ผู้บุกเบิกอวกาศที่โลกลืม

ยูริ กาการิน และนีล อาร์มสตรอง ได้รับการบันทึกชื่อเอาไว้ในหนังสือประวัติศาสตร์ในฐานะมนุษย์คนแรกที่ได้ออกไปท่องอวกาศ (ยูริ) และมนุษย์คนแรกที่ได้เหยียบดวงจันทร์ (นีล) แต่ทว่า สัตว์โลกตัวเล็กๆ 2 ตัวที่มีส่วนช่วยให้การสำรวจอวกาศของมนุษยก้าวหน้าขึ้นกลับไม่ค่อยเป็นที่รู้จักเท่าไรนัก สัตว์โลกที่ว่าคือ ลิง 2 ตัวที่องค์การบริหารการบินและ อวกาศ แห่งสหรัฐ (นาซา) ส่งขึ้นออกสู่ห้วง อวกาศ ในวันที่ 28 พฤษภาคม เมื่อปี 2502 หรือเมื่อ 50 ปีที่แล้วเพื่อกรุยทางให้มนุษย์ได้ออกสู่ อวกาศ อย่างปลอดภัยในภายหลัง ลิงพันธุ์เรซัสที่ชื่อว่า เจ้าเอเบิล และลิงพันธุ์กระรอกที่ชื่อว่า มิสเบเกอร์ เป็นลิงคู่แรกที่ถูกปล่อยออกสู่ห้วง อวกาศ แล้วสามารถกลับมายังพื้นโลกโดยที่ยังมีชีวิตอยู่ได้ ซึ่งนับว่าการเสียสละของเจ้าลิงสองตัวนี้มีคุณอนันต์ต่อมนุษย์ เพราะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สหรัฐได้รับรู้ถึงผลกระทบจากภาวะไร้น้ำหนักที่จะเกิดขึ้นกับมนุษย์ในยามที่ออกไปใน อวกาศ ได้ เจ้าจ๋อทั้งคู่ ซึ่งมีขนาดเท่าแมวตัวหนึ่งเท่านั้น ถูกจับใส่แคปซูลทรงกระบอกที่บรรจุเอาไว้ในจรวดจูปิเตอร์ เอเอ็ม-18 อีกที ก่อนจะยิงขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศสูงเหนือพื้นโลก 500 กิโลเมตรจากแหลมคานาเวอรัล ในรัฐฟลอริดา เจ้าลิงน้อยทั้งสองตัวนี้สามารถเดินทางออกสู่ห้วง อวกาศ ประสบผลสำเร็จ 2 ปีก่อนหน้าที่ยูริ กาการินจะออกท่อง อวกาศ การแข่งขันด้าน อวกาศ ระหว่างสหรัฐกับสหภาพโซเวียตในยุคนั้นทำให้มีการส่งสัตว์ขึ้นไปเป็นหนูทดลองใน อวกาศ มากมาย อย่างทางฝ่ายรัสเซียนั้นเลือกที่จะส่งหมาออกไปท่อง อวกาศ แทนลิง โดยเจ้าหมาไลกา บนยานสปุตนิก 2 ได้กลายเป็นสัตว์ตัวแรกที่ออกไปโคจรรอบโลกในปี 2500 แต่โชคร้ายที่ตายระหว่างที่อยู่ใน อวกาศ ส่วนจรวดที่เจ้าเอเบิล และมิสเบเกอร์โดยสารไปนั้น สามารถทะยานขึ้นไปใน อวกาศ เป็นระยะทาง 2,500 กิโลเมตร ก่อนจะตกสู่พื้นโลก แถวหมู่เกาะแอนติเกาในทะเลแคริบเบียน ภายหลังจากที่ทะยานขึ้นได้ประมาณ 15 นาที เลยทำให้เจ้าจ๋อทั้งสองตัวกลายเป็นสัตว์คู่แรกที่กลับจาก อวกาศ โดยที่ยังมีชีวิตอยู่ จิม เดวิด ภัณฑารักษ์พิพิธภัณฑ์การบินและ อวกาศ สมิธโซเนียนในกรุงวอชิงตัน พูดถึงการท่อง อวกาศ ของเจ้าจ๋อสองตัวนี้ว่าเป็นก้าวสำคัญในโครงการ อวกาศ ของสหรัฐ เพราะในช่วงนั้น ข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบของภาวะไร้น้ำหนักนั้นยังมีอยู่น้อยมาก ทั้งนี้ ในปี 2490 สหรัฐได้ส่งแมลงวันผลไม้ไปใน อวกาศ ซึ่งถือเป็นสิ่งมีชีวิตอย่างแรกที่ได้ท่อง อวกาศ จากนั้นค่อยส่งลิงออกไป แต่ความพยายามส่งลิงตัวแรกออกสู่ อวกาศ ของสหรัฐในปี 2491 ประสบความล้มเหลว เป็นเวลานานถึงสิบปีเลยทีเดียวที่การส่งลิงไป อวกาศ ทั้งหมดล้มลงด้วย ไม่ด้วยเหตุผลใดก็เหตุผลหนึ่ง อาทิ จรวดระเบิด ลิงตายเพราะแรงกระแทกเนื่องจากร่มไม่กาง แล้วก็มีอยู่ครั้งหนึ่งที่ร่มไม่กาง เลยทำให้ลิงที่กลับจาก อวกาศ มาได้แล้วต้องตกทะเลไป หาตัวไม่เจอ แต่ถึงแม้ว่าจะกลับสู่พื้นโลกอย่างปลอดภัย แต่เจ้าเอเบิลต้องจ่ายราคาสูงลิบสำหรับการท่อง อวกาศ เพราะขั้วไฟฟ้าที่ถูกเสียบเข้าไปใต้ผิวหนังของเจ้าจ๋อตัวนี้เกิดติดเชื้อขึ้น จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเอาออก ซึ่งน่าเศร้าที่เจ้าเอเบิลต้องตายคาเตียงผ่าตัดภายหลังกลับจาก อวกาศ ได้เพียงไม่กี่วันเท่านั้น ปัจจุบัน ร่างของเจ้าเอเบิลถูกสตัฟฟ์เก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์การบินและ อวกาศ เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำเร็จครั้งนี้ โดยถูกบรรจุเอาไว้ในแคปซูลที่ตัวมันใช้เดินทางไปใน อวกาศ นั่นเอง สำหรับมิสเบเกอร์นั้นมีชีวิตที่ตรงกันข้ามกับเจ้าเอเบิล หลังกลับจาก อวกาศ แล้วก็กลายเป็นดาราดังถึงขั้นได้ไปเยือนทำเนียบขาว และได้รับจดหมายจากเด็กนักเรียนวันละ 100-150 ฉบับเลยทีเดียว มิสเบเกอร์เสียชีวิตเพราะไตล้มเหลวในปี 2527 ขณะที่มีอายุได้ 27 ปี ซึ่งมีคนไปร่วมงานศพของเธอมากถึงกว่า 300 คนเลยทีเดียว ร่างของมิสเบเกอร์ถูกฝังเอาไว้ที่ศูนย์การบิน อวกาศ มาร์แชลของนาซาที่เมืองฮันท์สวิล รัฐอลาบามา ศิลาเหนือหลุมศพของมิสเบเกอร์จารึกข้อความว่า มิสเบเกอร์ ลิงกระรอก สัตว์ตัวแรกของสหรัฐที่ได้บินไปใน อวกาศ แล้วกลับมาโดยที่ยังมีชีวิตอยู่ 28 พ.ค.2502 บางครั้งก็จะมีคนนำกล้วยไปวางไว้หน้าหลุมศพแทนที่จะเป็นดอกไม้ หลังความสำเร็จของเอเบิลกับมิสเบเกอร์ นาซาได้ทำโครงการส่งสัตว์ออกสู่ห้วง อวกาศ ต่อมาจนถึงปี 2528 แต่ก็ยังทำการทดลองกับสัตว์เล็กๆ ต่อไป แต่ถึงทุกวันนี้ บรรดานักพิทักษ์สัตว์ต่างมองว่าการทดลองในยุคต้นๆ ของการบุกเบิก อวกาศ นั้นเป็นสิ่งที่ไม่สามารถยอมรับได้ หนึ่งในนั้นคือ เคธี กิลเลอร์โม รองประธานกลุ่มพิทักษ์สิทธิสัตว์ พีตา ที่บอกว่า การผูกลิงติดไว้กับแคปซูลนั้น โหดร้ายอย่างไม่น่าเชื่อ ที่มา