ชาดำไม่ควรดื่มคู่กับอะไร? อาหาร 1 ประเภท ห้ามกินพร้อมชา เสี่ยงกระทบสุขภาพ

ชาดำไม่ควรดื่มคู่กับอะไร? อาหาร 1 ประเภท ที่ไม่ควรกินพร้อมชาดำ เว้นระยะห่าง 1-2 ชม. หลีกเลี่ยงผลกระทบสุขภาพ

หลายคนชื่นชอบการดื่ม "ชาดำ" ที่มีรสชาติกลมกล่อมและกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ แถมยังนิยมดื่มคู่กับอาหารมื้ออร่อย แต่ “เวย์น” (Wayne) ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารได้ออกมาเตือนว่า ชาดำอาจส่งผลกระทบทำให้อัตราการดูดซึมธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีม (Non-heme iron) ลดลงมากกว่า 60% โดยกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือ อาหารที่มีธาตุเหล็กจากพืช เช่น ปวยเล้ง (ผักโขม) และเต้าหู้ จึงแนะนำให้กลุ่มเสี่ยง 5 กลุ่ม ควรเว้นระยะเวลาอย่างน้อย 1-2 ชั่วโมงหลังทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง ก่อนที่จะดื่มชา

เจาะลึกกลไก: "กรดแทนนิน" ตัวการขัดขวางการดูดซึมเหล็ก

เวย์นระบุในเว็บไซต์ "วิถีเกษตรและอาหารของเวย์น" (Wayne's Food and Agriculture Life) ว่า ในชาดำมีสารประกอบที่เรียกว่า "แทนนิน" (Tannins) ซึ่งเป็นหนึ่งในสารกลุ่มโพลีฟีนอลหลักของใบชา และเป็นที่มาของรสฝาดในน้ำชา

เมื่อแทนนินเข้าสู่ระบบทางเดินอาหาร มันจะไปจับตัวกับไอออนของธาตุเหล็กอิสระ จนกลายเป็น สารประกอบเชิงซ้อนเหล็ก-แทนนินที่ไม่ละลายน้ำ ซึ่งโปรตีนขนส่งธาตุเหล็กบริเวณเซลล์บุผิวเยื่อบุลำไส้เล็กจะไม่สามารถตรวจจับหรือดูดซึมสารนี้ได้ สุดท้ายธาตุเหล็กเหล่านั้นจึงถูกขับออกจากร่างกายทางอุจจาระโดยตรง

ผลวิจัยชี้: ธาตุเหล็กจากพืช ได้รับผลกระทบหนักที่สุด

เวย์นได้อ้างอิงงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of Nutrition ซึ่งระบุว่า การดื่มชาดำร่วมกับมื้ออาหารที่มีธาตุเหล็ก จะทำให้税อัตราการดูดซึมธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีมลดลงมากกว่า 60%

• ผลกระทบสูง (ธาตุเหล็กจากพืช): อาหารอย่างปวยเล้ง นัตโตะ เต้าหู้ และสาหร่ายฮิจิกิ เดิมทีมีอัตราการดูดซึมธาตุเหล็กต่ำอยู่แล้ว พอมาเจอกับกรดแทนนิน ประสิทธิภาพการดูดซึมยิ่งแย่ลงไปอีก

• ผลกระทบน้อย (ธาตุเหล็กจากสัตว์): อาหารประเภทเนื้อวัว หรือตับหมู จะได้รับผลกระทบและการรบกวนจากแทนนินค่อนข้างน้อยกว่า

สรุป: การดื่มชาดำควบคู่กับอาหารที่มีธาตุเหล็กจากพืช จะส่งผลเสียต่อการดูดซึมธาตุเหล็กอย่างมาก

5 กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

เวย์นเตือนว่า บุคคล 5 กลุ่มต่อไปนี้ ควรใส่ใจเรื่องผลกระทบของแทนนินที่มีต่อการดูดซึมธาตุเหล็กให้มากขึ้น:

1. ผู้หญิงที่อยู่ในช่วงมีประจำเดือน

2. หญิงตั้งครรภ์

3. เด็กและวัยรุ่นในวัยเจริญเติบโต

4. ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก

5. ผู้ที่ทานมังสวิรัติบริสุทธิ์ (Vegan) หรือมังสวิรัติเต็มรูปแบบ

เคล็ดลับสำหรับคนชอบดื่มชา

หากคุณเป็นกลุ่มคนที่จำเป็นต้องเสริมธาตุเหล็ก แต่ยังอยากดื่มชา สามารถปรับพฤติกรรมได้ดังนี้ครับ:

• ปรับเวลาดื่ม: ควรเลื่อนเวลาดื่มชาดำไปเป็น 2 ชั่วโมงก่อนหรือหลังมื้ออาหารที่มีธาตุเหล็กสูง

• ข้อควรระวังในการทานยาเสริมเหล็ก: เวลาทานยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก ให้ทานคู่กับน้ำเปล่าหรือน้ำส้ม (วิตามินซีช่วยให้ดูดซึมดีขึ้น) หลีกเลี่ยงการใช้น้ำชาในการกลืนยา

• เลือกจับคู่อาหารให้ถูก: ถ้าติดนิสัยชอบดื่มชาระหว่างมื้ออาหารจริงๆ แนะนำให้เลือกทานอาหารที่มีธาตุเหล็กจากสัตว์เป็นหลัก เพราะจะโดนขัดขวางการดูดซึมน้อยกว่า