รู้จัก ′ฐานันดรวัยรุ่นไทย′ ใครอยู่กลุ่มไหน ′ตัวท็อปป๊อปปูล่าร์′ หรือ ′ไร้ตัวตน′

สมัยเรียนเคยจัดกลุ่มตัวคุณเองไหมว่าอยู่ในกลุ่มอะไร เด็กเนิร์ด นักดนตรี นักกีฬา ตัวท็อปป๊อปปูล่าร์ อันธพาล หรือไร้ตัวตน!! จริงๆ แต่ละกลุ่มเป็นอย่างไร แนวโน้มอนาคตสดใสขนาดไหน มาเข้าใจวัยโจ๋ผ่านผลสำรวจความพึงพอใจในชีวิตและความเชื่อมั่นในอนาคตของเยาวชนไทยรุ่นใหม่ (15-25ปี) จัดโดยมูลนิธินโยบายสุขภาวะ และเครือข่ายเสียงประชาชน หรือวีวอยซ์ ณ โรงแรมเคยูโฮม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) กรุงเทพฯ

ดร.เดชรัต สุขกำเนิด

ดร.เดชรัต สุขกำเนิด อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มก. และผู้อำนวยการมูลนิธินโยบายสุขภาวะ กล่าวว่า ได้ใช้ตัวแปรที่เรียกว่า ′กลุ่มฐานันดร′ ซึ่งนำมาจากภาพยนตร์เรื่องเมย์ไหนไฟแรงเฟร่อ มาสำรวจเยาวชนที่มีอายุระหว่าง 15-25 ปี จำนวน 2,750 คน ในพื้นที่ 20 จังหวัดกระจายทุกภูมิภาค ระหว่างวันที่ 1-15 ธันวาคม พ.ศ.2558 โดยแบ่งฐานันดรเยาวชนเป็น 6 กลุ่มคือ 1.เด็กเรียน/เด็กเนิร์ด 2.นักดนตรี/นักกีฬา/นักกิจกรรม 3.ตัวท็อปป๊อปปูล่าร์ 4.อันธพาล 5.ไร้ตัวตน และ6.อื่นๆ เพื่อจะดูว่าเยาวชนแต่ละกลุ่มมีความพึงพอใจในชีวิตและเชื่อมั่นในอนาคตแตกต่างกันอย่างไร

ซึ่งผลสำรวจแยกตามกลุ่มฐานันดรดังนี้

ฐานันดร "นักดนตรี/นักกีฬา/นักกิจกรรม"

"เป็นฐานันดรที่มีมากสุดร้อยละ 37.6 มีความพึงพอใจในชีวิตมากที่สุดในกลุ่ม เช่นเดียวกับความพึงพอใจต่อความสัมพันธ์กับเพื่อน การทำงาน ผลสำรวจพบเด็กกลุ่มนี้มากที่สุดในภาคใต้ น้อยสุดในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ทั้งนี้ เยาวชนกลุ่มนักดนตรี/นักกีฬา/นักกิจกรรมส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่กับพ่อแม่ ไม่ค่อยอาศัยอยู่กับแฟน ส่วนปัญหาที่มีส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาการเรียน ปัญหาสุขภาพ แต่ไม่ค่อยมีปัญหาภายในครอบครัว และเมื่อมีปัญหาจะปรึกษาพ่อแม่เป็นส่วนใหญ่"

ฐานันดร "เด็กเรียน/เด็กเนิร์ด"

"เป็นฐานันดรที่มีมากเป็นอันดับสองที่ร้อยละ 32.0 มีความพึงพอใจในชีวิต พึงพอใจต่อชีวิตการทำงานมากเป็นอันดับสองเช่นกัน แต่จะมีความพึงพอใจต่อความสัมพันธ์ในครอบครัวสูงเป็นอันดับหนึ่ง เช่นเดียวกับพึงพอใจต่อชีวิตการเรียน สถานะการเงิน สภาพสังคมรอบตัว ผลสำรวจพบเด็กกลุ่มนี้มากที่สุดในภาคกลาง น้อยสุดในกรุงเทพฯและปริมณฑล ทั้งนี้ เยาวชนกลุ่มเด็กเรียน/เด็กเนิร์ดส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่กับพ่อแม่ เป็นกลุ่มที่พ่อแม่แยกทางกันน้อยที่สุด ส่วนปัญหาที่มีจะเป็นปัญหาสุขภาพ รองลงมาเป็นปัญหากับเพื่อน ปัญหาการเรียน และเมื่อมีปัญหาจะปรึกษาพ่อแม่เป็นส่วนใหญ่ ไม่ค่อยคิดเอง"

ฐานันดร "ไร้ตัวตน"

"เป็นฐานันดรที่มีมากเป็นอันดับสามที่ร้อยละ 11.1 เป็นกลุ่มฐานันดรที่น่าห่วงที่สุด มีแนวโน้มพบมากขึ้นในกลุ่มเยาวชนชาย โดยมีความพึงพอใจในชีวิตต่ำที่สุดในกลุ่ม เช่นเดียวกับความพึงพอใจต่อความสัมพันธ์ในครอบครัว เพื่อน ชีวิตทำงาน สถานะการเงิน สภาพสังคมรอบตัว ส่วนความพึงพอใจในชีวิตการเรียนก็ต่ำมาเป็นอันดับสองของกลุ่ม ขณะที่ผู้ที่อยู่ในฐานันดรนี้ส่วนใหญ่จะรู้สึกว่าตนเองมีฐานะยากจน ผลสำรวจยังพบเด็กกลุ่มนี้มากที่สุดในภาคเหนือ น้อยสุดในภาคใต้

ทั้งนี้ เยาวชนกลุ่มไร้ตัวตน มีทั้งอาศัยอยู่กับพ่อแม่ ขณะที่ส่วนใหญ่อยู่กับพ่อหรือแม่ใครคนหนึ่ง หรืออาศัยอยู่กับญาติ แทบจะไม่ค่อยอาศัยอยู่กับแฟน ส่วนปัญหาที่มีจะเป็นปัญหาการเงิน รองลงมาเป็นปัญหากับเพื่อน ปัญหาสุขภาพ และเมื่อเวลามีปัญหาจะคิดเองไม่ปรึกษาใคร ไม่ค่อยปรึกษาแฟน เพราะไม่มี"

ฐานันดร "ตัวท็อปป๊อปปูล่าร์"

"เป็นฐานันดรที่มีมากเป็นอันดับสี่ที่ร้อยละ 10.2 มีความพึงพอในชีวิตกลางๆ เช่นเดียวกับความพึงพอใจในครอบครัว ชีวิตการเรียน ชีวิตการทำงาน สถานะการเงิน สภาพสังคมรอบตัว ส่วนความพึงพอใจต่อความสัมพันธ์กับเพื่อนสูงเป็นอันดับสองของกลุ่ม ขณะที่ผู้อยู่ในฐานันดรนี้ส่วนใหญ่จะรู้สึกว่าตนเองมีฐานะร่ำรวย ผลสำรวจยังพบเด็กกลุ่มนี้มากที่สุดในกรุงเทพฯ และปริมณฑล น้อยสุดในภาคใต้

ทั้งนี้ เยาวชนกลุ่มตัวท็อปป๊อปปูล่าร์ มีทั้งอาศัยอยู่กับพ่อแม่ หรืออยู่พ่อหรือแม่ใครคนหนึ่ง และอาศัยอยู่กับแฟนมากที่สุดในกลุ่ม ส่วนปัญหาที่มีจะเป็นปัญหาความรัก รองลงมาเป็นปัญหาภายในครอบครัว และเมื่อมีปัญหาจะปรึกษาแฟน บ้างก็ปรึกษาเพื่อน"

ฐานันดร "อันธพาล"

"เป็นฐานันดรที่น้อยที่สุดที่ร้อยละ 2.9 มีความพึงพอใจในชีวิตน้อยเป็นอันดับสองของกลุ่ม เช่นเดียวกับความสัมพันธ์ในครอบครัว กับเพื่อน ชีวิตการทำงาน สถานะการเงิน สภาพสังคมรอบตัว ส่วนความพึงพอใจกับชีวิตการเรียนมีน้อยสุดในกลุ่ม ขณะที่ฐานันดรนี้ส่วนใหญ่จะรู้สึกว่าตนเองมีฐานะยากจน ผลสำรวจยังพบเด็กกลุ่มนี้มากที่สุดในภาคใต้ น้อยสุดในภาคอีสาน

ทั้งนี้ เยาวชนกลุ่มอันธพาลอาศัยอยู่กับพ่อแม่น้อยที่สุดในกลุ่ม หรืออยู่กับพ่อหรือแม่ใครคนหนึ่ง หรืออาศัยอยู่กับญาติ ส่วนปัญหาที่มีจะเป็นการเรียน ปัญหาครอบครัว ปัญหากับเพื่อนมากสุดในกลุ่ม รองลงมาเป็นความรัก แทบไม่มีปัญหาสุขภาพ และเมื่อมีปัญหาจะปรึกษาเพื่อน บ้างก็คิดเองไม่ปรึกษาใคร และไม่ปรึกษาพ่อแม่มากที่สุดในกลุ่ม

อาจารย์เดชรัตกล่าวว่า สังคมไทยมีความจำเป็นเร่งด่วนในการทำความเข้าใจในสาเหตุ วิธีคิด และแนวทางแก้ไขปัญหาของกลุ่มฐานันดรไร้ตัวตนและอันธพาล เพราะเยาวชน 2 กลุ่มนี้มีประมาณร้อยละ 15 ของเยาวชนที่สำรวจ และทั้ง 2 กลุ่มล้วนมีปัญหาในการดำเนินชีวิตมากพอสมควร ทั้งในแง่ความพึงพอใจชีวิตปัจจุบันและความเชื่อมั่นในอนาคต รวมถึงไม่ได้รับแรงสนับสนุนที่มากพอจากทั้งครอบครัว ครู และเพื่อนๆ

"การสำรวจครั้งนี้จะเป็นแรงจุดประกายให้นำไปสู่การศึกษา และการแสดงความคิดเห็นของเยาวชนรุ่นใหม่ในแต่ละจังหวัด ในระดับชุมชน และในระดับสถานศึกษา เพื่อสนับสนุนเสียงของเยาวชนได้เข้ามาสู่กระบวนการนโยบายสาธารณะได้อย่างมีความหมายมากขึ้น พร้อมกับยกระดับความเข้าใจในการแก้ปัญหาความไม่พึงพอใจในชีวิต และสร้างความเชื่อมั่นในอนาคตของเยาวชนรุ่นใหม่ทุกกลุ่ม ให้ทั่วถึงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้" อาจารย์เดชรัตกล่าว