"สงกรานต์" เป็นคำในภาษากัมพูชาที่ไทยนำไปใช้ จริงหรือไม่? : เช็กข่าวชัวร์

ในโลกออนไลน์มีการแชร์ข้อมูลและถกเถียงกันอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับที่มาของคำว่า "สงกรานต์"

โดยมีข้อกล่าวอ้างว่าคำนี้เป็นภาษาเขมรหรือภาษากัมพูชา และประเทศไทยเป็นฝ่ายนำคำดังกล่าวไปใช้จนเกิดความเข้าใจผิดในเชิงวัฒนธรรม กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ทำการตรวจสอบข้อมูลเพื่อป้องกันการสับสนจาก ข่าวปลอม (Fake News) ที่กำลังแพร่กระจายอยู่ในขณะนี้

ข้อมูล ณ วันที่ 21 เมษายน 2569 ยืนยันว่าการตีความเรื่องเจ้าของภาษานั้นมีความคลาดเคลื่อนอย่างมาก

คำถาม

มีข้อกล่าวอ้างว่าคำว่า "สงกรานต์" เป็นภาษากัมพูชา และไทยนำของเขามาใช้ จริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบข้อมูลร่วมกับหลักนิรุกติศาสตร์ (วิชาว่าด้วยที่มาของคำ) และหลักฐานทางประวัติศาสตร์ พบข้อเท็จจริงดังนี้:

• รากศัพท์ที่แท้จริง: คำว่า "สงกรานต์" มาจากภาษาสันสกฤตว่า "สํกรานฺติ" (Sankranti) แปลว่า การย่างกราย หรือ การเคลื่อนย้าย ซึ่งหมายถึงดวงอาทิตย์เคลื่อนจากราศีหนึ่งไปสู่อีกราศีหนึ่ง ไม่ใช่คำที่มีต้นกำเนิดมาจากภาษากัมพูชาหรือภาษาไทยโดยตรง

• มรดกวัฒนธรรมร่วม: ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งไทย กัมพูชา ลาว และเมียนมา ต่างได้รับอิทธิพลจากอารยธรรมอินเดียเหมือนกัน จึงมีการใช้คำยืมจากภาษาสันสกฤตนี้ในเชิงพิธีกรรมและชื่อเทศกาลมาอย่างยาวนาน

• การเรียกชื่อที่แตกต่าง: * ไทย: ใช้คำว่า "สงกรานต์" เป็นชื่อหลักของเทศกาลปีใหม่

  • กัมพูชา: มักเรียกเทศกาลปีใหม่ของตนว่า "โจล ชนัม ทเมย" (Chaul Chnam Thmey) ซึ่งเป็นภาษาเขมรแท้ที่แปลว่า "เข้าปีใหม่" ส่วนคำว่า "สงกรานต์" (ในกัมพูชาสะกดว่า Sangkran) จะใช้เรียกเฉพาะวันแรกของเทศกาล หรือใช้ในเชิงโหราศาสตร์เท่านั้น

กองบรรณาธิการขอเน้นย้ำว่า การกล่าวอ้างว่าชาติใดชาติหนึ่งเป็นเจ้าของคำนี้เพียงผู้เดียวจึงไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ และกรณีที่มีการแอบอ้างชื่อ Sanook.com เพื่อเผยแพร่ข้อมูลในเชิงสร้างความขัดแย้งนั้น ฝ่ายกฎหมายกำลังดำเนินการตรวจสอบแหล่งที่มาเพื่อดำเนินคดีต่อไป

ข้อเท็จจริง

ข่าวนี้เป็นข่าวปลอมและบิดเบือน คำว่า "สงกรานต์" ไม่ใช่ภาษากัมพูชาที่ไทยนำมาใช้ แต่เป็นคำยืมจากภาษาสันสกฤตที่ทั้งสองประเทศ (และประเทศเพื่อนบ้านอื่น ๆ) ใช้ร่วมกันในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมจากรากเหง้าเดียวกัน