เช็กลิสต์ 40 อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำในไทย งานสงวนสำหรับคนไทยเท่านั้น

เช็กลิสต์ 40 อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำในประเทศไทย งานสงวนสำหรับคนไทยเท่านั้น คนต่างชาติทำแล้วผิดกฎหมาย

40 อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำ เป็นเรื่องที่นายจ้างและแรงงานต่างด้าวควรรู้ให้ชัด เพราะกฎหมายไทยมีการกำหนดงานบางประเภทไว้เป็นงานสงวน หรือให้ทำได้เฉพาะภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด หากฝ่าฝืนอาจมีความผิดทั้งฝ่ายนายจ้างและแรงงานต่างด้าว

ตามประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ ซึ่งอยู่ภายใต้พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดงานไว้ทั้งหมด 40 งาน แบ่งเป็น 4 บัญชี ได้แก่ งานที่ห้ามทำเด็ดขาด 27 งาน และงานที่ทำได้ภายใต้เงื่อนไขอีก 13 งาน

บัญชีที่ 1 อาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำเด็ดขาด 27 อาชีพ

บัญชีแรกเป็นกลุ่มอาชีพที่กฎหมายกำหนดให้เป็นงานสงวนสำหรับคนไทยโดยเด็ดขาด คนต่างด้าวไม่สามารถทำได้ หากตรวจพบถือว่าฝ่าฝืนกฎหมาย โดยมีทั้งหมด 27 อาชีพ ดังนี้

• งานแกะสลักไม้
• งานขับขี่ยานยนต์ ยกเว้นงานขับรถยก หรือ Forklift
• งานขายทอดตลาด
• งานเจียระไนเพชรหรือพลอย
• งานตัดผม งานดัดผม หรืองานเสริมสวย
• งานทอผ้าด้วยมือ
• งานทอเสื่อ หรืองานทำเครื่องใช้ด้วยกก หวาย ฟาง ไม้ไผ่ ขนไก่ หรือเส้นใย
• งานทำกระดาษสาด้วยมือ
• งานทำเครื่องเขิน
• งานทำเครื่องดนตรีไทย
• งานทำเครื่องถม
• งานทำเครื่องทอง เครื่องเงิน หรือเครื่องนาก
• งานทำเครื่องลงหิน
• งานทำตุ๊กตาไทย
• งานทำบาตร
• งานทำผลิตภัณฑ์จากผ้าไหมด้วยมือ
• งานทำพระพุทธรูป
• งานทำร่มด้วยกระดาษหรือผ้า
• งานนายหน้า หรืองานตัวแทน ยกเว้นงานนายหน้าหรือตัวแทนในธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ
• งานนวดไทย
• งานมวนบุหรี่ด้วยมือ
• งานมัคคุเทศก์ หรืองานจัดนำเที่ยว
• งานเร่ขายสินค้า
• งานเรียงตัวพิมพ์อักษรไทยด้วยมือ
• งานสาวและบิดเกลียวไหมด้วยมือ
• งานเสมียนพนักงาน หรืองานเลขานุการ
• งานให้บริการทางกฎหมายหรืออรรถคดี

บัญชีที่ 2 อาชีพที่ทำได้เฉพาะคนต่างด้าวจากประเทศที่มีข้อตกลงกับไทย

บัญชีที่ 2 เป็นกลุ่มวิชาชีพที่คนต่างด้าวสามารถทำได้เฉพาะกรณีที่มาจากประเทศที่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกับไทย หรือมีความผูกพันตามบทบัญญัติของกฎหมาย โดยมีทั้งหมด 3 อาชีพ

• วิชาชีพบัญชี
• วิชาชีพสถาปัตยกรรม
• วิชาชีพวิศวกรรม

บัญชีที่ 3 งานฝีมือหรือกึ่งฝีมือ ทำได้เฉพาะกรณีมีนายจ้าง

บัญชีนี้เป็นกลุ่มงานฝีมือหรือกึ่งฝีมือที่คนต่างด้าวทำได้ แต่ต้องเป็นกรณีที่มีนายจ้างตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด มีทั้งหมด 8 อาชีพ

• งานกสิกรรม งานเลี้ยงสัตว์ งานป่าไม้ หรืองานประมง
• งานช่างก่ออิฐ งานช่างไม้ หรืองานก่อสร้างอาคาร
• งานทำที่นอน
• งานทำรองเท้า
• งานทำหมวก
• งานประดิษฐ์เครื่องแต่งกาย
• งานปั้นเครื่องดินเผา
• งานทำมีด

บัญชีที่ 4 งานที่ทำได้เฉพาะมีนายจ้าง และเข้ามาทำงานตาม MOU

บัญชีสุดท้ายเป็นงานที่คนต่างด้าวสามารถทำได้เฉพาะกรณีมีนายจ้าง และได้รับอนุญาตให้เข้ามาในราชอาณาจักรตามกฎหมายคนเข้าเมือง ภายใต้บันทึกข้อตกลงหรือบันทึกความเข้าใจที่รัฐบาลไทยทำไว้กับรัฐบาลต่างประเทศ หรือ MOU โดยมี 2 อาชีพ

• งานกรรมกร
• งานขายของหน้าร้าน

ข้อควรรู้เรื่องการผ่อนผันแรงงานต่างด้าว

สำหรับแรงงานต่างด้าวบางกลุ่ม อาจมีมติคณะรัฐมนตรีหรือมาตรการผ่อนผันเป็นกรณีพิเศษ เช่น แรงงานจากประเทศที่มีการจัดระบบตามนโยบายรัฐ อย่างไรก็ตาม การทำงานยังต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด และต้องมีใบอนุญาตทำงานถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ใช่การทำงานได้โดยอิสระทุกกรณี

ดังนั้น นายจ้างควรตรวจสอบสถานะของแรงงาน ประเภทงานที่จ้าง และเงื่อนไขในใบอนุญาตทำงานให้ตรงกันเสมอ เพราะแม้บางอาชีพจะอยู่ในกลุ่มที่ทำได้ แต่หากทำผิดเงื่อนไข เช่น ไม่มีนายจ้าง ไม่มีใบอนุญาต หรือไม่ได้เข้ามาตามช่องทางที่กฎหมายกำหนด ก็อาจเข้าข่ายผิดกฎหมายได้

บทลงโทษ หากจ้างแรงงานต่างด้าวทำงานผิดกฎหมาย

กรณีนายจ้างจ้างคนต่างด้าวทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือให้ทำงานผิดจากที่ได้รับอนุญาต อาจมีโทษปรับตามกฎหมายแรงงานต่างด้าว ส่วนแรงงานต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำอาชีพต้องห้าม ก็อาจถูกปรับและถูกดำเนินการตามกฎหมายคนเข้าเมือง

ประเด็นสำคัญคือ ความผิดไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับแรงงานต่างด้าวเท่านั้น แต่นายจ้างก็มีความเสี่ยงถูกดำเนินคดีด้วยเช่นกัน ก่อนรับคนต่างด้าวเข้าทำงาน จึงควรตรวจสอบประเภทงาน ใบอนุญาตทำงาน และเงื่อนไขทางกฎหมายให้ครบถ้วน