คุยออกรสกับ "อ.คมสัน ทินกร ณ อยุธยา" ผู้อยู่เบื้องหลังการเผายา ใน "ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง"

คุยออกรสกับ "อ.คมสัน ทินกร ณ อยุธยา" ผู้อยู่เบื้องหลังการเผายา ใน "ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง"

ความน่าสนใจของละคร ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง ละครพีเรียดที่ถ่ายทอดชีวิตของหนุ่มหมอยาแผนโบราณ ที่เชี่ยวชาญด้านการใช้สมุนไพรทำเป็นยารักษาโรค ที่มีการสอดแทรกความรู้ด้านสมุนไพรและการรักษาแบบแพทย์แผนโบราณออกมาในละคร โดยการถ่ายทำฉากเหล่านี้ได้มีที่ปรึกษาเฉพาะทางอย่าง อ.คมสัน ทินกร ณ อยุธยา ให้คำแนะนำอย่างละเอียดแก่นักแสดงและทีมเขียนบทของละครเรื่องนี้

หนึ่งฉากการรักษาโรคแบบแผนโบราณที่หลายคนได้เห็นไปในละครที่ ทองเอก (มาริโอ้ เมาเร่อ) ตัดสินใจงัดวิชาแพทย์แผนโบราณออกมารักษา ปู่หมอทองอิน (อารอง เค้ามูลคดี) เพราะอาการเจ็บท้องหนัก จึงต้องทำการ 'เผายา' รักษา ซึ่งจะมีการใช้ไฟจุดกลางท้องด้วย ในการถ่ายทำฉากนี้ตัวนักแสดงอย่างหนุ่มมาริโอ้ก็ต้องไปเรียนการแพทย์แผนโบราณของจริงทั้งทฤษฎีและฝึกการเผายาภาคปฏิบัติตามแบบฉบับการรักษาที่ถูกต้องมาก่อนแล้วจึงถ่ายทำฉากนี้ได้อย่างราบรื่น

ซึ่งการ 'เผายา' ตามแบบการแพทย์แผนโบราณ อาจารย์คมสัน ทินกร ณ อยุธยา นอกจากจะเป็นที่ปรึกษาให้กับทางละครทองเอกฯ แล้ว ก็ยังได้ให้ข้อมูลการเผายากับทาง Sanook! แบบละเอียด เป็นความรู้ทางการแพทย์แผนโบราณที่ยังมีเห็นได้น้อยแล้ว แต่ยังมีใช้อยู่ในปัจจุบัน อีกทั้งวิธีการปฏิบัติการรักษาค่อนข้างมีรายละเอียดและต้องระมัดระวัง กระทำโดยแพทย์ผู้ชำนาญ

"ที่ได้เห็นการรักษาแบบจุดไฟเผาท้อง เรียกว่าเป็นการ เผายา รักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ลมในช่องท้อง เป็นศาสตร์พื้นบ้านของทางภาคเหนือและอีสานมานมนานแล้ว จนถึงตอนนี้ก็ยังมีการทำกันอยู่บ้าง ส่วนใหญ่จะเป็นหมอพื้นบ้าน ในส่วนของอาจารย์เรียกหมอคำภีร์ แต่เราก็สามารถโยกย้ายถ่ายเทเอามาปรับใช้ และอธิบายกลไกได้

ในการเผายา เราใช้เกลือนำความร้อน เหมือนกับการทำไอศกรีมที่ใช้เกลือเป็นในการเอาความร้อนออก แล้วเราก็ลงยาที่เป็นน้ำมันหอมระเหย อย่างพวกขมิ้นชัน, ขมิ้นอ้อย, ไพร ในส่วนของเหง้า เราก็บดให้เอียดก็จะได้เป็นตัวยาแล้ว เราเรียกว่า รสร้อน (ของตัวยา) แล้วโรยเกลืออีกชั้นหนึ่ง ลำดับจากท้องผิวเลยก็ต่อด้วย เกลือชั้นแรกเป็นการนำยา แล้วลงยา แล้วก็ต่อด้วยเกลืออีกชั้น แล้วเอาผ้าชุบน้ำหมาดๆ มาคลุมวางไว้ สมัยก่อนจะใช้เหล้าขาว สมัยนี้ใช้แอลกอฮอล์ 95 ลง แล้วก็จุดไฟ ไฟก็จะลุกตรงจุดบนท้องที่เราเอาแอลกอฮอล์ลงไปที่ผ้าชื้น

ตอนทำ 1-2 รอบแรกจะไม่รู้สึกอะไรเลย พอรอบที่ 3 จะรู้สึกถึงลงไป รอบที่ 4-5 จะรู้สึกเหมือนมีอะไรเคลื่อนตัวอยู่ภายใน ก็คือรูปธาตุลมที่เคลื่อนตัวอยู่ด้านใน มันก็จะกระจายกองลมที่อัดแน่นในท้องออก กลไกเป็นแบบนี้ แพทย์คัมภีร์ก็จะอธิบายกลไกที่แพทย์พื้นบ้านเขาทำมา แต่แพทย์พื้นบ้านเขาทำถ่ายทอดต่อๆ กันมา แพทย์คัมภีร์ก็อธิบายกลไกเหล่านั้นต่ออีกที แต่ทุกอย่างต้องกระทำโดยแพทย์ที่มีความชำนาญ 

สิ่งที่ต้องระมัดระวังสำหรับการรักษาแบบเผายา คือคนที่เป็นความดันโลหิตสูง เพราะวิธีนี้เป็นการกระจายความร้อน จะต้องระมัดระวัง โรคหัวใจก็ด้วย แต่หากจำเป็นต้องทำ ต้องอยู่ในวิจารณญาณของแพทย์" อาจารย์คมสัน ทินกร ณ อยุธยา กล่าว

หนึ่งฉากการรักษาแบบแพทย์แผนโบราณในละคร ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง ยังมีขั้นตอนและรายละเอียดที่ทางทีมงานใส่ใจสอดแทรกไว้ในละคร ยังมีอีกหลายการรักษาโรคด้วยสมุนไพรอีกมากที่ออกมาให้แฟนละครได้ดูกัน อย่าลืมติดตามดูกันนะจ๊ะ