ขี้ข้า (1)

คุณ เก่งกาจ อีเมลถามมาเป็นชุด มีคำถามแรกว่า ขอถามศัพท์ภาษาอังกฤษคำไม่สุภาพหน่อยนะครับ ไม่รู้จะลงในคอลัมน์ได้หรือเปล่า คำว่าขี้ข้า ภาษาอังกฤษใช้คำว่าอะไรเหรอครับ...ผมว่าไม่น่าจะใช่ slave เพราะ slave อาจจะโดนบังคับไม่เต็มใจ จะใช้คำว่า minion ได้รึเปล่าครับ หรือมีคำอื่นที่ตรงมากกว่า ขี้ข้าในความหมายคนที่ไปรับใช้คนผิดทั้ง ๆ ที่รู้ว่าผิดเพื่อที่ตัวเองจะได้ประโยชน์น่ะครับ

ผมต้องขอตัดประโยคตัวอย่างที่คุณยกมานะครับ เพราะยังไม่อยากทดสอบขอบเขตของเสรีภาพในการแสดงความคิด

ก่อนอื่นประเด็นสำคัญในคำว่า slave = ทาส ไม่ได้อยู่ที่การเต็มใจหรือไม่เต็มใจนะครับ (แม้ว่าส่วนใหญ่อาจจะไม่เต็มใจก็ตาม) แต่คือการที่มนุษย์คนหนึ่งเป็นทรัพย์สินของมนุษย์อีกคนหนึ่งหรืออีกกลุ่มหนึ่ง

การเป็นทรัพย์สินนี้นอกจากจะหมายความว่าต้องรับใช้เจ้าของโดยไม่ได้รับค่าเหนื่อยแล้ว ยังอาจโดนทำร้ายร่างกายจิตใจได้ด้วยโดยไม่ถือว่าผิดกฎหมาย เพราะทรัพย์สินไม่มีสิทธิใด ๆ (เป็นแนวความคิดเดียวกันกับที่ ทำให้ไทยมุงสมัยก่อนไม่ขัดขวางเวลาเห็นผู้ชายซ้อมผู้หญิงและประกาศว่าเรื่องผัวเมีย คนอื่นอย่ายุp />

แต่ slave เป็นคำที่ใช้พูดถึงสภาพตามความจริงโดยไม่ได้ใส่อารมณ์ความรู้สึกของผู้ใช้ลงไปด้วย ถ้าคุณเห็นคนที่เป็นทรัพย์สินของคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นเด็กที่พ่อแม่ขายเพื่อล้างหนี้สิน หรือเป็นคนที่ถูกข้าศึกต้อนไปทำงาน หรือเป็นหญิงสาวที่ถูกบังคับขายตัว ฯลฯ ก็ถือได้ว่าคนเหล่านั้นเป็น slave โดยไม่จำเป็นว่าเราต้องรู้สึกสงสารหรือเหยียดหยามสถานะนั้นของเขา

ส่วนคำว่า ขี้ข้า ในความเข้าใจของผมไม่ใช่คำที่มีความหมาย กลาง ๆ อย่าง slave แต่แฝงความรู้สึกดูถูกเหยียดหยามอยู่ในตัว

ดังนั้นแม้ว่าจะไม่ผิดหากใช้คำว่า slave ในความหมาย ขี้ข้า แต่ก็จะไม่ได้สะท้อนถึงอารมณ์แฝงตรงนี้

ส่วนคำว่า minion (มิ้นหยั่น) ก็แปลว่า ผู้ตาม สมุน ลิ่วล้อ ไม่ว่าจะด้วยความเลื่อมใสศรัทธาอย่างแท้จริงหรือเพื่อประโยชน์ที่หวังจะได้ก็แล้วแต่

ถ้าศัพท์ที่คุณแสวงหาคือศัพท์ที่ใส่อารมณ์ดูถูกเหยียดหยามคล้าย ๆ ขี้ข้า ก็มีอยู่หลายตัวครับ แต่ก็ต้องทำใจนะครับว่าเนื่องด้วยความแตกต่างด้านวัฒนธรรมและค่านิยม อารมณ์ดูถูกของไทยกับฝรั่งในการใช้คำแนวนี้จะไม่ตรงกันเป๊ะ

ผมไม่แน่ใจว่าเป้าหมายของคมดูถูกเหยียดหยามในคำว่า ขี้ข้า คือสถานะของผู้ที่เป็นขี้ข้าหรือทัศนคติของเขา คือเราดูถูกความต่ำต้อยของเขาหรือความนึกคิดของเขา

แต่คำภาษาอังกฤษที่มีความหมายใกล้เคียงกับ ขี้ข้า ส่วนใหญ่จะ ดูถูกทัศนคติของคนที่ทำตัวเป็นขี้ข้ามากกว่าความที่เขาเป็นขี้ข้า ซึ่งคราวหน้าเรามาดูกันต่อนะครับว่ามีคำอะไรบ้าง.

หนังสือ ฟอไฟฟุดฟิดอังกฤษอเมริกัน เล่ม 1-6 รวมซีดี ลดจาก 600 เหลือ 550 บาท หรือถ้าไม่เอาซีดีก็เพียง 480 บาท ส่ง EMS ฟรี ส่งธนาณัติสั่งจ่ายนายเสาวพจน์ ศรีวลี 20/1 ซอยอินทามระ 7 ป.ณ. สามเสนใน กท. 10400 หรือเข้าบัญชี ธ.กรุงเทพ หมายเลข 111-4-02764-0 แฟกซ์ใบสั่งจ่ายไปที่ 0-2616-8215 อย่าลืมเขียนชื่อ-ที่อยู่นะครับ เว็บไซต์ ผม http://boonhod.50megs.com อีเมลผม boonhod@hotmail.com