เชื้อแอนแทรกซ์ คืออะไร? กินเนื้อแบบไหนถึงเสี่ยง? เป็นแล้วหายหรือตายสถานเดียว?

โรคแอนแทรกซ์ (Anthrax) คือโรคติดเชื้อรุนแรงที่เกิดจากแบคทีเรียชื่อ Bacillus anthracis ซึ่งสามารถสร้างสปอร์ที่มีความทนทานสูง และอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้ยาวนานหลายปี หากมนุษย์ได้รับเชื้อโดยการสัมผัสสัตว์ป่วย หรือบริโภคเนื้อสัตว์ที่ติดเชื้อโดยไม่ปรุงให้สุก อาจเสี่ยงติดเชื้อได้ทันที

แอนแทรกซ์ติดต่อได้อย่างไร?

มนุษย์สามารถติดเชื้อแอนแทรกซ์ได้ 3 ทางหลัก ได้แก่:

• ทางผิวหนัง: สัมผัสโดยตรงกับสัตว์หรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่ติดเชื้อ เช่น หนัง ขน หรือเนื้อ
• ทางเดินอาหาร: บริโภคเนื้อสัตว์ที่ติดเชื้อแบบดิบหรือปรุงไม่สุก
• ทางเดินหายใจ: สูดดมสปอร์ของเชื้อที่กระจายอยู่ในอากาศ (พบได้น้อยแต่ร้ายแรงที่สุด)

อาการของโรคแอนแทรกซ์

ขึ้นอยู่กับช่องทางการติดเชื้อ:

• แอนแทรกซ์ทางผิวหนัง: เริ่มจากตุ่มนูนแดง กลายเป็นแผลมีสะเก็ดสีดำ ไม่เจ็บปวด
• แอนแทรกซ์ทางเดินอาหาร: ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเป็นเลือด อาจมีไข้ร่วมด้วย
• แอนแทรกซ์ทางเดินหายใจ: ไข้สูง เจ็บคอ หายใจลำบาก และอาจเข้าสู่ภาวะช็อก

หากไม่รักษาอย่างทันท่วงที อัตราการเสียชีวิตอาจสูงถึง 80% โดยเฉพาะในรายที่ติดเชื้อทางเดินหายใจ

เนื้อสัตว์แบบไหนที่เสี่ยง?

สัตว์ที่เป็นพาหะของโรคแอนแทรกซ์ ได้แก่ โค กระบือ แพะ แกะ หรือสัตว์ที่เลี้ยงตามพื้นที่ที่เคยมีการระบาด หากบริโภคเนื้อสัตว์เหล่านี้แบบดิบหรือปรุงไม่สุก เช่น ย่างแบบมีเลือด กึ่งสุกกึ่งดิบ หรือหมักจิ้ม อาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อทันที

อาหารเมนูไหนที่ควรเลี่ยงในช่วงแอนแทรกซ์ระบาด?

เมนูที่ปรุงจากเนื้อดิบหรือไม่ผ่านความร้อนอย่างเพียงพอ ถือเป็นความเสี่ยงโดยเฉพาะในช่วงที่มีการระบาดของเชื้อแอนแทรกซ์ ได้แก่:

• ลาบดิบ
• ก้อยดิบ
• ซอยจุ๊
• เนื้อจิ้มแจ่วแบบดิบ
• สเต๊กเนื้อที่ไม่สุกดี (rare, medium rare)
• ต้มเนื้อหรือต้มเครื่องในที่สุกไม่ทั่วถึง

แนะนำให้บริโภคเนื้อสัตว์ที่ปรุงสุกเท่านั้น และควรหลีกเลี่ยงการซื้อเนื้อสัตว์จากแหล่งที่ไม่มีใบรับรอง หรือไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเป็นสัตว์ที่ปลอดโรค

เป็นแอนแทรกซ์แล้วหายได้ไหม?

แอนแทรกซ์สามารถรักษาได้หากได้รับยาปฏิชีวนะอย่างทันท่วงที เช่น เพนิซิลลิน ด็อกซีไซคลิน หรือไซโปรฟลอกซาซิน ในบางรายอาจต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดในโรงพยาบาล โดยเฉพาะหากมีอาการในระบบทางเดินหายใจ

วิธีป้องกันโรคแอนแทรกซ์

• หลีกเลี่ยงการบริโภคเนื้อสัตว์ดิบหรือกึ่งสุก
• ปรุงอาหารให้สุกทั่วถึงทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ป่วยหรือตายโดยไม่ทราบสาเหตุ
• แจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ทันทีหากพบสัตว์ล้มตายผิดปกติ
• ล้างมือหลังสัมผัสสัตว์หรือเนื้อสัตว์ดิบ

อ้างอิง

• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
• สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา
• Hfocus.org - เตือนประชาชนระวังโรคแอนแทรกซ์จากเนื้อดิบ
• กรมควบคุมโรค: