ทำไมบ้านเรือนใน "ฝรั่งเศส" ไม่ติดแอร์ก่อนหน้านี้ เมื่อเจอคลื่นความร้อนสุดโหด

เหตุใดบ้านเรือนในฝรั่งเศสจึงมีอัตราการติดตั้งเครื่องปรับอากาศต่ำ ท่ามกลางสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงเจอคลื่นความร้อน

ในขณะที่ประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยมองว่าเครื่องปรับอากาศคือสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวัน แต่สำหรับประเทศในแถบยุโรปอย่าง "ฝรั่งเศส" กลับมีสถิติการใช้งานเครื่องปรับอากาศที่น้อยอย่างน่าสนใจ ข้อมูลระบุว่ามีบ้านเรือนเพียง 25% เท่านั้นที่ติดตั้งแอร์ ซึ่งเป็นสัดส่วนที่น้อยกว่าประเทศเพื่อนบ้านอย่างสเปนและอิตาลีที่มีการติดตั้งราว 50% และแตกต่างอย่างมากจากสหรัฐอเมริกาหรือญี่ปุ่นที่มีอัตราการติดตั้งสูงถึง 90%

ยิ่งไปกว่านั้น โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น โรงเรียนและโรงพยาบาลในฝรั่งเศส ส่วนใหญ่ก็ไม่มีการติดตั้งระบบทำความเย็นเช่นกัน ซึ่งเรื่องนี้มีเหตุผลเบื้องหลังที่น่าศึกษา ทั้งในแง่ของสภาพแวดล้อม กฎหมาย และทัศนคติของประชากร

3 ปัจจัยหลักที่ทำให้ฝรั่งเศสไม่นิยมติดตั้งเครื่องปรับอากาศ

การที่อาคารส่วนใหญ่ในฝรั่งเศสไม่มีเครื่องปรับอากาศ สามารถอธิบายได้ด้วยปัจจัยสำคัญ 3 ประการ

• 1. สภาพภูมิอากาศในอดีต: โดยดั้งเดิมแล้ว ฤดูร้อนในฝรั่งเศสมีระยะเวลาที่สั้นและอุณหภูมิไม่ได้สูงต่อเนื่องยาวนาน อากาศส่วนใหญ่จะอบอุ่นและมีลมเย็นสบายเกือบตลอดทั้งปี ประชาชนจึงเห็นว่าการลงทุนติดตั้งเครื่องปรับอากาศที่มีค่าใช้จ่ายสูง แต่ได้ใช้งานเพียงไม่กี่วันต่อปี เป็นการลงทุนที่ไม่คุ้มค่า

• 2. ข้อจำกัดทางกฎหมายและโครงสร้างอาคาร: ฝรั่งเศสมีกฎหมายผังเมืองและการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมที่เข้มงวดมาก โดยเฉพาะอาคารเก่าแก่สไตล์โอสมาน (Haussmann) ในกรุงปารีส การดัดแปลงตัวตึก การเจาะผนังหินเพื่อเดินท่อ หรือการติดตั้งคอมเพรสเซอร์แอร์ภายนอกอาคารเป็นสิ่งที่มีข้อจำกัดทางกฎหมายอย่างยิ่ง เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่อทัศนียภาพทางประวัติศาสตร์

• 3. ค่านิยมด้านการประหยัดพลังงาน: ชาวฝรั่งเศสจำนวนมากให้ความสำคัญกับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม การใช้เครื่องปรับอากาศถูกมองว่าเป็นกิจกรรมที่สิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้าและมีส่วนทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้นจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ประชากรส่วนใหญ่จึงเลือกที่จะใช้วิธีธรรมชาติในการระบายความร้อน

การเผชิญหน้ากับวิกฤตคลื่นความร้อนและแนวโน้มที่เปลี่ยนไป

อย่างไรก็ตาม ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันได้ทำให้เกิดปรากฏการณ์ "คลื่นความร้อน" (Heatwave) ในยุโรปบ่อยครั้งขึ้น ส่งผลให้อุณหภูมิในบางฤดูกาลพุ่งสูงกว่า 40 องศาเซลเซียสอย่างฉับพลัน ความร้อนที่สะสมอยู่ภายในอาคารเก่าเริ่มส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและความปลอดภัยของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุและเด็กเล็ก

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดข้อถกเถียงในวงกว้างระดับชาติ ระหว่างฝ่ายที่เห็นว่าควรเริ่มติดตั้งเครื่องปรับอากาศเพื่อสุขอนามัยและความปลอดภัยของชีวิต กับฝ่ายที่ยังคงต่อต้านการติดตั้งเพื่อควบคุมการใช้พลังงานและลดสภาวะโลกร้อน แต่ในมิติของพฤติกรรมผู้บริโภคพบว่า ในช่วงที่สภาพอากาศร้อนจัด ความต้องการซื้อเครื่องปรับอากาศเคลื่อนที่และพัดลมมักจะพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจนสินค้าขาดตลาด สะท้อนให้เห็นว่าสภาพแวดล้อมที่แปรปรวนกำลังบีบให้วิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวฝรั่งเศสต้องปรับตัวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ในอนาคต

แหล่งข้อมูลอ้างอิง (References):

• รายงานสถานการณ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคยุโรป (Eurostat)

• สำนักงานสิ่งแวดล้อมและการจัดการพลังงานแห่งฝรั่งเศส (ADEME)

• กฎหมายควบคุมอาคารและผังเมือง ประเทศฝรั่งเศส