ไวรัสฮันตา คืออะไร? เปิดอาการ-วิธีติดต่อ ล่าสุด กรมควบคุมโรคตอบแล้ว ไทยเสี่ยงไหม?

ไวรัสฮันตาคืออะไร? เปิดอาการ-วิธีติดต่อ โรคระบาดจากหนู ที่ทั่วโลกกำลังจับตา กรมควบคุมโรค เผย ไทยเสี่ยงไหม 

จากกรณีองค์การอนามัยโลก (WHO) เปิดเผยการพบเชื้อ “ไวรัสฮันตา” บนเรือสำราญ MV Hondius ซึ่งกำลังเดินทางจากประเทศอาร์เจนตินาไปยังประเทศเคปเวิร์ด พร้อมรายงานว่ามีผู้ติดเชื้อและเสียชีวิตอย่างน้อย 3 ราย ทำให้หลายประเทศเริ่มจับตาสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

ขณะที่ประเทศไทย กรมควบคุมโรคยืนยันว่า ยังไม่พบผู้ติดเชื้อหรือผู้ป่วยภายในประเทศ แต่ได้ยกระดับระบบเฝ้าระวังโรค โดยเฉพาะการคัดกรองผู้เดินทางจากต่างประเทศ และติดตามความเสี่ยงโรคจากสัตว์สู่คนอย่างต่อเนื่อง

ไวรัสฮันตา คืออะไร?

ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค และ BDMS Health Research Center ระบุว่า “ไวรัสฮันตา” (Hantavirus) เป็นเชื้อไวรัสที่พบในสัตว์ฟันแทะ โดยเฉพาะหนู แม้ตัวหนูเองจะไม่แสดงอาการป่วย แต่สามารถแพร่เชื้อสู่คนได้

เชื้อชนิดนี้สามารถก่อโรคได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของไวรัส เช่น โรคระบบทางเดินหายใจรุนแรง หรือโรคไข้เลือดออกที่มีภาวะไตวายร่วมด้วย ซึ่งบางกรณีอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต

อาการของไวรัสฮันตา สังเกตอย่างไร?

อาการระยะแรกของผู้ติดเชื้อมักคล้ายไข้หวัดทั่วไป ทำให้หลายคนอาจไม่ทันสังเกต โดยอาการที่พบได้ ได้แก่

• มีไข้ หนาวสั่น
• ปวดกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย
• ปวดศีรษะ
• คลื่นไส้ อาเจียน

อย่างไรก็ตาม ในบางรายอาการอาจลุกลามจนเกิดภาวะรุนแรง เช่น ปอดบวมน้ำ หายใจลำบาก หรือภาวะไตวาย ซึ่งมีรายงานพบในหลายประเทศ ทั้งเกาหลี จีน รัสเซีย และบางพื้นที่ในทวีปอเมริกาเหนือ

ไวรัสฮันตาติดต่ออย่างไร?

จุดสำคัญที่หลายคนกังวล คือการแพร่เชื้อระหว่างคนสู่คน ซึ่งข้อมูลปัจจุบันระบุว่า ไวรัสฮันตาไม่ได้ติดต่อจากคนสู่คนเป็นหลัก แต่ส่วนใหญ่ติดจากการสัมผัสสารคัดหลั่งของสัตว์ฟันแทะ

เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่าน

• การสูดดมฝุ่นที่ปนเปื้อนปัสสาวะหรืออุจจาระของหนู
• การสัมผัสน้ำลายหรือสารคัดหลั่งผ่านบาดแผล
• การทำความสะอาดพื้นที่อับหรือร้างที่มีหนูอาศัยอยู่

จึงมักพบความเสี่ยงในพื้นที่ที่มีหนูจำนวนมาก หรือสถานที่ปิดที่ไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน

รุนแรงแค่ไหน? ทำไมทั่วโลกจับตา

แม้โรคนี้จะไม่ได้แพร่กระจายง่ายเหมือนไวรัสทางเดินหายใจบางชนิด แต่ความน่ากังวลคือ ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการทรุดเร็ว และเสียชีวิตได้ภายในระยะเวลาไม่นาน โดยเฉพาะกรณีที่เกิดภาวะปอดอักเสบรุนแรง

องค์การอนามัยโลกจึงยังติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด หลังพบการติดเชื้อบนเรือสำราญในต่างประเทศ

วิธีป้องกันไวรัสฮันตา

แม้ปัจจุบันไทยยังไม่พบผู้ติดเชื้อ แต่กรมควบคุมโรคแนะนำให้ประชาชนป้องกันตนเอง โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งจากหนู

• รักษาความสะอาดบ้านและที่พักอาศัย
• กำจัดแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของหนู
• สวมหน้ากากและถุงมือเมื่อต้องทำความสะอาดพื้นที่เสี่ยง
• หลีกเลี่ยงการกวาดฝุ่นแห้งในพื้นที่ที่อาจมีมูลหนู
• ล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัสสิ่งสกปรก

ไทยยังไม่พบผู้ติดเชื้อ แต่ยังเฝ้าระวังเข้ม

ด้าน นพ.วิชาญ บุญกิติกร ผู้อำนวยการกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ยืนยันว่า ขณะนี้ประเทศไทยยังไม่พบผู้ป่วยไวรัสฮันตา และระบบเฝ้าระวังโรคยังทำงานอย่างต่อเนื่อง โดยร่วมมือกับหลายหน่วยงานในการติดตามความเสี่ยงจากสัตว์สู่คน

ขณะเดียวกัน ด่านคัดกรองระหว่างประเทศยังถือเป็นมาตรการสำคัญ เพื่อป้องกันการนำเชื้อเข้าประเทศ

สรุป

ไวรัสฮันตาอาจไม่ใช่โรคที่ติดต่อกันง่ายเหมือนไข้หวัดหรือโควิด-19 แต่เป็นโรคที่มีความรุนแรงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ โดยเฉพาะเมื่อได้รับเชื้อจากสารคัดหลั่งของหนูโดยไม่รู้ตัว

สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาความสะอาด หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง และติดตามข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

แหล่งอ้างอิง

1. กรมควบคุมโรค: ข้อมูลโรคไวรัสฮันตา
2. World Health Organization: Hantavirus information
3. BDMS Health Research Center: ข้อมูลไวรัสฮันตาและการป้องกัน