"5 ตระกูลแชโบล" คือใคร? ทำธุรกิจอะไร-ยิ่งใหญ่ขนาดไหนในเกาหลีใต้?

หากพูดถึงประเทศเกาหลีใต้ หลายคนอาจนึกถึง K-Pop, ซีรีส์เกาหลี หรือแบรนด์เทคโนโลยีชื่อดังระดับโลกอย่าง Samsung, LG และ Hyundai

แต่เบื้องหลังความสำเร็จทางเศรษฐกิจที่ทำให้เกาหลีใต้ก้าวจากประเทศยากจนหลังสงคราม กลายเป็นหนึ่งในประเทศพัฒนาแล้วของโลก มีสิ่งสำคัญที่เรียกว่า "แชโบล" (Chaebol) เป็นแรงขับเคลื่อนหลักมาอย่างยาวนาน

คำว่า แชโบล (재벌) มาจากคำว่า แช (ความมั่งคั่ง) และ โบล (ตระกูล) หมายถึงกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ที่ก่อตั้งและบริหารโดยตระกูลเดียวกัน โดยมีเครือข่ายบริษัทลูกจำนวนมากกระจายอยู่ในหลากหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่เทคโนโลยี, ยานยนต์, พลังงาน, การเงิน, ค้าปลีก ไปจนถึงอสังหาริมทรัพย์ หลายกลุ่มมีมูลค่าทางธุรกิจระดับหลายแสนล้านดอลลาร์ และมีอิทธิพลต่อเศรษฐกิจเกาหลีใต้ในระดับที่เปรียบได้กับประเทศขนาดเล็กบางประเทศเลยทีเดียว

ปัจจุบันมี 5 ตระกูลแชโบลที่ถูกยกให้ทรงอิทธิพลมากที่สุดในเกาหลีใต้ ซึ่งอยู่เบื้องหลังบริษัทระดับโลกที่ผู้คนใช้งานอยู่ทุกวัน ดังนี้

1. ตระกูลอี (Lee Family) เจ้าของอาณาจักร Samsung

ตระกูลอี คือแชโบลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในเกาหลีใต้ ก่อตั้งโดย อีบยองชอล เมื่อปี 1938 จากธุรกิจค้าขายขนาดเล็ก ก่อนขยายจนกลายเป็น Samsung Group กลุ่มธุรกิจที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ

ธุรกิจในเครือครอบคลุมตั้งแต่ Samsung Electronics ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนและเซมิคอนดักเตอร์รายใหญ่ของโลก ไปจนถึงธุรกิจประกันชีวิต, ก่อสร้าง, การลงทุน และเทคโนโลยีขั้นสูง

Samsung Electronics เพียงบริษัทเดียวมีมูลค่าตลาดหลายแสนล้านดอลลาร์ และมีสัดส่วนสำคัญต่อการส่งออกของเกาหลีใต้ ทำให้หลายฝ่ายมองว่า หาก Samsung สะดุด เศรษฐกิจเกาหลีใต้ก็อาจได้รับผลกระทบตามไปด้วย

2. ตระกูลชอง (Chung Family) เจ้าของ Hyundai และ Kia

ตระกูลชองก่อตั้ง Hyundai จากธุรกิจก่อสร้าง ก่อนขยายสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ จนกลายเป็นหนึ่งในผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ที่สุดของโลก

ปัจจุบัน Hyundai Motor Group เป็นเจ้าของทั้ง Hyundai และ Kia ซึ่งมียอดขายรวมติดอันดับต้นๆของโลก นอกจากนี้ยังมีธุรกิจด้านต่อเรือ, โลจิสติกส์, เครื่องจักรกลหนัก และโครงสร้างพื้นฐานอีกจำนวนมาก

อิทธิพลของ Hyundai มีมากจนถูกมองว่าเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของความสำเร็จทางอุตสาหกรรมของเกาหลีใต้ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา

3. ตระกูลชเว (Chey Family) เจ้าของ SK Group

SK Group อาจไม่เป็นที่รู้จักในหมู่ผู้บริโภคทั่วไปเท่า Samsung หรือ Hyundai แต่ถือเป็นหนึ่งในกลุ่มธุรกิจที่สำคัญที่สุดของประเทศ

ธุรกิจหลักของ SK ครอบคลุมพลังงาน, ปิโตรเคมี, โทรคมนาคม และเซมิคอนดักเตอร์ โดยมี SK Telecom ผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือรายใหญ่ของเกาหลีใต้ และ SK Hynix หนึ่งในผู้ผลิตชิปหน่วยความจำรายใหญ่ที่สุดของโลก

ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์และศูนย์ข้อมูลเติบโตอย่างรวดเร็ว SK Hynix กลายเป็นบริษัทที่ได้รับความสนใจอย่างมาก เนื่องจากเป็นผู้ผลิตชิปหน่วยความจำที่บริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกต้องการ

4. ตระกูลคู (Koo Family) เจ้าของ LG Group

LG Group เป็นอีกหนึ่งแชโบลเก่าแก่ของเกาหลีใต้ มีจุดเริ่มต้นจากธุรกิจเคมีภัณฑ์ ก่อนขยายสู่เครื่องใช้ไฟฟ้าและเทคโนโลยี

ปัจจุบัน LG มีธุรกิจครอบคลุมโทรทัศน์ เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน, จอภาพ, แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า และวัสดุเคมีขั้นสูง

แม้ธุรกิจสมาร์ตโฟนของ LG จะยุติลงไปแล้ว แต่บริษัทในเครืออย่าง LG Energy Solution ยังคงเป็นหนึ่งในผู้ผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้ารายสำคัญของโลก และเป็นคู่ค้าของค่ายรถยนต์ชั้นนำหลายแห่ง

5. ตระกูลชิน (Shin Family) เจ้าของ Lotte Group

แตกต่างจากแชโบลรายอื่นที่เน้นอุตสาหกรรมหนัก Lotte Group เติบโตจากธุรกิจอาหารและค้าปลีก ก่อนขยายสู่อสังหาริมทรัพย์, โรงแรม, ห้างสรรพสินค้า, สวนสนุก และธุรกิจบริการ

ปัจจุบัน Lotte เป็นหนึ่งในกลุ่มค้าปลีกที่ใหญ่ที่สุดของเกาหลีใต้ มีทั้งห้างสรรพสินค้า, ซูเปอร์มาร์เก็ต, โรงแรม, โรงภาพยนตร์ และสวนสนุก Lotte World ที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดังของกรุงโซล

สำหรับชาวเกาหลีจำนวนมาก แบรนด์ Lotte ถือเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ไม่ต่างจากที่ผู้คนในหลายประเทศคุ้นเคยกับเครือธุรกิจค้าปลีกขนาดใหญ่ของตนเอง

แชโบลยิ่งใหญ่ขนาดไหนในเกาหลีใต้?

อิทธิพลของแชโบลในเกาหลีใต้นั้นมีขนาดมหาศาล โดยกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่เหล่านี้มีบทบาททั้งในด้านการจ้างงาน, การส่งออก, การลงทุนด้านเทคโนโลยี และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

หลายการศึกษาพบว่า รายได้รวมของกลุ่มแชโบลขนาดใหญ่คิดเป็น 70% ถึง 80% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ของเกาหลีใต้ ทำให้บริษัทเหล่านี้มีอิทธิพลต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

อย่างไรก็ตาม ความยิ่งใหญ่ของแชโบลก็นำมาซึ่งข้อถกเถียงเกี่ยวกับการผูกขาดทางธุรกิจ, การสืบทอดอำนาจภายในครอบครัว และอิทธิพลทางการเมือง ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมเกาหลีใต้ถกเถียงกันมาอย่างต่อเนื่องหลายทศวรรษ

แม้จะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์อยู่เสมอ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า 5 ตระกูลแชโบล ได้แก่ อี, ชอง, ชเว, คู และ ชิน คือกลุ่มตระกูลที่มีบทบาทสำคัญต่อการเติบโตของเกาหลีใต้ และเป็นผู้อยู่เบื้องหลังแบรนด์ระดับโลกที่ผู้คนนับพันล้านคนใช้งานอยู่ทุกวัน