สนมเอกน้ำตาไหล! ตำนานฮ่องเต้ให้ "แตงกวา" รับขวัญคลอดลูกสาว ทำไมอิจฉากันทั้งวัง?

17 ก.ค. 69 (11:18 น.) พิมพ์

แชร์เรื่องนี้

แชร์เรื่องนี้Line Twitter Facebook

พระสนมคนโปรดน้ำตาไหล! "จักรพรรดิเฉียนหลง" พระราชทานของขวัญสุดประหลาดในวัย 65 ปี มูลค่าไม่กี่บาทในวันนี้ แต่ยุคนั้นหาไม่ได้อีกแล้ว

ในหน้าประวัติศาสตร์ราชวงศ์ชิง เรื่องราวความรักและการแย่งชิงความโปรดปรานในราชสำนักฝ่ายในเป็นสิ่งที่ผู้คนให้ความสนใจอยู่เสมอ โดยเฉพาะในรัชสมัยของ "จักรพรรดิเฉียนหลง" ผู้ขึ้นชื่อเรื่องความเจ้าสำราญและมีพระสนมมากมาย ทว่าในช่วงบั้นปลายพระชนมชีพ มีพระสนมนางหนึ่งที่ได้รับความรักและความเอ็นดูเป็นพิเศษ นั่นคือ "พระสนมตุนเฟย แซ่อูวัง" หลังจากที่นางได้ให้กำเนิดพระธิดาองค์น้อย ในขณะที่องค์จักรพรรดิมีพระชนมายุสูงถึง 65 พรรษา

การประสูติของพระธิดาองค์ที่สิบ หรือ "องค์หญิงสิบ" ซึ่งต่อมาได้รับพระอิสริยยศเป็น "องค์หญิงกู้หลุนเหอเซี่ยว" ไม่เพียงช่วยให้ฐานะของพระสนมตุนเฟยในวังหลวงมั่นคงขึ้นเท่านั้น แต่ยังมีเรื่องเล่าขานถึง "ของขวัญสุดพิเศษ" ที่พระองค์มอบให้แก่นาง ซึ่งเป็นของขวัญที่เรียบง่ายจนคนในยุคปัจจุบันฟังแล้วอาจแปลกใจ แต่สำหรับเหล่าพระสนมคนอื่น ๆ ในยุคนั้น ต่างอิจฉาริษยาจนตาแดงเลยทีเดียว

พระราชธิดาองค์น้อยผู้เป็นแก้วตาดวงใจในวัย 65 ปี

องค์หญิงสิบประสูติเมื่อวันที่ 3 เดือนอ้าย ปีเฉียนหลงที่ 40 ตรงกับคริสต์ศักราช 1775 ซึ่งในเวลานั้นจักรพรรดิเฉียนหลงมีพระชนมายุราว 65 พรรษาตามการนับอายุแบบจีนโบราณ การได้ต้อนรับพระราชธิดาในวัยบั้นปลายชีวิต สร้างความปิติยินดีแก่พระองค์อย่างล้นพ้น

ตามเรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา องค์หญิงสิบเมื่อเติบใหญ่ขึ้นมีหน้าตาละม้ายคล้ายพระราชบิดา อีกทั้งยังมีนิสัยร่าเริง เฉลียวฉลาด จึงกลายเป็นพระธิดาที่เฉียนหลงทรงรักและทะนุถนอมมากเป็นพิเศษ

ด้วยเหตุนี้ พระมารดาอย่าง พระสนมตุนเฟย แซ่อูวัง จึงพลอยได้รับความโปรดปรานไปด้วย ทว่าแทนที่จะเป็นทองคำ เงิน หรือแก้วแหวนเงินทองล้ำค่า ของขวัญชิ้นหนึ่งที่เฉียนหลงส่งไปพระราชทานให้พระสนมตุนเฟยหลังคลอด กลับเป็นสิ่งของที่ธรรมดามากในสายตาคนยุคนี้ แต่กลับกลายเป็นเรื่องที่ถูกพูดถึงในวังหลังขณะนั้น

เฉลยของขวัญปริศนา: "แตงกวา 2 ผล" ที่แลกด้วยความอิจฉาทั้งวังหลัง

ของขวัญชิ้นนั้นคือ "แตงกวาสด 2 ผล"

ใช่แล้ว ฟังไม่ผิดอย่างแน่นอน ในปัจจุบันแตงกวาคือผักพื้นบ้านราคาถูกที่หาซื้อได้ง่ายทั่วไปตามท้องตลาด แต่หากย้อนเวลากลับไปในปักกิ่งเมื่อกว่า 250 ปีก่อน โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวอันเยือกแข็ง แตงกวาสด 2 ผลนี้กลับมีคุณค่ามากกว่าที่คนยุคนี้อาจจินตนาการได้

1. ความยากลำบากในการเพาะปลูกนอกฤดูกาล
เนื่องจากองค์หญิงสิบประสูติในช่วงต้นเดือนอ้าย ซึ่งเป็นช่วงที่จีนตอนเหนือยังอยู่ในฤดูหนาวอันหนาวจัด แตงกวาเป็นพืชที่ต้องการความอบอุ่นและแสงแดด การมีแตงกวาสดกรอบในช่วงเวลานั้นจึงเป็นเรื่องยากมาก ต้องอาศัยการดูแลเป็นพิเศษและมีต้นทุนสูง ซึ่งไม่ใช่ของที่คนทั่วไปจะหากินได้ง่าย
2. เทคโนโลยีการขนส่งและถนอมอาหารที่จำกัด
ในสมัยราชวงศ์ชิง การขนส่งผักผลไม้สดจากพื้นที่อบอุ่นทางใต้ขึ้นมายังเมืองหลวงปักกิ่งต้องใช้เวลานาน อีกทั้งยังเสี่ยงต่อการเน่าเสียระหว่างทาง ดังนั้น ผักสดที่ยังคงความกรอบและความสดในฤดูหนาว จึงถือเป็นของหายากอย่างยิ่ง
3. สัญลักษณ์แห่งความโปรดปรานส่วนบุคคล
สิ่งที่ทำให้พระสนมนางอื่นริษยาไม่ใช่ตัวแตงกวาเพียงอย่างเดียว แต่เป็น "ความใส่ใจ" ขององค์จักรพรรดิ เพราะทองคำ เพชรพลอย หรือผ้าแพรพรรณชั้นดี อาจเป็นของพระราชทานตามยศตำแหน่ง แต่การที่เฉียนหลงทรงเลือกส่งแตงกวาสดที่หาได้ยากในฤดูหนาวมาให้พระสนมตุนเฟยโดยเฉพาะ ถือเป็นการแสดงออกถึงความโปรดปรานในเชิงส่วนตัวอย่างชัดเจน

จากของหายากในวังหลวง สู่ผักสวนครัวในปัจจุบัน

กาลเวลาล่วงเลยผ่านไปกว่าสองศตวรรษ เทคโนโลยีทางการเกษตรและการขนส่งพัฒนาขึ้นมาก จนทำให้เราสามารถรับประทานแตงกวาได้ตลอดทั้งปี ของที่เคยเป็นอาหารสดหายากในวังหลวง และทำให้เหล่าสนมกำนัลอิจฉาในอดีต บัดนี้กลายเป็นเพียงผักเคียงน้ำพริกราคาประหยัดที่พบเห็นได้ทั่วไปตามตลาดสด

อย่างไรก็ตาม เรื่องราวของแตงกวา 2 ผลของจักรพรรดิเฉียนหลงยังคงถูกหยิบยกมาเล่าขานในฐานะเกร็ดประวัติศาสตร์ที่สะท้อนให้เห็นว่า บางครั้งคุณค่าของ "ความรัก" และ "ความใส่ใจ" ไม่ได้วัดกันที่ราคาของสิ่งของ แต่อยู่ที่ความยากลำบาก เจตนา และความหมายที่ผู้ให้ตั้งใจมอบให้

เกร็ดประวัติศาสตร์น่ารู้: แม้รายละเอียดเรื่องแตงกวา 2 ผลจะเป็นเกร็ดเล่าขานในวังหลัง แต่ข้อมูลเกี่ยวกับพระสนมตุนเฟย แซ่อูวัง และการประสูติขององค์หญิงกู้หลุนเหอเซี่ยว ล้วนเชื่อมโยงกับมรดกประวัติศาสตร์ในรัชสมัยเฉียนหลง โดยองค์หญิงสิบเป็นพระธิดาที่เฉียนหลงทรงโปรดปรานอย่างมาก และมักถูกกล่าวถึงในฐานะพระธิดาองค์เล็กผู้เป็นที่รักของพระราชบิดา