Dragon Boat Festival แข่งเรือมังกรและวันไหว้ขนมจ้างที่ไต้หวัน

วันที่ 01 มิถุนายน พ.ศ. 2552 ปีที่ 33 ฉบับที่ 4110

คอลัมน์ EASTERN STREET

โดย Cobori/ภาพ ...www.taiwanderful.net

นี่เธอ ที่บ้านเรากำลังจะมีประเพณีแข่งเรือมังกร (Dragon Boat Festival)

อาหัว สาวน้อยจากไต้หวันที่รู้จักกันกับผมโดยบังเอิญตอนที่เธอมาเที่ยวที่กรุงเทพฯ พิมพ์ข้อความเข้ามาทักทายในขณะที่ออนเอ็ม (msn) คุยกัน (อันที่จริงพิมพ์คุยกันเป็นภาษาอังกฤษครับ แต่ขอแปลไปไทยตามสไตล์ผมก็แล้วกัน)

ประเพณีแข่งเรือมังกร มันคืออะไรอ่ะ ?

ก่อนที่ผมจะถามไปมากกว่านี้ อาหัวจึงส่งลิงก์เกี่ยวกับประเพณีนี้มาให้อ่านกัน ว่าประเพณีนี้มีหน้าตาอย่างไร ?

ประเพณีนี้จัดขึ้นตรงกับวันที่ 5 เดือน 5 ตามปฏิทินทางจันทรคติ ดังนั้นวันนี้จึงมีชื่อเล่นว่า วันเบิลห้า (double fifth) ในปีนี้ตรงกับวันที่ 28 พฤษภาคม

เรื่องราวเริ่มต้นจากตำนานของวีรบุรุษของจีนในอดีต ที่มีชื่อว่า ชีหยวน ชายผู้นี้เป็นนักปราชญ์และกวีในราชสำนัก ในยุคสมัยเลียดก๊ก (278 ปีก่อนคริสตกาล) ชีหยวนเป็นเชื้อสายของกษัตริย์ผู้ครองแคว้นฉู่ เขารับราชการเป็นขุนนางในสมัยพระเจ้าฉู่หวายอ๋อง ทำงานด้วยความซื่อสัตย์ตามสไตล์ของขุนนางตงฉิน

แน่นอนว่าการทำตนเป็นคนดี ย่อมถูกคนบางกลุ่มเหม็นหน้าอย่างแน่นอน โดยเฉพาะกลุ่มขุนนางกังฉินที่

ใส่ร้ายป้ายสีเขาเสมอๆ

การใส่ร้ายป้ายสีเป็นผลในที่สุด เพราะกาลต่อมา ในสมัยรัชทายาทของฉู่หวายอ๋องได้ขึ้นครองราชบัลลังก์แทนพระชนก พระองค์ได้ทรงเนรเทศชีหยวนออกจากแผ่นดินแคว้นฉู่ไป

การถูกไล่ออกจากแผ่นดิน ทำให้ชีหยวนทุกข์ระทมใจเป็นอย่างมาก เมื่อเขาเดินทางเรื่อยเปื่อยจนมาถึงแม่น้ำเปาะล่อกัง เขาจึงตัดสินใจหนีความทุกข์ด้วยการกระโดดน้ำตาย ในวันขึ้น 5 ค่ำ เดือน 5 นั้นเอง

เมื่อชาวบ้านที่เคารพรักในตัวชีหยวนได้ยินข่าวนี้เข้า จึงออกเรือเพื่อตามหาศพของเขา ในขณะที่ตามหาก็โปรยข้าวปลาอาหารลงไปด้วยเพื่อล่อให้สัตว์น้ำมากิน จะได้ไม่ไปกินซากศพของชีหยวน จนกลายเป็นวัตรปฏิบัติว่า เมื่อครบรอบวันตายของชีหยวน ชาวบ้านจะเอาข้าวปลามาโปรยลงที่แม่น้ำนี้

2 ปีผ่านไป ปรากฏว่าชีหยวนมาเข้าฝันชาวบ้านคนหนึ่ง สมัยนั้นอาจจะยังไม่มีสลากกินแบ่ง การเข้าฝันครั้งนี้จึงไม่ใช่การมาใบ้หวย แต่เป็นการมาบอกเล่าสารทุกข์สุกดิบของตน เขามาขอบคุณชาวบ้านที่นำอาหารมาโปรยเพื่อเซ่นไหว้ แต่เครื่องเซ่นถูกสัตว์น้ำกินจนหมด ชีหยวนจึงแนะนำให้ชาวบ้านห่อข้าวปลาด้วยใบไผ่แบบขนมจ้าง หรือขนมบ๊ะจ่าง เพื่อไม่ให้สัตว์น้ำกินเครื่องเซ่น แล้วชาวบ้านก็ปฏิบัติตามสเต็ป

หลังจากนั้นชีหยวนก็กลับมาเข้าฝันอีกครั้งบอกว่า แม้จะห่อด้วยใบไผ่แล้ว แต่สัตว์น้ำก็ยังมาแย่งเครื่องเซ่น เขาจึงแนะนำว่า ตอนที่จะมาโยนเครื่องเซ่นกัน ให้นั่งเรือที่ตกแต่งเป็นรูปมังกรมา สัตว์น้ำมองเห็นเรือจะได้คิดว่า นี่คือขบวนเครื่องเซ่นของพญามังกร สัตว์น้ำก็จะเกรงกลัวจนไม่กล้ายุ่งกับเครื่องเซ่นเหล่านี้

นี่เลยเป็นที่มาของประเพณีการแข่งเรือมังกร และประเพณีการไหว้ขนมจ้าง (บ๊ะจ่าง)

เข้าใจแล้วล่ะว่า ที่มาของเทศกาลเป็นอย่างไร แล้วที่ไต้หวันจัดงานอย่างไร ?

ที่เมืองไทย จากการสอบถามถึงเพื่อนๆ เชื้อสายจีน ทราบเพียงว่าเทศกาลนี้มีเพียงการไหว้ขนมจ้างเท่านั้น และไม่ใช่ว่าคนจีนจะทำพิธีนี้กันทุกบ้าน ซึ่งไม่เหมือนช่วงตรุษจีน หรือไหว้พระจันทร์ ที่มีที่บ้านเราจัดงานอย่างคึกคัก เลยอยากรู้ว่าที่ไต้หวันมีอะไรที่พิเศษบ้าง ?

ที่ไต้หวัน ถือว่าวันนี้เป็นวันหยุดนะ แล้วมีการแข่งเรือมังกรด้วย เธอลองเปิดลิงก์นี้ดูสิ www.youtube.com/ watch ? v=nTeSATbSYy8 & feature=related

เปิดดูแล้ว เห็นฝีพายพายเรือที่ตกแต่งเป็นรูปมังกรแข่งขันกันอย่างสนุกสนานด้วยอารมณ์ที่ไม่ต่างจากการแข่งเรือยาวบ้านเรา

ในช่วงที่ว่านี้ก็กินกันแต่ขนมจ้าง แล้วมีความเชื่ออย่างหนึ่งว่า ถ้าเราดื่มน้ำในตอนเที่ยงจะช่วยให้เราอายุยืนยาวขึ้น

อืม... คงเหมือนกับคนญี่ปุ่น ที่ต้องกินโซบะในตอนเที่ยงคืนของวันปีใหม่ เพื่อเป็นมงคลต่อชีวิตอย่างนั้นมั้ง

เอ้อ... เกือบลืมไป มีอีกอย่างหนึ่ง ตอนเที่ยงของ

วันนี้เช่นกัน แต่ละบ้านจะมีการนำไข่มาตั้งด้วยนะ หากตั้งได้ ชีวิตของเราในปีนี้จะโชคดี อย่าเพิ่งงง ดูลิงก์นี้ www.youtube.com/watch ?v=hHGTJHm34w8

ในคลิปที่ว่า เป็นชายผู้หนึ่งกำลังหยิบไข่ขึ้นมา แล้วพยายามวางด้านแป้นลงพื้นเพื่อให้ตั้งได้

ทางแถบเอเชียตะวันออกจะมีประเพณีที่เกี่ยวกับการไหว้ขนมจ้างหลายประเทศเลยนะ ทั้งเกาหลี ญี่ปุ่นก็มี แต่เราไม่รู้ว่าแตกต่างจากบ้านเรายังไงบ้าง ถ้าเรารู้ เดี๋ยวมาเล่าให้ฟังวันหลัง ง่วงนอนแล้ว ฝันดีนะ

ขอบคุณมากครับ ที่เล่าเรื่องดีๆ ให้เราฟัง ผมส่งท้ายคำขอบคุณต่ออาหัวจากใจจริง :D (หน้าพิเศษ D-Life) หน้า 9