ไม่ใช่ภาคเหนือ! "จังหวัดนี้" อากาศหนาวที่สุดในประเทศไทย เคยลดต่ำถึง -1.4 องศาฯ

หากพูดถึงสถานที่ที่มีอากาศหนาวที่สุดในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงจังหวัดทางภาคเหนือ โดยเฉพาะเชียงใหม่ เชียงราย หรือตาก ซึ่งมีทั้งภูเขาสูงและยอดดอยที่อุณหภูมิลดลงจนใกล้จุดเยือกแข็งในช่วงฤดูหนาว

แต่ความจริงที่น่าสนใจก็คือ สถิติอุณหภูมิต่ำที่สุดของประเทศไทยในช่วงฤดูหนาว เคยเกิดขึ้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ข้อมูลสถิติภูมิอากาศของ กรมอุตุนิยมวิทยา ระบุว่า ประเทศไทยเคยมีอุณหภูมิลดต่ำสุดถึง -1.4 องศาเซลเซียส โดยวัดได้ที่สถานีอากาศเกษตรสกลนคร จังหวัดสกลนคร เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517 ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่น่าทึ่ง เพราะต่ำกว่าสถิติที่บันทึกได้ในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ

สกลนครเคยหนาวถึง -1.4 องศาเซลเซียส

ตามข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยา ซึ่งรวบรวมสถิติอุณหภูมิในช่วง 62 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2494-2555 พบว่า อุณหภูมิต่ำที่สุดของประเทศไทยในช่วงฤดูหนาวอยู่ที่ -1.4 องศาเซลเซียส ที่จังหวัดสกลนคร

วันดังกล่าวคือวันที่ 2 มกราคม 2517 ซึ่งเป็นช่วงที่ประเทศไทยตอนบนได้รับอิทธิพลจากมวลอากาศเย็นกำลังแรง ส่งผลให้อุณหภูมิในหลายพื้นที่ลดลงอย่างมาก

เมื่อเปรียบเทียบกับสถิติของภาคเหนือ กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าอุณหภูมิต่ำสุดที่เคยวัดได้อยู่ที่ 0.8 องศาเซลเซียส ที่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2542

นั่นหมายความว่า หากพิจารณาจากสถิติชุดดังกล่าว สกลนครมีอุณหภูมิต่ำสุดต่ำกว่าพื้นที่ที่มีสถิติหนาวที่สุดของภาคเหนือเสียอีก

 

ทำไมภาคอีสานถึงหนาวจัดได้?

สาเหตุสำคัญมาจากลักษณะภูมิอากาศและตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทยในช่วงฤดูหนาว โดยเฉพาะเมื่อ มวลอากาศเย็นหรือความกดอากาศสูงจากประเทศจีนแผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทยตอนบน

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นพื้นที่ที่ได้รับอิทธิพลจากมวลอากาศเย็นโดยตรง เมื่อมวลอากาศดังกล่าวมีกำลังแรง อุณหภูมิในพื้นที่จึงสามารถลดลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงกลางคืนจนถึงช่วงเช้ามืด

นอกจากนี้ พื้นที่หลายแห่งของภาคอีสานยังอยู่ห่างจากทะเลและมีลักษณะเป็นพื้นที่เปิด ทำให้เมื่ออากาศเย็นแผ่ลงมา อุณหภูมิสามารถลดลงได้มากกว่าพื้นที่ที่ได้รับอิทธิพลจากทะเล

แล้วทำไมคนส่วนใหญ่จึงคิดว่าภาคเหนือหนาวที่สุด?

เหตุผลหนึ่งคือภาคเหนือมีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงจำนวนมาก และมียอดดอยที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าพื้นที่ราบอย่างเห็นได้ชัด

โดยเฉพาะ ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของประเทศไทย ในช่วงฤดูหนาวอุณหภูมิบริเวณยอดดอยสามารถลดลงจนใกล้ 0 องศาเซลเซียส และบางช่วงมีปรากฏการณ์น้ำค้างแข็งหรือ “เหมยขาบ” ให้เห็น

อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบว่า “ที่ไหนหนาวที่สุด” ต้องดูด้วยว่ากำลังพูดถึง อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึกได้ในพื้นที่ราบ สถานีตรวจวัดทั่วไป หรืออุณหภูมิบนยอดภูเขา เพราะตัวเลขเหล่านี้ไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบกันตรงๆได้ทั้งหมด

 

สถิติอุณหภูมิต่ำสุดของแต่ละภูมิภาค

ข้อมูลกรมอุตุนิยมวิทยาเผยให้เห็นความแตกต่างของอุณหภูมิต่ำสุดในแต่ละภูมิภาค โดยสถิติที่เคยบันทึกไว้มีดังนี้

• ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: -1.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตรสกลนคร จ.สกลนคร

• ภาคเหนือ: 0.8 องศาเซลเซียส ที่ อ.อุ้มผาง จ.ตาก

• ภาคกลาง: 5.2 องศาเซลเซียส ที่ อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี

• ภาคตะวันออก: 7.6 องศาเซลเซียส ที่ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว

• ภาคใต้ฝั่งตะวันออก: 6.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตรหนองพลับ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์

• ภาคใต้ฝั่งตะวันตก: 13.7 องศาเซลเซียส ที่ จ.ระนอง

ตัวเลขเหล่านี้เป็นสถิติจากข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาในช่วงเวลาที่กำหนด จึงไม่ควรตีความว่าเป็นการจัดอันดับอุณหภูมิของทุกพื้นที่ในประเทศไทยแบบเรียลไทม์

 

“หนาวที่สุด” กับ “ยอดดอยหนาวที่สุด” ไม่เหมือนกัน

อีกประเด็นที่หลายคนอาจเข้าใจผิดคือ จังหวัดที่มีสถิติอุณหภูมิต่ำที่สุด ไม่จำเป็นต้องเป็นสถานที่ที่มีอากาศหนาวที่สุดตลอดทั้งฤดู

ตัวอย่างเช่น ดอยอินทนนท์มีความสูงถึง 2,565 เมตรจากระดับน้ำทะเล ทำให้บริเวณยอดดอยมีอุณหภูมิต่ำมากเป็นประจำในช่วงฤดูหนาว ขณะที่จังหวัดสกลนครเป็นพื้นที่ราบ แต่เคยเกิดสภาพอากาศที่ทำให้อุณหภูมิลดลงต่ำกว่าจุดเยือกแข็งได้

ดังนั้น หากพูดถึง สถิติอุณหภูมิต่ำสุดในช่วงฤดูหนาวตามข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาชุดดังกล่าว คำตอบที่น่าสนใจก็คือ สกลนคร ไม่ใช่จังหวัดทางภาคเหนืออย่างที่หลายคนคาด

บทสรุป

ประเทศไทยไม่ได้มีเพียงภาคเหนือเท่านั้นที่สามารถมีอากาศหนาวจัด เพราะภาคตะวันออกเฉียงเหนือเองก็สามารถเผชิญกับมวลอากาศเย็นกำลังแรงจนทำให้อุณหภูมิลดลงอย่างมากได้

และสถิติจากกรมอุตุนิยมวิทยาก็มีข้อมูลที่น่าสนใจว่า จังหวัดสกลนครเคยวัดอุณหภูมิต่ำสุดได้ถึง -1.4 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2517 ซึ่งเป็นตัวเลขที่ต่ำกว่าสถิติของภาคเหนือในข้อมูลชุดเดียวกัน

จึงเป็นอีกหนึ่งเกร็ดความรู้ที่ทำให้เห็นว่า “อากาศหนาวที่สุดในไทย ไม่ได้มีคำตอบว่าต้องเป็นภาคเหนือเสมอไป” เพราะเมื่อมวลอากาศเย็นกำลังแรงแผ่ลงมา ภาคอีสานก็สามารถหนาวจนถึงขั้นติดลบได้เช่นกัน

(แหล่งอ้างอิง: กรมอุตุนิยมวิทยา (TMD) – ข้อมูลภูมิอากาศและสถิติอุณหภูมิของประเทศไทย)