ผงซักฟอกยี่ห้อแรกในไทย ไม่ใช่ "แฟ้บ" แบรนด์ที่มาก่อนกาล ตำนานเกือบ 100 ปี

ผงซักฟอกยี่ห้อแรกในไทย ไม่ใช่ "แฟ้บ" ที่คนไทยเรียกติดปาก รู้จักแบรนด์ที่มาก่อนกาล ตำนานเกือบ 100 ปีมาแล้ว

หากพูดคำว่า "แฟ้บ" คนรุ่น Gen Y ขึ้นไปคงเข้าอกเข้าใจตรงกันทันทีว่าหมายถึง ผงซักฟอก แม้ว่าที่เราใช้อยู่อาจจะเป็นยี่ห้ออื่นก็ตาม นี่คือปรากฏการณ์ทางภาษาและการตลาดที่เรียกว่า Generic Trademark หรือชื่อแบรนด์ที่กลายเป็นคำสามัญ และเป็นคำติดปากที่ถูกเรียกแทนชื่อสินค้าทุกยี่ห้อไปโดยปริยาย

แต่ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้คือ ก่อนแฟ้บจะครองความทรงจำของคนไทย ประเทศไทยเคยมีผงซักฟอกชื่อ “พรรณอร” มาก่อนแล้ว

ข้อมูลจากหลายแหล่งที่รวบรวมประวัติสินค้าและการตลาดในประเทศไทย ระบุว่า พรรณอร เริ่มผลิตและจำหน่ายราว พ.ศ. 2475 หรือเกือบหนึ่งศตวรรษมาแล้ว และมักได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นหนึ่งในผงซักฟอกรุ่นแรก ๆ ของไทย ในเวลานั้นคนไทยส่วนใหญ่ยังคุ้นเคยกับการใช้สบู่สำหรับซักเสื้อผ้ามากกว่าผงซักฟอกแบบที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน

“พรรณอร” ผงซักฟอกไทยในยุคที่คนยังซักผ้าด้วยสบู่

ย้อนกลับไปช่วงต้นทศวรรษ 2470 การซักผ้ายังเป็นงานที่ต้องใช้แรงและเวลา เสื้อผ้าส่วนใหญ่นำมาซักด้วยมือ และสบู่เป็นผลิตภัณฑ์หลักที่ใช้ทำความสะอาด การเกิดขึ้นของผงซักฟอกอย่างพรรณอรจึงถือเป็นความเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจสำหรับชีวิตประจำวันของผู้คนในเวลานั้น

แต่พรรณอรไม่ได้วางขายแพร่หลายเหมือนผงซักฟอกในร้านค้าและซูเปอร์มาร์เก็ตทุกวันนี้ แหล่งข้อมูลหลายแห่งตรงกันว่า สินค้าชนิดนี้มักจำหน่ายไปกับ รถเร่ขายยาที่เดินทางไปตามชุมชนและหมู่บ้าน ทำให้การเข้าถึงสินค้าค่อนข้างจำกัด และเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ชื่อพรรณอรไม่ได้กลายเป็นชื่อที่คนทั่วประเทศจดจำเหมือนแบรนด์ในยุคต่อมา

77PPPสบู่ซักผ้า

จะใช้พรรณอรซักผ้า ต้องมี “น้ำเดือด”

อีกหนึ่งข้อแตกต่างสำคัญอยู่ที่วิธีใช้ ตามข้อมูลที่บันทึกไว้ พรรณอรไม่ได้สามารถเทลงในกะละมังน้ำธรรมดาแล้วซักได้ทันที แต่ต้อง นำผงไปละลายในน้ำเดือดก่อน จากนั้นจึงนำมาใช้ในการซักเสื้อผ้า โดยมีกลิ่นสารเคมีค่อนข้างชัด ทำให้พรรณอรไม่ได้รับความนิยมในวงกว้าง แม้จะมีความสำคัญในฐานะสินค้ารุ่นบุกเบิกของยุคก็ตาม

แล้ว “แฟ้บ” เข้ามาเมืองไทยเมื่อไร?

แฟ้บ (Fab) คือแบรนด์ผงซักฟอกที่ผลิตโดยบริษัท Colgate-Palmolive ย่อมาจากชื่อเต็ม Faster and Better ที่หมายถึง ซักเร็ว ซักได้ดีกว่า เปิดตัวครั้งแรกในสหรัฐอเมริกาช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2493 และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในตลาดตะวันตก

FAB เริ่มเข้ามาทำตลาดในไทยช่วงปลายทศวรรษ 2500 โดยช่วงนั้นคนไทยยังคุ้นเคยกับการใช้สบู่ซักผ้ามากกว่าผงซักฟอก การมาของ “แฟ้บ” ถือเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคอย่างชัดเจน เพียงนำผงซักฟอกลงไปผสมในน้ำก็สามารถซักผ้าได้สะอาด อีกทั้งยังมีกลิ่นหอม แฟ้บจึงได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว 

โฆษณาของแฟ้บในสมัยนั้นถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวาง ไม่ว่าจะเป็นวิทยุ ใบปลิว หรือโทรทัศน์ โดยมักเน้นภาพลักษณ์ “ผ้าขาวสะอาดแบบมืออาชีพ” จึงกลายเป็นชื่อที่จดจำง่าย ติดหู และถูกใช้เรียกแทนผงซักฟอกทั่วไปอย่างแพร่หลาย และทำให้ชื่อยี่ห้อ "แฟ้บ" กลายเป็นคำสามัญทางภาษา คนจำนวนมากใช้เรียกแทน “ผงซักฟอก” โดยไม่สนใจว่าสินค้าที่ซื้อจริงๆ จะเป็นยี่ห้อใด 

Pinid Bulakul