ทำไมต้องเรียกว่า "เก้าอี้" เปิดที่มาคำยืมภาษาจีนในภาษาไทย

เคยสงสัยไหมเวลาเรานั่งเรียน นั่งทำงาน หรือนั่งพักผ่อน สิ่งที่เราใช้นั่งอยู่ทุกวันอย่าง "เก้าอี้" คำนี้มีที่มาจากไหน? เป็นคำไทยแท้หรือเปล่า แล้วทำไมถึงเรียกแบบนี้

ทำไมต้องเรียกว่าเก้าอี้

คำตอบก็คือ "เก้าอี้" ไม่ใช่คำไทยแท้ แต่เป็น "คำยืมจากภาษาจีน" ที่เราหยิบยืมมาใช้จนกลมกลืนเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของคนไทยนั่นเอง 

ที่มาของคำว่า "เก้าอี้"

คำว่า "เก้าอี้" ในภาษาไทย มีจุดกำเนิดมาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว คำว่า 交椅 ออกเสียงประมาณว่า เก๋า-อี่ หรือ เก้า-อี้

• 交 (เก๋า/เก้า): แปลว่า ไขว้, สับเปลี่ยน, หรือ กอดก่าย
• 椅 (อี้): แปลว่า เก้าอี้ หรือ ที่สำหรับนั่ง

ในสมัยโบราณของจีน 交椅 (เก้าอี้) ดั้งเดิมหมายถึง "เก้าอี้พับได้ที่มีขาข้ามไขว้กันเป็นรูปตัว X" ซึ่งเป็นเฟอร์นิเจอร์พกพาสุดหรูหราที่ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อให้ขุนนางหรือผู้มีอำนาจใช้พกพาไปนั่งนอกสถานที่ ต่อมาเมื่อชาวจีนเดินทางเข้ามาค้าขายและตั้งถิ่นฐานในประเทศไทย คำว่า "เก้าอี้" จึงถูกนำมาใช้เรียกสิ่งของสำหรับนั่งทุกรูปแบบ และกลายเป็นคำศัพท์ประจำภาษาไทยไปในที่สุด

คำอื่นนอกจาก เก้าอี้ ที่คนไทยใช้จนนึกว่าเป็นคำไทย

นอกจากคำว่า "เก้าอี้" แล้ว ในชีวิตประจำวัน ยังมีคำศัพท์รอบตัวอีกมากมายที่เป็นคำยืมมาจากภาษาจีน

• ของใช้ & สถานที่: ตู้, เข่ง, ห้าง, ฮวงซุ้ย, โต๊ะ
• อาหารการกิน: ก๋วยเตี๋ยว, บะหมี่, เต้าหู้, ซาลาเปา, ต้มจับฉ่าย, เฉาก๊วย
• การค้า & ตัวเลข: หุ้น, หวย, เจ๊ง, บ๊วย

ทิ้งท้าย ในวัฒนธรรมจีนโบราณ เฟอร์นิเจอร์อย่างเก้าอี้ไม่ได้มีไว้ให้ทุกคนนั่งง่ายๆ ผู้ที่จะได้นั่งมักเป็นแม่ทัพ ขุนนางชั้นสูง หรือผู้นำตระกูลเท่านั้น จนเกิดเป็นสำนวนจีนที่ว่า นั่งเก้าอี้พับตัวแรก หมายถึง "การขึ้นเป็นเบอร์หนึ่ง หรือเป็นผู้นำสูงสุด" ซึ่งสอดคล้องกับภาษาไทยในปัจจุบันที่เรามักใช้คำว่า "แย่งเก้าอี้" หรือ "ครองเก้าอี้รัฐมนตรี" เพื่อสื่อถึงการแย่งชิงตำแหน่งและอำนาจนั่นเอง