ไม่ใช่ชาเขียว! วิจัยพบ 1 น้ำยอดฮิต "ดื่มวันละแก้ว" ลดเสี่ยงสโตรก 20%

31 ต.ค. 69 (16:18 น.) พิมพ์

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

วิจัยเผย! ดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว สัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองลดลง 20% อาจช่วยให้อายุยืน

วิจัยญี่ปุ่นพบคนดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว มีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองต่ำกว่า 20% พร้อมข้อมูลกาแฟกับอายุยืน และวิธีดื่มให้ดีต่อสุขภาพ

กาแฟ เป็นเครื่องดื่มยอดนิยมของคนไทยที่หลายคนต้องดื่มเป็นประจำทุกเช้า นอกจากช่วยให้รู้สึกตื่นตัวและลดความง่วงแล้ว งานวิจัยหลายชิ้นยังพบความเชื่อมโยงระหว่างการดื่มกาแฟในปริมาณเหมาะสมกับสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะผลการศึกษาจากประเทศญี่ปุ่นที่พบว่า ผู้ดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว มีความเสี่ยงเกิดโรคหลอดเลือดสมองต่ำกว่าผู้ที่แทบไม่ดื่มกาแฟประมาณ 20%

ที่น่าสนใจคือ งานวิจัยอีกชิ้นที่ตีพิมพ์ในวารสาร Ageing Research Reviews ยังพบความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มกาแฟเป็นประจำกับการมีช่วงชีวิตที่สุขภาพดีเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 1.8 ปี อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาเหล่านี้เป็นความสัมพันธ์ทางสถิติ ไม่ได้หมายความว่าการดื่มกาแฟจะป้องกันโรคหลอดเลือดสมองหรือทำให้ทุกคนมีอายุยืนขึ้นได้โดยตรง

กาแฟมีสารอะไรบ้าง ทำไมจึงอาจดีต่อสุขภาพ?

กาแฟไม่ได้มีเพียงคาเฟอีน (Caffeine) ที่ช่วยกระตุ้นระบบประสาทและเพิ่มความตื่นตัวเท่านั้น แต่ยังมีสารประกอบจากพืชหลายชนิด โดยเฉพาะโพลีฟีนอล (Polyphenols) และกรดคลอโรจีนิก (Chlorogenic acid) ซึ่งมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและได้รับความสนใจจากนักวิจัยเกี่ยวกับบทบาทต่อสุขภาพหัวใจและระบบเผาผลาญ

กาแฟดำที่ไม่เติมน้ำตาล นมข้นหวาน หรือครีมเทียม ยังเป็นเครื่องดื่มที่ให้พลังงานต่ำ โดยกาแฟดำชงสำเร็จประมาณ 1 แก้ว ขนาด 240 มิลลิลิตร ให้พลังงานเพียงไม่กี่กิโลแคลอรี ทั้งนี้ ปริมาณสารอาหารและคาเฟอีนจะแตกต่างกันไปตามชนิดของเมล็ดกาแฟ ความเข้มข้น และวิธีการชง

สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (American Heart Association) ระบุว่า การดื่มกาแฟในระดับปานกลางมีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านสุขภาพหัวใจที่ดีในงานวิจัยหลายชิ้น แต่ผลของคาเฟอีนต่อร่างกายมีความซับซ้อน และแตกต่างกันตามสุขภาพของแต่ละบุคคล

งานวิจัยญี่ปุ่นพบ ดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว เสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองต่ำลง 20%

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke ของสมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา เมื่อปี 2013 ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มชาเขียวและกาแฟกับความเสี่ยงเกิดโรคหลอดเลือดสมองในประชากรญี่ปุ่น โดยติดตามอาสาสมัครจำนวน 82,369 คน อายุระหว่าง 45-74 ปี เป็นระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 13 ปี

ทีมนักวิจัยนำโดย Yoshihiro Kokubo จากศูนย์หัวใจและสมองแห่งชาติของญี่ปุ่น พบว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว มีความเสี่ยงเกิดโรคหลอดเลือดสมองโดยรวมต่ำกว่ากลุ่มที่แทบไม่ดื่มกาแฟประมาณ 20% หลังปรับปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายประการแล้ว

นอกจากนี้ ผู้ที่ดื่มกาแฟตั้งแต่วันละ 2 แก้วขึ้นไป ยังมีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองต่ำกว่ากลุ่มที่แทบไม่ดื่มประมาณ 19% ส่วนการดื่มกาแฟสัปดาห์ละ 3-6 ครั้ง มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ต่ำกว่าประมาณ 11%

ผลการศึกษาดังกล่าวสะท้อนว่า การดื่มกาแฟในปริมาณเหมาะสมอาจมีความสัมพันธ์กับการลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง อย่างไรก็ตาม งานวิจัยเป็นการศึกษาเชิงสังเกต จึงไม่สามารถยืนยันได้ว่ากาแฟเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้ความเสี่ยงลดลง และไม่ควรนำผลการศึกษาไปใช้แทนการป้องกันโรคด้วยวิธีทางการแพทย์

ดื่มกาแฟเป็นประจำ อาจสัมพันธ์กับช่วงชีวิตสุขภาพดีเพิ่มขึ้น 1.8 ปี

นอกจากเรื่องโรคหลอดเลือดสมองแล้ว งานทบทวนวิชาการที่ตีพิมพ์ในวารสาร Ageing Research Reviews เมื่อเดือนธันวาคม 2024 ยังพบข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับกาแฟและการมีอายุยืน โดยนักวิจัยรวบรวมหลักฐานจากงานศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคกาแฟ สุขภาพ และกระบวนการสูงวัย

ผลการทบทวนพบว่า การดื่มกาแฟในปริมาณปานกลางเป็นประจำมีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุที่ลดลง และอาจเกี่ยวข้องกับการมีช่วงชีวิตที่สุขภาพดี หรือ Healthspan เพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 1.8 ปี ซึ่งหมายถึงช่วงเวลาที่บุคคลสามารถดำเนินชีวิตโดยมีสุขภาพและสมรรถภาพร่างกายที่ดี

งานวิจัยยังกล่าวถึงความเชื่อมโยงระหว่างการดื่มกาแฟกับความเสี่ยงที่ต่ำลงของโรคบางประเภท เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคทางระบบประสาทบางชนิด โดยสารประกอบในกาแฟอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบและการตอบสนองต่อความเครียดของเซลล์

อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 1.8 ปีเป็นค่าประมาณจากการทบทวนหลักฐานทางระบาดวิทยา ไม่ใช่ข้อยืนยันว่าผู้ที่เริ่มดื่มกาแฟวันละ 3 แก้วจะมีอายุยืนขึ้น 1.8 ปีทุกคน เพราะอายุขัยและสุขภาพยังขึ้นอยู่กับพันธุกรรม อาหาร การออกกำลังกาย การนอนหลับ และพฤติกรรมอื่น ๆ อีกหลายปัจจัย

ดื่มกาแฟวันละกี่แก้วจึงเหมาะสม?

แม้กาแฟอาจมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่การดื่มมากเกินไปก็อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ โดยเฉพาะอาการใจสั่น กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ หรือความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร เนื่องจากแต่ละคนมีความไวต่อคาเฟอีนไม่เท่ากัน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (FDA) ระบุว่า สำหรับผู้ใหญ่สุขภาพดีส่วนใหญ่ การได้รับคาเฟอีนไม่เกิน 400 มิลลิกรัมต่อวัน โดยทั่วไปไม่สัมพันธ์กับผลข้างเคียงที่เป็นอันตราย แต่ปริมาณดังกล่าวไม่ใช่เป้าหมายที่ทุกคนจำเป็นต้องดื่มให้ถึง

สำหรับผู้ที่ดื่มกาแฟวันละ 1-2 แก้วอยู่แล้ว อาจสามารถดื่มต่อได้หากไม่มีอาการผิดปกติ แต่ควรคำนึงถึงขนาดแก้วและความเข้มข้น เพราะกาแฟแต่ละสูตรมีปริมาณคาเฟอีนแตกต่างกันมาก โดยเฉพาะกาแฟชงเข้มข้นหรือกาแฟแก้วใหญ่

5 ข้อควรรู้ก่อนดื่มกาแฟ เพื่อให้ดีต่อสุขภาพ

1. เลือกกาแฟดำ หรือลดน้ำตาลและครีมเทียม

หากต้องการดื่มกาแฟเพื่อสุขภาพ ควรเลือกกาแฟดำไม่เติมน้ำตาล หรือค่อย ๆ ลดความหวานของกาแฟที่ดื่มเป็นประจำ เพราะกาแฟที่ใส่นมข้นหวาน น้ำเชื่อม หรือครีมปรุงแต่งจำนวนมาก อาจทำให้ได้รับน้ำตาลและพลังงานสูงโดยไม่รู้ตัว

2. อย่าดื่มคาเฟอีนมากเกินไป

การดื่มกาแฟหลายแก้วต่อวันอาจทำให้ได้รับคาเฟอีนเกินความเหมาะสม โดยเฉพาะหากบริโภคชา เครื่องดื่มชูกำลัง หรือผลิตภัณฑ์อื่นที่มีคาเฟอีนร่วมด้วย หากเริ่มมีอาการใจสั่น มือสั่น หรือกระวนกระวาย ควรลดปริมาณคาเฟอีนและประเมินอาการ

3. หลีกเลี่ยงการดื่มใกล้เวลานอน

คาเฟอีนสามารถออกฤทธิ์ในร่างกายได้นานหลายชั่วโมง จึงอาจรบกวนการนอนหลับ โดยเฉพาะผู้ที่ไวต่อคาเฟอีน หากมีปัญหานอนไม่หลับ ควรหลีกเลี่ยงกาแฟในช่วงบ่ายแก่ ๆ หรือช่วงเย็น และปรับเวลาตามการตอบสนองของร่างกาย

4. เลือกวิธีชงให้เหมาะ โดยเฉพาะคนที่มีไขมันในเลือดสูง

วิธีการชงกาแฟส่งผลต่อสารประกอบบางชนิดในเครื่องดื่ม โดยกาแฟที่ไม่ผ่านกระดาษกรอง เช่น กาแฟต้มและเฟรนช์เพรส อาจมีสาร Cafestol ซึ่งมีหลักฐานว่าสามารถเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลชนิด LDL หรือไขมันไม่ดีในเลือดได้

สำหรับผู้ที่มีระดับคอเลสเตอรอลสูง การเลือกกาแฟที่ผ่านกระดาษกรองอาจเหมาะสมกว่า เนื่องจากกระบวนการกรองช่วยลดสารดังกล่าวได้ ทั้งนี้ ควรดูแลอาหารโดยรวมและติดตามผลเลือดตามคำแนะนำของแพทย์ร่วมด้วย

5. ผู้มีโรคประจำตัวและหญิงตั้งครรภ์ควรระวัง

ผู้ที่มีอาการใจสั่น ความดันโลหิตควบคุมได้ไม่ดี หรือมีปัญหาการนอนหลับ ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับปริมาณคาเฟอีนที่เหมาะสม ส่วนหญิงตั้งครรภ์ วิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (ACOG) แนะนำให้จำกัดคาเฟอีนต่ำกว่า 200 มิลลิกรัมต่อวัน โดยนับรวมคาเฟอีนจากเครื่องดื่มและอาหารทุกชนิด

กาแฟช่วยป้องกันโรคหลอดเลือดสมองได้จริงหรือไม่?

จากหลักฐานที่มีอยู่ การดื่มกาแฟในปริมาณปานกลางมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองที่ลดลงในประชากรบางกลุ่ม แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่ากาแฟมีฤทธิ์ป้องกันโรคดังกล่าวโดยตรง และไม่ควรเริ่มดื่มกาแฟเพียงเพื่อหวังผลในการป้องกันโรค

วิธีลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองที่มีหลักฐานชัดเจนยังคงเป็นการควบคุมความดันโลหิต ระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด การไม่สูบบุหรี่ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และการรักษาโรคประจำตัวอย่างเหมาะสม

สรุป ดื่มกาแฟทุกวันดีต่อสุขภาพไหม?

กาแฟ เป็นเครื่องดื่มที่มีสารประกอบที่น่าสนใจต่อสุขภาพ โดยงานวิจัยจากญี่ปุ่นพบว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟวันละ 1 แก้ว มีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองต่ำกว่าผู้ที่แทบไม่ดื่มประมาณ 20% ขณะที่งานทบทวนวิชาการอีกชิ้นพบความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มกาแฟกับช่วงชีวิตสุขภาพดีที่ยาวนานขึ้น

อย่างไรก็ตาม ประโยชน์เหล่านี้เป็นความสัมพันธ์จากงานวิจัย ไม่ใช่การรับประกันผลลัพธ์ของแต่ละบุคคล หากเป็นคนที่ดื่มกาแฟอยู่แล้ว การเลือกกาแฟที่หวานน้อย ควบคุมคาเฟอีนให้เหมาะสม และไม่ดื่มจนกระทบการนอนหลับ ถือเป็นแนวทางที่ช่วยให้เพลิดเพลินกับเครื่องดื่มแก้วโปรดได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

แหล่งข้อมูลอ้างอิง