1 ท่านอนอันตราย ตอนแรกสบาย ตอนหลังลำบาก เสี่ยงเส้นประสาทเสียหายถาวร

ภัยเงียบจาก "ท่านอน T-Rex" เสี่ยงเส้นประสาทเสียหายถาวร

คุณเคยตื่นนอนมาพร้อมกับอาการนิ้วชาหรือไหล่ตึง จนต้องสบัดมือหรือยืดไหล่เพื่อให้รู้สึกสบายขึ้นบ้างไหม? หลายคนมักคิดว่าอาการเหล่านี้เกิดจากแค่ "นอนผิดท่า" หรือทับไหล่ตัวเอง แต่แพทย์เตือนว่า นี่อาจเป็นผลกระทบจาก "ท่านอน T-Rex" (TRex position) ซึ่งหากไม่รีบแก้ไข อาจส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อระบบประสาทอย่างถาวรชนิดที่ไม่สามารถฟื้นฟูได้

จากรายงานของ HuffPost บนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ท่านอนที่งอแขนทั้งสองข้างและดึงมาแนบชิดอกถูกเรียกว่า "ท่านอน T-Rex" หลายคนเริ่มนอนด้วยท่าทีผ่อนคลาย แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางคืนกลับคุดคู้โดยไม่รู้ตัว นพ. ราจ ดาสกุปตา (Dr. Raj Dasgupta) ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การนอนหลับ ชี้ให้เห็นว่า เมื่อแขนอยู่ในภาวะงอและเกร็งเป็นเวลานาน จะกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อศอกและข้อมือโดยตรง ขัดขวางการไหลเวียนของเลือด ทำให้เกิดอาการชาหรือเสียวซ่านที่แขน และเมื่อเวลาผ่านไป จะนำไปสู่ความตึงและอาการปวดบริเวณไหล่

นพ. แมทธิว เบนเน็ตต์ (Dr. Matthew Bennett) ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ อธิบายเพิ่มเติมว่า พฤติกรรมการงอแขนตลอดทั้งคืนนี้ จะทำให้แรงดันในช่องเส้นประสาทแคบๆ พุ่งสูงขึ้น ส่งผลให้เกิดอาการระคายเคืองของเส้นประสาทที่คล้ายกับกลุ่มอาการประสาทข้อมือถูกกดทับ (Carpal Tunnel Syndrome) ด้าน คีรัน เชอริดัน (Kieran Sheridan) นักกายภาพบำบัด กล่าวว่า ในทางคลินิกมักได้ยินผู้ป่วยบ่นว่าตื่นเช้ามาแล้วมือ "ชาจนไร้ความรู้สึก" หรือต้องคอยสบัดมือตลอดเวลา ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นสัญญาณเตือนจากระบบประสาท

 

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า หากมีอาการปวดร้าวลงมาตามแขน กำลังการจับถือลดลง หรือแม้แต่ทำโทรศัพท์มือถือหลุดมือบ่อยๆ อย่ามองว่าเป็นเพียงแค่ความงุ่มง่ามของร่างกาย นพ. ดาสกุปตา ย้ำว่า หากปรับเปลี่ยนท่านอนได้ทันท่วงที การกดทับเส้นประสาทส่วนใหญ่จะสามารถฟื้นตัวได้ แต่หากปล่อยให้ถูกกดทับต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ก็อาจกลายเป็นการบาดเจ็บของเส้นประสาทอย่างถาวร

แม้งอนอนงอตัวจะให้ความรู้สึกปลอดภัย แต่เบื้องหลังมักสะท้อนถึงความเครียดลึกๆ ทั้งทางร่างกายและจิตใจ นพ. เบนเน็ตต์ อธิบายว่า เมื่อระบบประสาทอยู่ในภาวะตื่นตัวสูงอันเนื่องมาจากความเจ็บปวดเรื้อรัง ความเครียด การนอนหลับไม่ดี หรือบาดแผลทางจิตใจ (Trauma) ร่างกายจะก้าวเข้าสู่ท่าทางปกป้องตัวเองที่ดู "ปลอดภัยและถูกคุกคามน้อยที่สุด" โดยไม่รู้ตัว

จูดิธ เมราโย บาร์เรโด (Judit Merayo Barredo) นักจิตวิทยาคลินิก กล่าวถึงผู้ป่วยที่มีอาการนอนไม่หลับและเหนื่อยล้าเรื้อรังรายหนึ่งว่า ทุกครั้งที่ตื่นนอน ผู้ป่วยจะอยู่ในท่านอน T-Rex ที่ดึงมือแนบอก ร่วมกับมีอาการกล้ามเนื้อตึงและรู้สึกเพลียเหมือนนอนไม่พอ หลังจากทำการวินิจฉัย พบว่าผู้ป่วยได้นำเอาความวิตกกังวลอย่างรุนแรงติดตัวเข้าสู่นิทราไปด้วย

ต่อมาเมื่อได้ฝึกการสแกนร่างกาย (Body Scan) ก่อนนอน เขียนไดอารี่เพื่อระบายความเครียด ปรับสภาพแวดล้อมการนอน และเพิ่มหมอนข้าง เมื่อระบบประสาทของผู้ป่วยกลับมารู้สึกปลอดภัยอีกครั้ง ท่านอนก็ค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ

วิธีฝึกร่างกายให้เลิก "ท่านอน T-Rex"

เนื่องจากคนเราไม่สามารถควบคุมท่าทางขณะหลับได้ เราจะฝึกร่างกายอย่างไรเพื่อแก้ไขท่านอนนี้?

• ใช้ผ้าขนหนูพันข้อศอก: นพ. เบนเน็ตต์ แนะนำให้ใช้ผ้าขนหนูหุ้มรอบข้อศอกแล้วใช้ผ้าพันแผลชนิดยืดพันไว้หลวมๆ ก่อนนอน วิธีนี้จะสร้างสิ่งกีดขวางแบบนุ่มที่ช่วยป้องกันไม่ให้แขนงอมากเกินไปโดยไม่รบกวนการนอน หากมีอาการปวดข้อมือร่วมด้วย สามารถใส่ อุปกรณ์พยุงข้อมือสำหรับกลางคืน (Nighttime Wrist Splints) ได้

• สำหรับท่านอนตะแคง: เชอริดัน แนะนำให้แทรกหมอนใบเล็กหรือผ้าขนหนูพับไว้ระหว่างอกกับแขน หรือกอดหมอนข้างทรงยาว เพื่อรักษาให้แขนอยู่ในท่าที่เป็นกลางและผ่อนคลาย

• สำหรับท่านอนหงาย: วางแขนไว้ข้างลำตัวตามธรรมชาติ หรือวางบนหมอนข้างสะโพก โดยให้แขนเหยียดตรงหรืองอเล็กน้อย หลีกเลี่ยงการสอดมือไว้ใต้ร่างกายหรือใต้หมอน

คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ: การรักษาท่าทางที่เปิดกว้างและผ่อนคลายในตอนกลางคืน จะช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของเลือด และลดการกดทับของเส้นประสาทได้ดีที่สุด