวทางการพัฒนาต่อยอดและแผนการในอนาคต

แน่นอนว่าเมื่อเราแข็งแกร่งขึ้นในการจัดการเรียนการสอนระบบออนไลน์ เราต้องขยายกรอบงานแน่นอน และแผนก็มีเป็นระดับ เช่นระดับแรกก็ปรับการเรียนการสอนปริญญาตรีของเราให้เป็นปริญญาตรีเต็มใบ หมายความว่า จากแต่เดิมนักศึกษาที่จะเรียน ป. ตรี ต้องจบ ป.ตรีมาก่อน เรียนนิติศาสตรบัณฑิต ป. ตรีใบที่ แต่ตอนนี้ ไม่ต้องแล้ว ผู้ที่จบวุฒิ ม.6 ปวส. ก็สามารถเรียนเพื่อปรับวุฒิได้โดยตรง เปิดทางเลือกเพิ่มให้กับผู้ที่สนใจ แผนนี้ จะเริ่มดำเนินการภาคการศึกษา 1/2554 นี้เลยนะคะ คือเริ่มเรียน มิถุนายน 2554 นี้เลย อันนี้ แผนแรก แผนถัดไปก็อยากขยายไปสู่หลักสูตรที่มีผู้สนใจเยอะ ได้แก่หลักสูตรด้านการบริหารจัดการ เพราะมีผู้ที่สนใจเข้ามามาก อย่างไรก็ตามการเพิ่มหลักสูตรในระบบต้องใช้เวลานะคะ เพราะต้องผ่านการเห็นชอบของคณะต่าง ๆ ต้องร่างหลักสูตรผ่านการอนุมัติของ สกอ. ซึ่งต้องใช้เวลาดำเนินการ แต่ทั้งหมดคือแผนที่ต้องต่อไปในอนาคตค่ะ

7. แนวโน้ม ความสำคัญของมหาวิทยาลัยออนไลน์ ทั่วโลกเป็นอย่างไร และไทยควรเป็นอย่างไร

ตอนนี้นะคะ ถ้าคุณค้นหาข้อมูลในอินเทอร์เนตเกี่ยวกับการเรียนออนไลน์ เช่นใช้คำสำคัญ "online degree" จะพบว่า เวปที่เกี่ยวข้อง ออกมาเป็นล้าน ๆ เวป ส่วนใหญ่เป็นการประชาสัมพันธ์ของมหาลัยหรือวิทยาลัยที่มีออนไลน์โปรแกรม ที่ดัง ๆ ติดอันดับได้แก่ The University of Pheonix หรือ Penn State University ในอเมริกา หรือ The University of Liverpool ของอังกฤษ และประเทศต่าง ๆ มากมาย แต่ต้องยอมรับว่าประเทศที่มีหลักสูตรออนไลน์มากสุดคือ อเมริกา ซึ่งมีหลากหลายหลักสูตรมาก ทั้งระดับปริญญา ตรี โท และ เอก เฉพาะที่ Penn State ก็มีกว่า 70 หลักสูตรแล้ว

จากข้อมูลของ ศูนย์เพื่อการศึกษาสถิติแห่งชาติ (THE NATIONAL CENTOR FOR EDUCATION STATISTICS; NCES) ที่เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาสหรัฐอเมริกา ที่รวบรวม วิเคราะห์ และเผยแพร่ผลการศึกษา ในอเมริกา ที่พบว่า จำนวนหลักสูตรแบบออนไลน์เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด รวมทั้งข้อมูลจาก THE SLOAN CONSORTIUM ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ให้การสนับสนุนการเรียนออนไลน์ของสถาบันการเรียนในอเมริกา อยู่ใน Newburyport, Massachusetts อเมริกา ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบัน ของสถาบันการศึกษาในอเมริกา มีจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ดีกรี มากกว่า 56 % ข้อมูลตรงนี้ยืนยันได้ว่าแนวโน้มการศึกษาระบบออนไลน์ ได้รับความนิยมที่เพิ่มขึ้นเป็นลำดับ ทั้งในอเมริกา และประเทศในยุโรป เช่นอังกฤษ แคนาดา และทั่วโลก

จริง ๆ แล้วไม่ใช่ว่าการศึกษาระบบออนไลน์นี้จะได้รับการสนับสนุนทั้งหมดนะคะ มีกลุ่มที่ไม่สนับสนุนก็มี มีบทความเกี่ยวกับ degree of Acceptance ที่สำรวจความคิดเห็นของผู้ประกอบการเกี่ยวกับรับสมัครงานของผู้ที่จบแบบเรียนออนไลน์ ที่เขียนโดย ALEX WELLEN ที่ตีพิมพ์ใน "new york times" เมื่อ 30 กรกฎาคม 2006 สอบถามความเห็นของนายจ้าง เกี่ยวกับการว่าจ้าง ผู้ที่ได้รับปริญญาจากระบบออนไลน์ เช่นบริษัทที่เกี่ยวข้องกับ การผลิตเครื่องมือในรัฐเทกซัส เขาก็ระบุชัดเจนว่า ไม่จ้างผู้ที่จบการศึกษาในระบบออนไลน์ อย่างเช่น กลุ่มวิศวะ ซึ่งเขาไม่เชื่อว่าจะมีประสบการณ์ การฝึกปฏิบัติได้เหมือนกับผู้ที่เรียนในห้องเรียน แต่บางที่ เช่นบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการทำกิจการอินเทอร์เนต กล่าวว่า บริษัทของเขาจะไม่ได้สนใจว่า ว่าผู้สมัครงานผ่านการเรียนด้วยระบบปกติ หรือ แบบออนไลน์ แต่ให้ความสนใจกับ ชื่อเสียงของเจ้าของวุฒิบัตรนั้นมากกว่า

แม้ว่าจะมีการระบุว่าไม่เชื่อว่าการเรียนแบบออนไลน์จะมีคุณภาพเท่ากับระบบแบบปกติ แต่จำนวนหลักสูตรออนไลน์ในอเมริกาเพิ่มขึ้นเป็นลำดับ

มีบทความวิเคราะห์เกี่ยวกับการเรียนออนไลน์ที่อ่านแล้วดีมาก ซึ่งเป็นบทความที่ เขียนเกี่ยวกับ " Growth of online Degrees : A Win Win situation" ซึ่งโพสในเวป FreeArticlesNow.com เมื่อ วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2011 ที่ผ่านมานี้ ซึ่งกล่าวว่า

"The number of degree online is increasing by the day with the increasing in the number of students enrolling for them ..... However, not all degree courses online are as good as they appear to be.. "

แล้วสรุปอย่างชัดเจนว่า

"If you want to do your online degree you must be very clear about the institution you choose. Pursue an online collage degree from a well-know institution that is recognized by the specific regional accrediting authority"

ตรงนี้ก็ให้ลองพิจารณาดูนะคะ.

สำหรับการเรียนออนไลน์ของมหาวิทยาลัยรังสิต สามารถเข้าดูรายละเอียดได้ที่ www.rsu-cyberu.com แล้วติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่เบอร์ 02-9972220-22 ต่อ 3650 หรือ 089-479-4408

"จนมาถึงปัจจุบัน RSU Cyber U. ดำเนินการเปิดหลักสูตรออนไลน์มาเกือบครบ 5 ปี แล้ว มีบัณฑิตจบด้วยหลักสูตรออนไลน์ทั้ง 3 หลักสูตร รวม 126 คนแล้ว"

" ผู้บริหารของเราสนับสนุนและผลักดัน ให้ความสำคัญกับการขยับเป็น e-university ดังนั้นภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนจึงผลักสู่ผู้ปฏิบัติงานให้ไม่หยุดนิ่ง "