Facebook และ Instagram งานเข้า! EU ชี้ฟีเจอร์ทำให้คนติดแอป อาจผิดกฎหมาย

คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) เผยผลการสอบสวนเบื้องต้นว่า Meta บริษัทแม่ของ Facebook และ Instagram อาจละเมิดกฎหมาย Digital Services Act (DSA) หลังพบว่าการออกแบบแพลตฟอร์มมีลักษณะที่อาจกระตุ้นให้ผู้ใช้ใช้งานอย่างต่อเนื่องจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพจิต โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน 

ฟีเจอร์ไหนที่ EU กังวล?

รายงานระบุว่าประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่เนื้อหาเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการออกแบบแพลตฟอร์มที่ทำให้ผู้ใช้ "หยุดเล่นได้ยาก" หรือที่เรียกว่า Addictive Design เช่น

• Infinite Scroll หรือการเลื่อนฟีดได้ไม่สิ้นสุด
• Autoplay เล่นวิดีโออัตโนมัติ
• ระบบแนะนำคอนเทนต์ที่ปรับแต่งตามพฤติกรรมผู้ใช้
• Reels และ Stories ที่ออกแบบให้ใช้งานต่อเนื่อง

คณะกรรมาธิการยุโรปมองว่าองค์ประกอบเหล่านี้อาจสร้างพฤติกรรมการใช้งานแบบเสพติด โดยเฉพาะผู้ใช้อายุน้อยที่มีความเสี่ยงได้รับผลกระทบมากกว่ากลุ่มอื่น 

Meta อาจต้องปรับดีไซน์ใหม่

EU ระบุว่ามาตรการที่ Meta ใช้อยู่ในปัจจุบัน เช่น ระบบจำกัดเวลาใช้งาน เครื่องมือควบคุมโดยผู้ปกครอง และการแจ้งเตือนต่าง ๆ ยังไม่เพียงพอ และบางส่วนใช้งานได้ค่อนข้างซับซ้อน

หน่วยงานกำกับดูแลจึงเสนอให้ Meta พิจารณาปรับการออกแบบหลายส่วน เช่น ปิดการเล่นวิดีโออัตโนมัติหรือ Infinite Scroll เป็นค่าเริ่มต้น เพิ่มระบบเตือนให้พักการใช้งาน และปรับอัลกอริทึมที่เน้นการสร้าง Engagement มากเกินไป

Meta ตอบโต้ว่าได้เพิ่มมาตรการแล้ว

Meta ไม่เห็นด้วยกับข้อสรุปเบื้องต้นของ EU โดยระบุว่าบริษัทได้เพิ่มฟีเจอร์ด้านความปลอดภัยหลายอย่างในช่วงที่ผ่านมา เช่น Teen Accounts ที่ช่วยจำกัดการติดต่อจากคนแปลกหน้า ควบคุมเวลาการใช้งาน และให้ผู้ปกครองเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลบัญชีของผู้ใช้อายุน้อยมากขึ้น

บริษัทระบุว่าจะชี้แจงข้อมูลเพิ่มเติมต่อคณะกรรมาธิการยุโรปก่อนที่จะมีคำตัดสินขั้นสุดท้าย

หากผิดจริง โดนปรับหนักแค่ไหน?

เนื่องจากขณะนี้เป็นเพียงผลการสอบสวนเบื้องต้น Meta ยังมีสิทธิ์ยื่นคำชี้แจงและแก้ไขข้อกล่าวหาได้

แต่หากท้ายที่สุด EU มีคำวินิจฉัยว่าละเมิดกฎหมาย DSA จริง บริษัทอาจถูกปรับสูงสุดถึง 6% ของรายได้รวมทั่วโลกต่อปี พร้อมคำสั่งให้ปรับเปลี่ยนการออกแบบของ Facebook และ Instagram ให้สอดคล้องกับกฎหมายของสหภาพยุโรป

คดีนี้สะท้อนให้เห็นว่าหน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลกเริ่มให้ความสำคัญกับการออกแบบแพลตฟอร์มออนไลน์มากขึ้น ไม่ใช่เพียงการควบคุมเนื้อหาผิดกฎหมาย แต่รวมถึงฟีเจอร์ที่อาจทำให้ผู้ใช้ใช้งานต่อเนื่องโดยไม่รู้ตัว

หาก EU มีคำตัดสินขั้นสุดท้ายให้ Meta ต้องปรับแพลตฟอร์มจริง ก็อาจส่งผลต่อรูปแบบการใช้งาน Facebook และ Instagram ของผู้ใช้ทั่วโลกในอนาคต เพราะหลายฟีเจอร์ที่คุ้นเคยในปัจจุบันอาจถูกปรับเปลี่ยนเพื่อให้ใช้งานอย่างสมดุลมากขึ้น