เจอทุกวัน! รถพ่วง-บรรทุก-ตู้ทึบ วิ่งเลนขวาได้ไหม เปิดกฎหมายชัดๆ สรุปใครผิด-ใครถูก

รถบรรทุกวิ่งเลนขวาได้ไหม? เปิดกฎหมายชัด ๆ รถพ่วง รถตู้ทึบ รถส่งของ ใช้เลนไหนถึงไม่ผิด

คำถามว่า รถบรรทุกวิ่งเลนขวาได้ไหม เป็นเรื่องที่ผู้ใช้ถนนหลายคนสงสัย โดยเฉพาะเวลาพบรถบรรทุก รถพ่วง หรือรถตู้ทึบขับอยู่เลนขวาสุดเป็นระยะเวลานาน ตามหลักกฎหมายจราจรไทย รถบรรทุก รถพ่วง รวมถึงรถที่จดทะเบียนประเภทบรรทุกส่วนใหญ่ควรใช้ช่องเดินรถด้านซ้ายสุดเป็นหลัก ไม่ควรวิ่งในลักษณะที่อาจกีดขวางการจราจรในเลนขวา เว้นแต่มีเหตุจำเป็นตามที่กฎหมายกำหนด เช่น แซงรถคันหน้า หลีกสิ่งกีดขวาง หรือเตรียมเลี้ยวขวา

สรุปสั้น ๆ รถบรรทุก รถพ่วง รถส่งของ วิ่งเลนขวาได้ไหม?

คำตอบคือ โดยทั่วไปไม่ควรวิ่งเลนขวาเป็นเลนหลัก โดยเฉพาะรถบรรทุก รถพ่วง รถบรรทุกคนโดยสาร หรือรถที่มีข้อจำกัดด้านความเร็วหรือใช้ระยะเบรกมากกว่ารถทั่วไป เพราะกฎหมายกำหนดให้ขับในช่องเดินรถด้านซ้ายสุด หรือใกล้ช่องเดินรถประจำทางแล้วแต่กรณี หากถนนนั้นแบ่งช่องเดินรถในทิศทางเดียวกันตั้งแต่ 2 ช่องขึ้นไป

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่ารถบรรทุกจะเข้าเลนขวาไม่ได้เลย เพราะยังมีกรณีที่สามารถใช้ช่องทางขวาได้ชั่วคราว เช่น เพื่อแซงรถคันหน้า เมื่อมีสิ่งกีดขวางในช่องซ้าย หรือต้องเปลี่ยนช่องทางให้ถูกต้องก่อนถึงทางร่วมทางแยก แต่หลังจากพ้นเหตุจำเป็นแล้ว ควรกลับเข้าเลนซ้ายเพื่อไม่ให้เกิดการกีดขวางการจราจร

กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร?

ตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 34 ระบุหลักสำคัญว่า หากทางเดินรถแบ่งช่องเดินรถในทิศทางเดียวกันไว้ตั้งแต่ 2 ช่องขึ้นไป ผู้ขับขี่ต้องขับรถในช่องซ้ายสุด หรือใกล้กับช่องเดินรถประจำทาง เว้นแต่มีเหตุจำเป็นบางกรณี เช่น ช่องซ้ายมีสิ่งกีดขวาง ต้องเข้าช่องทางก่อนถึงทางแยก หรือต้องการแซงรถคันอื่น

นอกจากนี้ มาตรา 35 ยังระบุเพิ่มเติมว่า รถที่มีความเร็วช้าหรือช้ากว่ารถคันอื่น ต้องขับให้ใกล้ขอบทางเดินรถด้านซ้ายเท่าที่ทำได้ และสำหรับรถบรรทุก รถบรรทุกคนโดยสาร ในถนนที่มีช่องเดินรถตั้งแต่ 2 ช่องขึ้นไป ต้องขับในช่องเดินรถด้านซ้ายสุดเป็นหลัก

ตารางเปรียบเทียบ รถประเภทไหนควรใช้เลนไหน?

ประเภทรถ	ควรใช้เลนไหนเป็นหลัก	ใช้เลนขวาได้เมื่อไหร่	ข้อควรระวัง
รถบรรทุกขนาดใหญ่	เลนซ้ายสุด	แซง หลีกสิ่งกีดขวาง หรือเตรียมเลี้ยวขวา	ไม่ควรวิ่งในเลนขวาต่อเนื่อง เพราะอาจเข้าข่ายกีดขวางการจราจร
รถพ่วง / รถกึ่งพ่วง	เลนซ้ายสุด	ใช้ได้ชั่วคราวเมื่อจำเป็น	ต้องระวังระยะเบรก มุมอับสายตา และการเปลี่ยนเลน
รถตู้ทึบส่งของ / รถขนส่งสินค้า	เลนซ้ายสุด หรือเลนที่ป้ายจราจรกำหนด	แซงหรือเข้าช่องทางตามสภาพจราจร	ต้องตรวจสอบประเภทการจดทะเบียนรถ หากจดทะเบียนเป็นรถบรรทุก ต้องยึดหลักเดียวกับรถใหญ่
รถกระบะตู้ทึบขนาดเล็ก	เลนซ้ายหรือเลนปกติตามสภาพถนน	ใช้เลนขวาได้ตามหลักแซงหรือวิ่งเร็วกว่าเลนซ้าย	ต้องดูประเภทจดทะเบียน น้ำหนักรถ และข้อบังคับพื้นที่ประกอบ
รถยนต์ส่วนบุคคลทั่วไป	เลนซ้ายเป็นหลัก หากไม่แซง	ใช้เลนขวาเพื่อแซงหรือเมื่อขับเร็วกว่าเลนซ้าย	ไม่ควรขับขี่ในลักษณะกีดขวางรถอื่นที่ความเร็วสูงกว่า

*ทั้งนี้ การใช้ช่องทางเดินรถของรถตู้ทึบขึ้นอยู่กับประเภทการจดทะเบียนรถและป้ายกำหนดในแต่ละพื้นที่ร่วมด้วย

กรณีไหนที่รถบรรทุกเข้าเลนขวาได้?

รถบรรทุกสามารถเข้าเลนขวาได้ในบางสถานการณ์ที่มีเหตุจำเป็น เช่น ต้องแซงรถคันหน้าที่ช้ากว่า มีสิ่งกีดขวางหรือการปิดการจราจรในเลนซ้าย ต้องเปลี่ยนช่องทางให้ถูกต้องก่อนถึงทางร่วมทางแยก หรือเตรียมเลี้ยวขวาในระยะที่เหมาะสม กรณีเหล่านี้ถือเป็นการใช้เลนขวาชั่วคราว ไม่ใช่การวิ่งในเลนขวาตลอดเส้นทาง

หากเป็นถนนที่มีป้ายจราจรกำหนดช่องทางเฉพาะสำหรับรถบรรทุก ผู้ขับขี่ต้องปฏิบัติตามป้ายนั้นเป็นหลัก เพราะบางเส้นทางอาจมีข้อบังคับเฉพาะตามสภาพถนน ปริมาณรถ หรือมาตรการจัดการจราจรของเจ้าหน้าที่ในแต่ละพื้นที่

ทำไมรถบรรทุกไม่ควรใช้เลนขวาต่อเนื่อง?

เหตุผลสำคัญคือ รถบรรทุกและรถพ่วงมีขนาดใหญ่ น้ำหนักมาก และใช้ระยะเบรกมากกว่ารถเล็ก หากวิ่งในเลนขวาเป็นเวลานานอาจทำให้รถที่ใช้ความเร็วสูงกว่าต้องแซงซ้าย ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ โดยเฉพาะบนถนนทางหลวงหรือถนนหลายช่องทางที่รถใช้ความเร็วต่างกันมาก

อีกประเด็นคือ เลนขวามักถูกใช้เป็นช่องทางสำหรับแซงหรือรถที่เคลื่อนตัวเร็วกว่าช่องซ้าย หากใช้ช่องทางไม่ถูกต้อง หรือขับรถกีดขวางการจราจรโดยไม่มีเหตุจำเป็น อาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายจราจร ซึ่งมีโทษปรับตามที่กฎหมายกำหนด และอาจถูกเจ้าหน้าที่เรียกตรวจหรือดำเนินการตามขั้นตอนได้

แล้วรถตู้ทึบต้องดูอย่างไร?

คำว่า “รถตู้ทึบ” ต้องดูให้ชัดว่าเป็นรถประเภทใด หากเป็นรถบรรทุกตู้ทึบขนาดใหญ่หรือรถขนส่งสินค้า ย่อมเข้าหลักเดียวกับรถบรรทุก คือควรใช้เลนซ้ายสุดเป็นหลัก แต่หากเป็นรถกระบะตู้ทึบขนาดเล็ก ต้องพิจารณาตามประเภทการจดทะเบียน น้ำหนักรถ และลักษณะการใช้งานร่วมด้วย

แม้ตัวบทกฎหมายตามมาตรา 35 จะมีข้อยกเว้นเกี่ยวกับน้ำหนักรถบางประเภท เช่น รถยนต์บรรทุกส่วนบุคคลที่มีน้ำหนักไม่เกิน 1,600 กิโลกรัม แต่ในทางปฏิบัติ การใช้ช่องทางเดินรถหน้างานยังขึ้นอยู่กับประเภทการจดทะเบียนรถ ป้ายสัญลักษณ์จราจร และข้อบังคับของเจ้าพนักงานจราจรในแต่ละพื้นที่ร่วมด้วย ดังนั้น ผู้ขับรถขนส่งตู้ทึบจึงควรตรวจสอบประเภททะเบียนรถ และปฏิบัติตามป้ายกำหนดช่องทางในแต่ละพื้นที่อย่างเคร่งครัด

สรุป รถบรรทุกวิ่งเลนขวาได้ไหม?

โดยสรุป รถบรรทุกวิ่งเลนขวา ได้เฉพาะเมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น แซง หลีกสิ่งกีดขวาง เตรียมเลี้ยวขวา หรือปฏิบัติตามช่องทางที่ป้ายจราจรกำหนด แต่ไม่ควรวิ่งในเลนขวาเป็นระยะเวลานานโดยไม่มีเหตุอันควร การใช้เลนให้ถูกต้องไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงอุบัติเหตุ แต่ยังช่วยให้การจราจรไหลลื่นและปลอดภัยสำหรับผู้ใช้ถนนทุกคน

• "ระยะเปิดไฟเลี้ยว" กฎหมายกำหนดกี่เมตร? เปลี่ยนเลน-กลับรถ ไม่เป็นฝ่ายผิด!! : เช็กข่าวชัวร์
• เก๋งฝ่าไฟแดง 6 แยกรวด ตร.สกัดสั่งหยุด แต่เห็น "เหตุการณ์ในรถ" รีบเปิดทางช่วยเหลือ!

 

1. พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฐานข้อมูลกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา)
2. คู่มือความปลอดภัยและกฎระเบียบการขนส่ง จาก กรมการขนส่งทางบก
3. ข้อมูลอ้างอิงเพิ่มเติมจาก พิธานพาณิชย์ โตโยต้า