ตั้งค่าหน้าจอ "โหมดมืด" ช่วยถนอมสายตาจริงหรือไม่? จักษุแพทย์เฉลยความจริง

ในยุคปัจจุบันที่ผู้คนแทบจะอยู่ติดกับหน้าจอสมาร์ทโฟนตลอดเวลา หลายคนจึงเลือกปรับหน้าจอโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ให้เป็น โหมดมืด (Dark Mode) เพื่อหวังจะถนอมสายตา อย่างไรก็ตาม ศ.นพ. ลวี่ ต้าเหวิน (Lu Da-wen) อาจารย์พิเศษและจักษุแพทย์ Tri-Service General Hospital ไต้หวัน ได้ออกมาเตือนว่า โหมดมืดไม่ได้ช่วยถนอมสายตาเสมอไป การใช้งานเป็นเวลานานอาจทำให้กล้ามเนื้อรอบดวงตาเกร็งตัวตลอดเวลา ส่งผลให้ดวงตาเมื่อยล้า บวม และอาจกระตุ้นให้เกิดอาการปวดหัวได้

ทำไมโหมดมืดถึงทำให้ดวงตาทำงานหนักขึ้น?

ตามรายงานของ China Times News Group นพ. ลวี่ ต้าเหวิน อธิบายว่า หลายคนเข้าใจว่าการลดความสว่างหน้าจอและใช้พื้นหลังสีดำจะช่วยลดการกระตุ้นของแสงและถนอมสายตา แต่ในความเป็นจริง โหมดมืดกลับทำให้ดวงตาต้องทำงานหนักขึ้น

• รูม่านตาขยาย: เมื่อหน้าจอเป็นสีเข้ม รูม่านตาจะต้องขยายกว้างขึ้นเพื่อให้แสงเข้าสู่ดวงตาได้มากขึ้น หากทำเช่นนี้เป็นเวลานาน กล้ามเนื้อรอบดวงตาจะเกร็งตัวต่อเนื่อง โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะสายตายาวตามอายุหรือมีความสามารถในการปรับโฟกัสลดลง จะยิ่งทำให้กล้ามเนื้อรอบดวงตา (Orbicularis oculi) ตึงเครียดจนรู้สึกปวดเมื่อยและบวม

• กระตุ้นอาการปวดหัว: การที่รูม่านตาต้องขยายและหดตัวซ้ำๆ อาจกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะ ปวดไมเกรน หรือแม้แต่กลุ่มอาการปวดตา บ่า และไหล่ (Eye-Shoulder-Neck Syndrome) ได้

• การสลับโหมดไปมา: การสลับโหมดมืดและโหมดสว่างบ่อยครั้ง ทำให้ดวงตาและสมองต้องปรับตัวรับระดับแสงใหม่ตลอดเวลา สำหรับกลุ่มวัยกลางคนขึ้นไปหรือผู้ที่มีระบบประสาทซิมพาเทติกไวต่อสิ่งเร้า จะทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะ ตาล้า และปวดหัวได้ง่ายขึ้น

กรณีศึกษาจากผู้ใช้งานจริง

นพ. ลวี่ ได้แบ่งปันกรณีของวิศวกรคนหนึ่งที่ใช้หน้าจอคอมพิวเตอร์และมือถือเป็นพื้นหลังสีดำตลอดเวลา จนมีอาการดวงตาบวมและแห้งอย่างต่อเนื่อง เมื่อมาพบแพทย์และทำการตรวจไม่พบโรคเกี่ยวกับดวงตา แพทย์จึงแนะนำให้ เปลี่ยนหน้าจอเป็นพื้นหลังสีขาวหรือโหมดสว่าง ปรากฏว่าอาการไม่สบายตาค่อยๆ ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

คำแนะนำในการถนอมสายตา

นพ. ลวี่ เตือนทิ้งท้ายว่า ไม่ว่าจะใช้หน้าจอโหมดไหน ไม่ควรจ้องหน้าจอนานจนเกินไป ควรหยุดพักสายตาเป็นระยะและมองไปยังที่ไกลๆ เพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อดวงตาได้ผ่อนคลาย หากมองในมุมของการถนอมสายตา หน้าจอพื้นหลังสีเทาหรือสีขาว มักจะเป็นตัวเลือกที่อ่อนโยนและสบายตามากกว่า