10 ประเทศ "ดื่มแอลกอฮอล์" มากที่สุดในโลก! แชมป์สูงถึง 17 ลิตร/คน/ปี และไม่ใช่รัสเซีย

12 ส.ค. 69 (17:38 น.) พิมพ์

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

ไม่ใช่รัสเซีย! เปิด 10 ประเทศที่ดื่มแอลกอฮอล์มากที่สุดต่อหัว อันดับ 1 สูงถึง 17 ลิตรต่อปี

หากถามว่าประเทศไหนดื่มแอลกอฮอล์มากที่สุด หลายคนอาจนึกถึงรัสเซีย เยอรมนี หรือไอร์แลนด์เป็นอันดับแรก แต่ข้อมูลจากการจัดอันดับของเว็บไซต์ WorldRankd กลับให้คำตอบที่ต่างออกไป โดยประเทศที่ครองอันดับ 1 อยู่ในยุโรปตะวันออก และมีปริมาณการบริโภคแอลกอฮอล์บริสุทธิ์เฉลี่ยสูงถึง 17 ลิตรต่อประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปต่อปี

ตัวเลขดังกล่าวอ้างอิงข้อมูลการบริโภคแอลกอฮอล์ต่อหัวขององค์การอนามัยโลก หรือ WHO ในปี 2019 ซึ่งคำนวณเป็น “ลิตรของแอลกอฮอล์บริสุทธิ์” ไม่ใช่ปริมาตรของเบียร์ ไวน์ หรือสุราที่ดื่มจริง โดย WorldRankd นำข้อมูลนี้มาประกอบกับปัจจัยด้านวัฒนธรรม ประเพณี ความหลากหลายของเครื่องดื่ม การเข้าถึง และแนวโน้มการบริโภค เพื่อจัดทำคะแนนรวมของแต่ละประเทศ

ดังนั้น อันดับต่อไปนี้จึงไม่ใช่เพียงการเรียงตามจำนวนลิตรที่ดื่มมากที่สุดเท่านั้น แต่เป็น WorldRankd Composite Index ที่ให้น้ำหนักกับปริมาณการบริโภคมากที่สุด พร้อมพิจารณาบริบททางวัฒนธรรมและพฤติกรรมการดื่มร่วมด้วย

เกณฑ์การจัดอันดับวัดจากอะไร?

WorldRankd ให้น้ำหนักคะแนนด้าน ปริมาณการบริโภค 45% ตามด้วยวัฒนธรรมการดื่ม 20% ประเพณีและความหลากหลายของเครื่องดื่ม 20% การเข้าถึงและความสามารถในการซื้อ 10% และแนวโน้มการบริโภคอีก 5%

นอกจากนี้ ยังแสดงข้อมูลอีก 2 ส่วนที่น่าสนใจ ได้แก่ “Mostly” หรือเครื่องดื่มประเภทที่มีสัดส่วนมากที่สุด และ “Off the books” หรือปริมาณแอลกอฮอล์ที่ไม่ได้ถูกบันทึกในระบบทางการ เช่น สุราทำเอง เครื่องดื่มพื้นบ้าน หรือสินค้าที่ซื้อขายนอกระบบ

ทั้งนี้ ตัวเลขการบริโภคดังกล่าวเป็นสถิติด้านสาธารณสุข ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นความสำเร็จของประเทศ เพราะการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณสูงสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อสุขภาพหลายด้าน

อันดับ 10 เซเชลส์ 12.0 ลิตรต่อคนต่อปี

เซเชลส์ (Seychelles) ประเทศหมู่เกาะกลางมหาสมุทรอินเดีย ครองอันดับ 10 ด้วยคะแนน WorldRankd 65.2 และมีการบริโภคแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ประมาณ 12 ลิตรต่อประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปต่อปี

เครื่องดื่มหลักคือเบียร์ประมาณ 42% รองลงมาเป็นสุราราว 34% จุดที่แตกต่างจากหลายประเทศในลิสต์คือ ปริมาณที่ไม่ได้ถูกบันทึกในระบบมีเพียงประมาณ 0.5 ลิตร หมายความว่าแอลกอฮอล์ส่วนใหญ่ถูกซื้อขายผ่านช่องทางทางการ

WorldRankd มองว่า แม้ปริมาณการดื่มของเซเชลส์จะอยู่ในระดับสูง แต่ประเทศไม่ได้มีประเพณีการผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่โดดเด่นหรือมีประวัติศาสตร์ยาวนานเท่าประเทศยุโรปหลายแห่ง จึงทำให้คะแนนรวมอยู่ในอันดับ 10

อันดับ 9 ยูกันดา 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี

ยูกันดา (Uganda) เป็นประเทศเดียวจากทวีปแอฟริกาที่ติดกลุ่ม 10 อันดับแรก ด้วยการบริโภคประมาณ 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี และคะแนนรวม 67.1

สิ่งที่น่าสนใจคือ เครื่องดื่มมากถึง 78% ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “อื่น ๆ” ซึ่งรวมเครื่องดื่มพื้นบ้านอย่าง วารากี (Waragi) สุราท้องถิ่น รวมถึงเบียร์จากกล้วยและธัญพืชที่ผลิตและจำหน่ายนอกระบบ

WHO ประเมินว่าการบริโภคที่ไม่ได้ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการของยูกันดาสูงถึง 5.6 ลิตร หรือเกือบครึ่งหนึ่งของปริมาณทั้งหมด ถือเป็นหนึ่งในสัดส่วนที่สูงที่สุดของประเทศในลิสต์นี้

อันดับ 8 ลิทัวเนีย 11.8 ลิตรต่อคนต่อปี

ลิทัวเนีย (Lithuania) มีการบริโภคประมาณ 11.8 ลิตรต่อคนต่อปี ได้คะแนน WorldRankd 70.8 โดยเครื่องดื่มประเภทสุรามีสัดส่วนสูงสุดประมาณ 45% ตามด้วยเบียร์ 43% ขณะที่ไวน์มีสัดส่วนค่อนข้างต่ำ

ลิทัวเนียเคยอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีการดื่มสูงมากของยุโรป ก่อนรัฐบาลจะออกมาตรการควบคุมที่เข้มงวดขึ้น ทั้งการเพิ่มอายุขั้นต่ำในการซื้อ จำกัดเวลาจำหน่าย และเพิ่มภาษี ซึ่งส่งผลให้แนวโน้มการบริโภคลดลงในช่วงหลัง

ปริมาณแอลกอฮอล์นอกระบบอยู่ที่ประมาณ 0.8 ลิตร จึงถือว่าส่วนใหญ่ยังเป็นการซื้อขายผ่านระบบทางการ

อันดับ 7 บัลแกเรีย 11.9 ลิตรต่อคนต่อปี

บัลแกเรีย (Bulgaria) มีการบริโภคประมาณ 11.9 ลิตรต่อคนต่อปี และได้คะแนน 73.3 เครื่องดื่มหลักแบ่งใกล้เคียงกันระหว่างสุราประมาณ 42% และเบียร์ราว 40%

หนึ่งในเหตุผลที่บัลแกเรียทำคะแนนด้านวัฒนธรรมและประเพณีได้สูง คือประวัติศาสตร์การทำไวน์ที่ยาวนาน รวมถึง ราเกีย (Rakia) สุรากลั่นจากผลไม้ที่มีบทบาทในวัฒนธรรมการกินดื่มของภูมิภาคบอลข่าน

แม้การกลั่นสุราที่บ้านยังพบได้ในบางพื้นที่ แต่ WHO ประเมินปริมาณที่ไม่ถูกบันทึกในระบบไว้ประมาณ 0.6 ลิตรต่อคนต่อปี

อันดับ 6 ลัตเวีย 13.1 ลิตรต่อคนต่อปี

ลัตเวีย (Latvia) มีปริมาณการบริโภคสูงถึง 13.1 ลิตรต่อคนต่อปี ซึ่งหากพิจารณาเฉพาะปริมาณดิบถือว่าอยู่ในระดับต้น ๆ ของโลก แต่คะแนนรวม WorldRankd อยู่ที่ 74.2 และอยู่ในอันดับ 6

เครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือสุรา 41% และเบียร์ 40% ขณะที่หนึ่งในเครื่องดื่มขึ้นชื่อของประเทศคือ Riga Black Balsam เหล้าสมุนไพรที่มีประวัติยาวนาน

ลัตเวียยังมีปริมาณแอลกอฮอล์นอกระบบประมาณ 1.5 ลิตร ซึ่งสูงกว่าประเทศยุโรปส่วนใหญ่ใน 10 อันดับแรก

อันดับ 5 ออสเตรีย 12.0 ลิตรต่อคนต่อปี

ออสเตรีย (Austria) มีการบริโภคประมาณ 12 ลิตรต่อคนต่อปี ได้คะแนนรวม 76.7 โดยเบียร์เป็นเครื่องดื่มหลักประมาณ 53% ขณะที่ไวน์มีสัดส่วนมากถึง 31%

ออสเตรียได้คะแนนด้านวัฒนธรรมสูงจากทั้งประเพณีโรงเบียร์ในแถบเทือกเขาแอลป์ และวัฒนธรรม Heuriger หรือร้านไวน์ท้องถิ่นที่ผู้ผลิตนำไวน์รุ่นใหม่ของตนเองออกมาจำหน่าย โดยเฉพาะรอบกรุงเวียนนา

ปริมาณแอลกอฮอล์นอกระบบมีเพียงราว 0.4 ลิตร แสดงว่าการบริโภคส่วนใหญ่ถูกบันทึกผ่านตลาดทางการ

อันดับ 4 เยอรมนี 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี

เยอรมนี (Germany) มีการบริโภคเฉลี่ยประมาณ 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี แต่ได้คะแนนรวมสูงถึง 80.8 จนขึ้นมาอยู่ในอันดับ 4 เนื่องจากมีคะแนนด้านวัฒนธรรมและประเพณีการผลิตเครื่องดื่มสูงมาก

เบียร์ครองสัดส่วนประมาณ 51% ของการดื่มทั้งหมด ขณะที่ไวน์มีราว 30% เยอรมนีมีทั้งประเพณีการผลิตเบียร์ยาวนาน กฎหมายความบริสุทธิ์ของเบียร์ Reinheitsgebot ที่มีมาตั้งแต่ปี 1516 และเทศกาล Oktoberfest ที่มีชื่อเสียงทั่วโลก

ปริมาณแอลกอฮอล์ที่ไม่ได้บันทึกในระบบอยู่ที่ประมาณ 0.4 ลิตร จึงถือว่าต่ำเมื่อเทียบกับหลายประเทศในอันดับต้น ๆ

อันดับ 3 เช็กเกีย 13.3 ลิตรต่อคนต่อปี

เช็กเกีย (Czechia) หรือสาธารณรัฐเช็ก มีการบริโภคแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ประมาณ 13.3 ลิตรต่อคนต่อปี และได้คะแนน WorldRankd 84.5

เบียร์เป็นเครื่องดื่มหลักที่ประมาณ 53% และประเทศนี้ยังได้รับการกล่าวถึงอย่างแพร่หลายในฐานะหนึ่งในชาติที่บริโภคเบียร์ต่อหัวสูงที่สุดในโลก เมืองพิลเซนยังเป็นต้นกำเนิดของเบียร์สไตล์ Pilsner ที่มีอิทธิพลต่ออุตสาหกรรมเบียร์ทั่วโลก

ปริมาณที่ไม่ถูกบันทึกอยู่ที่เพียง 0.4 ลิตร ทำให้การบริโภคส่วนใหญ่เกิดขึ้นในตลาดที่สามารถตรวจสอบได้

อันดับ 2 จอร์เจีย 14.3 ลิตรต่อคนต่อปี

จอร์เจีย (Georgia) ครองอันดับ 2 ด้วยคะแนน 85.8 และมีการบริโภคแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ประมาณ 14.3 ลิตรต่อคนต่อปี โดยไวน์มีสัดส่วนสูงสุดราว 42% ตามด้วยสุราประมาณ 34%

จอร์เจียมีประวัติการผลิตไวน์ยาวนานนับพันปี และยังคงมีวัฒนธรรมหมักไวน์ในภาชนะดินเผา Qvevri รวมถึงประเพณีงานเลี้ยง Supra ที่มี “Tamada” ทำหน้าที่นำการกล่าวคำอวยพรและชนแก้ว

อีกตัวเลขที่โดดเด่นคือ ปริมาณแอลกอฮอล์นอกระบบมากถึง 6.7 ลิตรต่อคนต่อปี สูงที่สุดใน 10 ประเทศนี้ ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับไวน์ทำเองและ Chacha สุรากลั่นจากองุ่นที่ผลิตตามครัวเรือนและชุมชน

อันดับ 1 โรมาเนีย 17.0 ลิตรต่อคนต่อปี

อันดับ 1 ของการจัดอันดับครั้งนี้คือ โรมาเนีย (Romania) ด้วยคะแนน WorldRankd 86.7 และตัวเลขการบริโภคสูงถึง 17 ลิตรของแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ต่อคนต่อปี สูงกว่าจอร์เจียซึ่งอยู่ในอันดับ 2 ถึง 2.7 ลิตร

เบียร์มีสัดส่วนประมาณ 50% ไวน์ประมาณ 31% ส่วนที่เหลือเป็นสุรา โดยเฉพาะเครื่องดื่มพื้นบ้านอย่าง Țuică และ Pălincă ซึ่งมักกลั่นจากพลัมหรือผลไม้ชนิดอื่น

WHO ประเมินว่า ในจำนวน 17 ลิตรนี้ มีมากถึง 6.2 ลิตรที่ไม่ได้ถูกบันทึกในระบบ หรือมากกว่าหนึ่งในสามของการบริโภคทั้งหมด สะท้อนบทบาทของการผลิตและดื่มสุราทำเองในพื้นที่ชนบทของประเทศ

ตัวเลขดังกล่าวทำให้โรมาเนียถูกจัดให้เป็นประเทศที่มีการบริโภคแอลกอฮอล์สูงที่สุดในชุดข้อมูลนี้ และมากกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ WorldRankd ใช้เปรียบเทียบ ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 5.5 ลิตรต่อคนต่อปีมากกว่า 3 เท่า

สรุป 10 ประเทศที่อยู่ในอันดับสูงสุด

อันดับ 1 โรมาเนีย – 17.0 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 86.7
อันดับ 2 จอร์เจีย – 14.3 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 85.8
อันดับ 3 เช็กเกีย – 13.3 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 84.5
อันดับ 4 เยอรมนี – 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 80.8
อันดับ 5 ออสเตรีย – 12.0 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 76.7
อันดับ 6 ลัตเวีย – 13.1 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 74.2
อันดับ 7 บัลแกเรีย – 11.9 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 73.3
อันดับ 8 ลิทัวเนีย – 11.8 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 70.8
อันดับ 9 ยูกันดา – 12.2 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 67.1
อันดับ 10 เซเชลส์ – 12.0 ลิตรต่อคนต่อปี คะแนน 65.2

ทำไมประเทศที่ดื่มมากกว่า กลับอยู่อันดับต่ำกว่า?

หากสังเกตจากรายชื่อจะเห็นว่าอันดับไม่ได้เรียงตามจำนวนลิตรเพียงอย่างเดียว เช่น ลัตเวียดื่ม 13.1 ลิตร แต่กลับอยู่ต่ำกว่าเยอรมนีที่ 12.2 ลิตร หรือยูกันดาที่ 12.2 ลิตรกลับอยู่ถึงอันดับ 9

เหตุผลคือ WorldRankd ใช้คะแนนรวมจากหลายปัจจัย ไม่ได้จัดอันดับจากตัวเลข WHO เพียงอย่างเดียว ประเทศที่มีวัฒนธรรมการผลิตเบียร์ ไวน์ หรือสุราที่มีประวัติยาวนานจึงสามารถได้คะแนนเพิ่มในหมวดวัฒนธรรมและประเพณี แม้ปริมาณการดื่มจริงจะต่ำกว่าประเทศอื่น

ดังนั้น หากต้องการดูว่า “ประเทศใดดื่มแอลกอฮอล์มากที่สุดตามปริมาณจริง” ควรดูคอลัมน์ลิตรต่อคนแยกต่างหาก ส่วนอันดับ 1-10 ข้างต้นคืออันดับตามคะแนน Composite Index ของ WorldRankd

“Off the books” ตัวเลขที่ทำให้ภาพการดื่มเปลี่ยนไป

อีกข้อมูลที่น่าสนใจคือปริมาณแอลกอฮอล์ที่ไม่ได้ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการ ในหลายประเทศยุโรป เช่น เยอรมนี ออสเตรีย เช็กเกีย บัลแกเรีย และลิทัวเนีย ตัวเลขดังกล่าวอยู่ต่ำกว่า 1 ลิตรต่อคนต่อปี

แต่โรมาเนีย จอร์เจีย และยูกันดาแตกต่างอย่างชัดเจน โดยจอร์เจียมีปริมาณนอกระบบประมาณ 6.7 ลิตร โรมาเนีย 6.2 ลิตร และยูกันดา 5.6 ลิตร สะท้อนว่าการผลิตสุรา ไวน์ หรือเครื่องดื่มหมักแบบครัวเรือนและนอกระบบยังมีบทบาทสูงมากในสามประเทศนี้

ไม่ใช่รัสเซีย แล้วรัสเซียหายไปไหน?

ภาพจำที่ว่ารัสเซียต้องเป็นประเทศดื่มหนักที่สุดไม่ได้ตรงกับข้อมูลชุดนี้ เพราะ WorldRankd ระบุว่า การบริโภคของรัสเซียลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับช่วงกลางทศวรรษ 2000 ทำให้ประเทศไม่ได้อยู่ใน 10 อันดับแรกของการจัดอันดับครั้งนี้

กลุ่มประเทศที่มีปริมาณการบริโภคสูงกลับกระจุกตัวอยู่ตั้งแต่ยุโรปตะวันออก ประเทศแถบบอลติก ยุโรปกลาง ไปจนถึงภูมิภาคคอเคซัส โดยโรมาเนียและจอร์เจียโดดเด่นที่สุดในด้านปริมาณรวม

อันดับสูงไม่ใช่เรื่องน่าภูมิใจ แต่เป็นสัญญาณด้านสาธารณสุข

แม้หลายประเทศจะมีประเพณีการทำไวน์ เบียร์ หรือสุราที่เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมมายาวนาน แต่ตัวเลขการบริโภคสูงไม่ใช่ตัวชี้วัดด้านคุณภาพชีวิตหรือความสำเร็จของประเทศ การบริโภคแอลกอฮอล์ในระดับสูงยังเป็นประเด็นด้านสาธารณสุขที่รัฐบาลหลายประเทศพยายามลดลง

ดังนั้น การจัดอันดับนี้จึงควรอ่านในฐานะภาพรวมของพฤติกรรมการบริโภค วัฒนธรรม และโครงสร้างตลาดแอลกอฮอล์ของแต่ละประเทศ มากกว่าการแข่งขันว่าใคร “ดื่มเก่งกว่า” และสิ่งที่น่าสนใจที่สุดอาจไม่ใช่แค่ชื่อประเทศอันดับ 1 แต่คือความแตกต่างระหว่างสิ่งที่ถูกขายอย่างเป็นทางการกับเครื่องดื่มทำเองที่ไม่เคยปรากฏอยู่บนใบเสร็จเลย