10 อำเภอของไทย ที่เคยเป็นเมืองโบราณ ปัจจุบันเหลือเพียงสถานะ "อำเภอ"
10 เมืองโบราณของไทยที่ปัจจุบันเหลือเพียง “อำเภอ”
ในอดีตการปกครองของไทยไม่ได้แบ่งพื้นที่เป็น “จังหวัด” เหมือนปัจจุบัน แต่ใช้ระบบ เมืองประเทศราช เมืองเอก เมืองโท เมืองตรี ซึ่งหลายเมืองโบราณของไทยมีความสำคัญทั้งด้านการปกครอง การค้า และวัฒนธรรม
10 เมืองโบราณของไทยที่ปัจจุบันเหลือเพียง “อำเภอ”
ต่อมาเมื่อมีการปฏิรูประบบการปกครองในสมัยรัชกาลที่ 5 และพัฒนามาเป็นระบบจังหวัดในปัจจุบัน เมืองหลายแห่งจึงถูกลดสถานะลง กลายเป็นเพียง อำเภอ แม้จะเคยเป็นเมืองสำคัญในประวัติศาสตร์มาก่อน และนี่คือ 10 เมืองโบราณของไทยที่ปัจจุบันเหลือเพียงอำเภอ
1. ไชยา
ปัจจุบันคือ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ไชยาเคยเป็นเมืองสำคัญในสมัยอาณาจักรศรีวิชัย และเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและการค้าในคาบสมุทรมลายู หลักฐานสำคัญคือโบราณสถานและวัดเก่าแก่ เช่น วัดพระบรมธาตุไชยา ปัจจุบันเมืองไชยากลายเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี
2. นครชัยศรี
ปัจจุบันคือ อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม
นครชัยศรีเคยเป็นเมืองสำคัญในลุ่มแม่น้ำท่าจีน มีความรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี และเป็นหนึ่งในเมืองสำคัญของภาคกลาง ก่อนจะถูกปรับสถานะเป็นอำเภอหลังการปฏิรูประบบการปกครอง
3. สรรคบุรี
ปัจจุบันคือ อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท
สรรคบุรีเป็นเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติย้อนไปถึงสมัยทวารวดีและสุโขทัย เคยเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญของภาคกลาง ปัจจุบันเหลือสถานะเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชัยนาท
4. พรหมบุรี
ปัจจุบันคือ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี
พรหมบุรีเป็นเมืองเก่าที่มีความสำคัญในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา เคยเป็นชุมชนโบราณและเมืองหน้าด่านในอดีต ก่อนจะถูกปรับโครงสร้างการปกครองให้เป็นอำเภอในจังหวัดสิงห์บุรี
5. ชัยบาดาล
ปัจจุบันคือ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี
ชัยบาดาลเคยเป็นเมืองเก่าในภาคกลางตอนบน และมีบทบาทด้านการคมนาคมและการค้าระหว่างภาคกลางกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปัจจุบันเป็นอำเภอใหญ่ของจังหวัดลพบุรี
6. พิมาย
ปัจจุบันคือ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
พิมายเป็นเมืองสำคัญในสมัยอาณาจักรขอม มีโบราณสถานสำคัญคือ ปราสาทหินพิมาย ซึ่งเป็นหนึ่งในปราสาทหินที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ปัจจุบันเมืองพิมายกลายเป็นอำเภอในจังหวัดนครราชสีมา
7. ฝาง
ปัจจุบันคือ อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่
ฝางเคยเป็นเมืองหน้าด่านทางภาคเหนือ และมีความสำคัญในการติดต่อกับดินแดนล้านนาและพม่า ปัจจุบันเป็นอำเภอสำคัญของจังหวัดเชียงใหม่
8. ปากพนัง
ปัจจุบันคือ อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ปากพนังเคยเป็นเมืองท่าที่สำคัญในภาคใต้ เนื่องจากตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำและเป็นศูนย์กลางการค้าทางทะเล ปัจจุบันยังคงเป็นอำเภอที่มีความสำคัญด้านประมงและเกษตรกรรม
9. ระโนด
ปัจจุบันคือ อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
ระโนดเป็นเมืองชายฝั่งทะเลสาบสงขลาที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน และเคยเป็นเมืองการค้าระหว่างชุมชนในคาบสมุทรมลายู ปัจจุบันเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสงขลา
10. กันทรวิชัย
ปัจจุบันคือ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม
กันทรวิชัยเคยเป็นเมืองเก่าที่มีความสำคัญในภาคอีสาน และเป็นศูนย์กลางของชุมชนในลุ่มแม่น้ำชี ปัจจุบันเป็นอำเภอสำคัญของจังหวัดมหาสารคาม
เมืองโบราณของไทยหลายแห่งเคยมีฐานะเป็น “เมือง” ที่มีความสำคัญทางการปกครองและเศรษฐกิจ แต่หลังจากการปรับระบบการปกครองในสมัยใหม่ เมืองเหล่านี้จึงถูกปรับสถานะให้เป็นเพียง อำเภอในจังหวัดต่าง ๆ
แม้สถานะทางการปกครองจะเปลี่ยนไป แต่หลายเมืองยังคงมี โบราณสถาน วัดเก่า และวัฒนธรรมท้องถิ่น ที่สะท้อนความรุ่งเรืองในอดีต และกลายเป็นมรดกทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของประเทศไทยจนถึงทุกวันนี้
อ่านเพิ่มเติม: